Thiên tai hay nhân tai?

Chưa hết mừng vui bởi cuộc giải cứu thành công 12 công nhân mắc kẹt do sập hầm thủy điện Đạ Dâng-Đạ Chomo (Lâm Đồng), thì luồng ý kiến có sức hút dư luận không kém nhưng rất thiết thực với người dân, đó là làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan, góp phần chủ động phòng ngừa không để xảy ra sự cố tương tự, đặt hàng chục thậm chí hàng ngàn người dân vào tình thế nguy hiểm như thời gian qua.

Cách đặt vấn đề trên là rất trách nhiệm. Đó còn là yêu cầu  cấp thiết bởi sập hầm thủy điện Đạ Dâng-Đạ Chomo gây hậu quả nghiêm trọng không phải là sự cố hiếm gặp trên các công trình xây dựng gần đây. Những sự cố chỉ nghe đã thấy kinh hoàng bởi hậu quả nặng nề mà nó để lại, như vụ sập đường dẫn cầu Cần Thơ (gây chết 53 người, bị thương 80 người); vụ sạt lở mỏ đá tại thủy điện Bản Vẽ (Nghệ An) cướp đi sinh mạng 18 công nhân; vụ tai nạn tại thủy điện Suối Sập 1 (Sơn La) làm 8 người thiệt mạng; hai lần vỡ đập thủy điện Ia Krel 2 cuốn theo hàng trăm ha hoa màu... 

Câu hỏi đặt ra là sau mỗi sự cố gây hậu quả nghiêm trọng như thế, đều được các cơ quan chức năng điều tra hoặc truy nguyên trách nhiệm, nhưng tình trạng tai nạn lao động đặc biệt là trên các công trình thủy điện gần đây vì sao không giảm? Xét về quy định, thủ tục quản lý hành chính trong đầu tư xây dựng của ta hiện nay khá đầy đủ. Với đầu tư công cấp Trung ương phải trải qua 17 thủ tục; 19 thủ tục đối với đầu tư của tư nhân. Đó là chưa kể các thủ tục đặc thù của mỗi địa phương, khiến cho có dự án phải làm tới gần 40 thủ tục mới được triển khai. Ấy vậy mà sự cố công trình như vụ sập hầm thủy điện Đạ Dâng-Đạ Chomo vẫn diễn ra! Điều khiến dư luận lo lắng không chỉ ở số lượng các vụ tai nạn công trình, mà người dân còn bức xúc bởi cách lý giải của một số cán bộ hữu trách mỗi khi có sự cố công trình xảy ra, cho rằng “do nền địa chất yếu”, do mưa lớn, lũ lên nhanh trong khi công trình đang thi công... như một cách giảm nhẹ trách nhiệm trước cộng đồng.

Không phải ngẫu nhiên, ông Giám đốc Sở Công thương tỉnh Gia Lai Huỳnh Ngọc Tục lên tiếng: “Để xảy ra sự cố vỡ đập thủy điện Ia Krel 2 (tới hai lần), chủ đầu tư, đơn vị tư vấn, giám sát, thi công công trình phải chịu trách nhiệm”. Cũng không phải không có lý, ngay sau khi cứu được 12 công nhân an toàn, cơ quan giám  định Nhà nước về chất lượng công trình xây dựng cùng các đơn vị hữu quan đã phong tỏa hiện trường, thu thập chứng cứ làm rõ nguyên nhân sự cố sập hầm Đạ Dâng-Đạ Chomo. Bằng trải nghiệm qua giám định xác định nguyên nhân các vụ tai nạn tại các công trình, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Chủng cho rằng, nếu có thiếu, chỉ thiếu cơ chế giám sát chất lượng công trình và trách nhiệm của người thực hiện các quy chuẩn xây dựng vào thực tế mà thôi. Đừng vội đổ lỗi tai nạn cho các yếu tố khách quan.

Nếu nêu cao trách nhiệm, thực hiện cơ chế giám sát chất lượng công trình chặt chẽ, kết quả cho chúng ta các công trình an toàn bền vững với thời gian. Các công trình thủy lợi Bắc Hưng Hải, hồ Kẻ Gỗ, thủy điện Hòa Bình, cầu Thăng Long... là những bằng chứng thuyết phục của tinh thần làm việc đó, mặc dù trình độ công nghệ xây dựng của nước ta khi đó chưa được như bây giờ. Để các công trình xây dựng ngày càng nhiều trên đà đất nước phát triển như hiện nay an toàn, bền vững, thiết nghĩ, một mặt cần thực hiện nghiêm túc cơ chế quản lý, giám sát công trình. Mặt khác, công khai nguyên nhân các sự cố, đặc biệt là trách nhiệm của các chủ thể để xảy ra tai nạn, buộc đền bù thỏa đáng cho các nạn nhân. Làm sáng tỏ yếu tố “nhân tai” trong các vụ tai nạn công trình như thế sẽ không chỉ nhận được sự ủng hộ của người dân, góp phần giám sát nâng cao chất lượng các công trình, mà còn tránh được tình trạng đổ thừa cho thiên tai mỗi khi hậu quả tai nạn xảy ra.

