Ngày 30/1, chúng tôi có mặt tại thắng cảnh quốc gia thác Cam Ly, thuộc phường 5, cách trung tâm TP Đà Lạt khoảng hơn 2km, từ xa đã thấy dòng nước đổ qua ghềnh đá hoa cương tung bọt trắng xóa. Thoạt nhìn ai cũng nghĩ sự trong lành, tinh khiết của dòng nước đã tạo ra màu trắng ấy. Thế nhưng, còn cách hàng chục mét đã ngửi thấy mùi hôi nồng nặc từ dòng thác này theo gió bốc lên. Cả khu du lịch không một bóng khách, những gì ghi nhận tại dòng thác là một không gian buồn hắt hiu, dòng nước bị ô nhiễm nặng, tạo thành những đống bọt trắng xóa, phủ kín cả mặt nước.
 |
 |
| Thác Cam Ly ô nhiễm, nổi bọt tắng xóa |
Theo một công nhân đang quét dọn tại đây, do dòng nước đổ về suối bị ô nhiễm nặng nên những năm qua, mỗi năm khu du lịch thác Cam Ly chỉ có khác được hai đợt là vào Tết và mùa hè. Những thời điểm bình thường, mỗi ngày chỉ đón được vài chục khách, thậm chí có ngày không có khách tới thăm quan. Một nhân viên quản lý khu du lịch thác Cam Ly cũng cho biết, do nguồn nước bị ô nhiễm nặng nên những năm qua các công ty lữ hành đã bỏ hợp đồng dẫn khách về đây tham quan. Không gian đẹp, sạch sẽ nhưng chỉ vì dòng nước ô nhiễm quá nặng đã khiến du khách lánh xa con thác.
Nước đổ về thác Cam Ly bắt nguồn từ hồ Xuân Hương, chảy qua nhiều khu dân cư trong thành phố. Do các khu dân cư này vẫn thải nước trực tiếp ra dòng suối nên nước dẫn về thác vào mùa khô đem ngòm, thôi thối, ô nhiễm cực kỳ nghiêm trọng.
 |
 |
| Đứng cách xa hàng chục mét đã ngửi thấy mùi hôi nồng nặc bốc lên từ Thác Cam ly |
Được xếp hàng thắng cảnh quốc gia năm 1998. Hiện nay, thác Cam Ly do Công ty cổ phần Dịch vụ Du lịch Đà Lạt quản lý khai thác. Trước thực trạng ô nhiễm đặc biệt nghiêm trọng trên, đầu năm 2011, Công ty cổ phần Dịch vụ Du lịch Đà Lạt đã chi gần 2 tỷ đồng để đầu tư xây dựng đập cao su ở phía thượng nguồn con thác với mục đích chắn nước để xử lý bằng hóa chất trước khi cho chảy vào thác. Tuy nhiên, từ khi hoàn thành đến nay đập nước đã không phát huy được tác dụng do dòng nước đổ về đây quá ô nhiễm, không thể dùng hóa chất xử lý như dự kiến.
Theo truyền thuyết mà các già làng kể lại thì tên Cam Ly có nguồn gốc từ tiếng K’Ho. Khi dòng Cẩm Lệ chảy ngang qua một ngôi làng của một bộ tộc người Lạt, vị tù trưởng người K’ Ho của tộc Lạt đó có tên K’ Mly nên dân trong vùng lấy tên ông đặt cho dòng suối nước của họ để ghi nhớ công lao của chủ làng đã cai quản buôn làng tươi đẹp. Và lâu ngày người ta đọc thành Cam Ly.
 |
| Khu du lịch không một bóng khách. |
 |
| Dòng thác thơ mộng này trở thành “thác chết”. |
Bên cạnh đó, có một giả thiết cho rằng Cam Ly xuất phát từ gốc Hán- Việt (cam là ngọt và ly là thấm vào). Có nghĩa rằng Cam Ly là biểu tượng của một dòng suối có nước ngọt từng làm đắm say lòng khách lãng du.Thác Cam Ly trước đây còn gắn với một khu rừng thông bên cạnh, được mang tên “rừng ái ân” (boie d’ramour) nhưng ngày nay khu rừng ấy không còn nữa.
Ngày nay, trước dòng nước đổ về thác cực kỳ ô nhiễm, nhà quản lý dường như đã bất lực, thác nước nức tiếng một thời đang lâm nguy.