Khánh Chi

Các tin khác

Thẩm tra dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia

Thẩm tra dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia

Dự thảo Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia gồm 41 điều, được chia thành 7 chương; quy định về nguyên tắc bảo vệ, tiêu chí xác định, thẩm quyền xác định, biện pháp bảo vệ, lực lượng bảo vệ, quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, công dân trong bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia.

Cần thiết xây dựng cộng đồng thực thi pháp luật ASEAN có tính kết nối cao hơn

Cần thiết xây dựng cộng đồng thực thi pháp luật ASEAN có tính kết nối cao hơn

Trong khuôn khổ Hội nghị lãnh đạo cấp cao cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN về hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã dưới chủ đề "Tăng cường hợp tác khu vực vì một ASEAN thượng tôn pháp luật và không có tội phạm truy nã", sáng 30/9, ngài Kao Kim Hourn, Tổng Thư ký ASEAN đã có bài phát biểu dưới hình thức ghi hình.

Bộ trưởng Lương Tam Quang với các Trưởng đoàn các nước ASEAN tại hội nghị.

Vì một ASEAN thượng tôn pháp luật và không có tội phạm truy nã

Sáng 30/9, Hội nghị lãnh đạo cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN về hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã do Bộ Công an Việt Nam chủ trì tổ chức với chủ đề "Tăng cường hợp tác khu vực vì một ASEAN thượng tôn pháp luật và không có tội phạm truy nã" đã khai mạc trọng thể tại Thủ đô Hà Nội.

Thảo luận 7 luật trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch

Thảo luận 7 luật trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch

Qua thảo luận, các đại biểu Quốc hội đề nghị tiếp tục rà soát quy định về phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục và đẩy mạnh chuyển đổi số, bảo đảm các quy định mới đi vào thực chất, không phát sinh gánh nặng cho người dân, doanh nghiệp.

Đề xuất duy trì phương thức bảo hiểm xã hội phù hợp cho người cao tuổi, người khuyết tật

Đề xuất duy trì phương thức bảo hiểm xã hội phù hợp cho người cao tuổi, người khuyết tật

Đại biểu Quốc hội đề nghị khi thiết kế thủ tục, dự thảo luật Bảo hiểm xã hội phải tính đến một bộ phận người dân chưa có điều kiện sử dụng thiết bị thông minh, kỹ năng số còn hạn chế hoặc việc kết nối dữ liệu chưa ổn định, không để phương thức điện tử trở thành rào cản mới đối với việc thực hiện quyền bảo hiểm xã hội.

Tháo điểm nghẽn, hiện thực hóa mục tiêu xây dựng trên 5.000km đường bộ cao tốc

Tháo điểm nghẽn, hiện thực hóa mục tiêu xây dựng trên 5.000km đường bộ cao tốc

Ngày 29/9, Bộ Xây dựng đã tổ chức Hội nghị xúc tiến đầu tư phát triển đường bộ cao tốc giai đoạn 2026-2030. Sự kiện quy tụ khoảng 170 đại biểu đại diện các cơ quan của Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương, chính quyền địa phương, các tổ chức tín dụng, chuyên gia kinh tế và đông đảo cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư trong và ngoài nước tham gia. 

Gần 2,2 triệu bài tham dự cuộc thi tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật

Gần 2,2 triệu bài tham dự cuộc thi tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật

Cuộc thi trực tuyến trên Cổng Pháp luật quốc gia Tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật do Bộ Tư pháp tổ chức đang thu hút đông đảo người dân trên cả nước tham gia, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng. Đặc biệt, đồng bào các dân tộc rất ít người cùng nhiều nhóm đối tượng đặc thù sôi nổi tham gia cuộc thi cho thấy độ bao phủ rộng và khả năng kết nối đa dạng người dân của hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật trên môi trường số.

Xử lý vi phạm thận trọng, kẻo "vạ lây" người thứ ba

Xử lý vi phạm thận trọng, kẻo "vạ lây" người thứ ba

Nhiều đại biểu có ý kiến về đề xuất tăng mức phạt tiền tối đa cũng như việc chuyển giao thẩm quyền và áp dụng các biện pháp cưỡng chế mới đòi hỏi phải đánh giá tác động kỹ lưỡng, để vừa bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, vừa không gây ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống người dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Cho ý kiến các luật, bộ luật: Hình sự, Tố tụng hình sự, Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi)

Cho ý kiến các luật, bộ luật: Hình sự, Tố tụng hình sự, Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi)

Thảo luận về Bộ luật Hình sự (sửa đổi); Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi); Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi), các đại biểu đều thống nhất cần phải sửa đổi các luật, bộ luật trên nhằm kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn.

Nhiều nơi nghĩa vụ chỉ trên giấy còn trước cổng nhà, xe rác vẫn gom chung

Nhiều nơi nghĩa vụ chỉ trên giấy còn trước cổng nhà, xe rác vẫn gom chung

Các đại biểu đã tập trung thảo luận nhằm tháo gỡ “nút thắt” trong công tác quản lý chất thải. Từ đó nhấn mạnh việc phân loại rác tại nguồn hay quản lý chất thải xây dựng không chỉ là nghĩa vụ riêng lẻ của người dân mà phải được thiết kế thành một chuỗi trách nhiệm đồng bộ của cả hệ thống từ chính quyền địa phương đến các đơn vị thu gom, xử lý.