Thái Lan: Khủng hoảng đến bao giờ?

Quốc hội Thái Lan chính thức vừa giải tán, người dân Thái sẽ đi bầu cử sớm trong 2 tháng nữa trong bối cảnh làn sóng biểu tình chống chính phủ ngày càng gia tăng… Những diễn biến mới nhất tại Thái Lan đều xoay quanh mâu thuẫn cốt lõi giữa phe Áo Đỏ và Áo Vàng. Phân tích chiến thuật của các bên sẽ cho ta phần nào câu trả lời về hồi kết của cuộc khủng hoảng chính trị tại Thái Lan hiện nay.

Chỉ ít giờ sau khi phe đối lập rút khỏi Quốc hội, hôm 9/12, Thủ tướng Thái Lan tuyên bố giải tán Quốc hội và kêu gọi cử tri đi bầu vào tháng 2/2014.

Theo giới quan sát, đảng cầm quyền Puea Thai của bà Yingluck có nhiều triển vọng vẫn chiếm được đa số rộng rãi, do đảng này được thành phần cử tri ở các tỉnh, thành và nông thôn ủng hộ. Trong khi đó, đảng Dân chủ đối lập,  do cựu Thủ tướng Abhisit Vejjajiva lãnh đạo, chỉ có sức thuyết phục các thành phần trí thức và tầng lớp trung lưu chủ yếu sống ở thành phố.

Theo phân tích của chuyên gia về Thái Lan Pavin Chachavalpongun, thuộc Viện Nghiên cứu Đông Nam Á tại Đại học Tokyo, việc giải tán Quốc hội chỉ là một lối thoát tạm thời bởi không có gì bảo đảm là đảng Dân chủ sẽ tuân thủ luật chơi và chấp nhận kết quả cuộc bầu cử sắp tới. Cũng chưa ai biết là đảng đối lập sẽ tẩy chay cuộc bầu cử được dự trù vào đầu tháng 2/2014 hay không.

Quyết định giải tán Quốc hội của bà Yingluck chưa xoa dịu tình hình. Ngày 9/12, Cảnh sát Bangkok cho biết khoảng 100.000 người biểu tình tại thủ đô Thái Lan. Họ tiếp tục đòi trục xuất gia đình Shinawatra ra khỏi guồng máy quyền lực. Phe Đối lập đưa ra con số 140.000 người xuống đường chỉ riêng tại Bangkok.

Lãnh đạo phong trào nổi dậy, ông Suthep Thaugsauban, tuyên bố mục tiêu cuối cùng vẫn là lật đổ nội các Yingluck. Và như vậy, các cuộc biểu tình còn lâu mới kết thúc. Nhìn lại chiến thuật của hai phe kình chống tại Thái Lan hiện nay, ta sẽ thấy hai trường phái đối kháng rõ rệt.

Từ nhiều ngày qua, phe đối lập chống chính phủ Thái Lan đã liên tục biểu tình ở thủ đô Bangkok, chiếm giữ trụ sở nhiều cơ quan, kể cả tổng hành dinh lục quân mà không vấp phải sự chống đối và trấn áp của lực lượng an ninh. Rõ ràng, chính phủ của Thủ tướng Yingluck Shinawatra chủ trương không can thiệp mạnh tay và hy vọng là cùng với thời gian, phong trào biểu tình sẽ hụt hơi.

Câu hỏi đặt ra là liệu thái độ mềm mỏng, cam chịu này có thành công hay không? Bởi vì, mọi việc có thể thay đổi nhanh chóng. Thủ lĩnh phong trào biểu tình là ông Suthep Thaugsuban, mặc dù đang bị tư pháp truy nã với tội danh chiếm giữ trụ sở Bộ Tài chính, nhưng nhân vật này vẫn xuất hiện liên tục trong các cuộc biểu tình, công khai kêu gọi lật đổ chính phủ, mà không bị bắt.

Andrew Walker, chuyên gia về Đông Nam Á, thuộc Đại học Quốc gia Australia, được AFP trích dẫn, giải thích: "Chính phủ Thái Lan muốn tránh phản ứng mạnh, bởi vì đó chính là điều mà những người biểu tình muốn. Chiến lược của bà Yingluck là cố gắng tránh xung đột bằng mọi giá".

Jatuporn Prompan, thủ lĩnh phe Áo Đỏ, ủng hộ chính phủ, nhấn mạnh: "Chiến thuật của ông Suthep là khiêu khích chính phủ để chính phủ sử dụng bạo lực chống lại họ và như vậy, quân đội sẽ can thiệp".

Người biểu tình vẫn xuống đường bất chấp lời kêu gọi “trở về nhà” của Chính phủ Thái Lan.
Người biểu tình vẫn xuống đường bất chấp lời kêu gọi “trở về nhà” của Chính phủ Thái Lan.

Theo giới quan sát, chính phủ của bà Yingluck cũng như phe thân Thaksin đã rút ra bài học từ cuộc khủng hoảng năm 2010, không muốn lặp lại sai lầm của chính phủ của cựu Thủ tướng Abhisit Vejjajiva, và phe Áo Vàng, nay ở trong hàng ngũ đối lập. Vào thời điểm đó, theo lệnh của chính phủ, quân đội đã thẳng tay trấn áp và giải tán các cuộc biểu tình kéo dài của phe Áo Đỏ, tại thủ đô Bangkok, làm 90 người thiệt mạng và hơn 1.900 người bị thương.

Chuyên gia về Thái Lan, Chris Baker, giải thích: Với số lượng người biểu tình đông đảo như vậy, chỉ cần một hành động bạo lực là tất cả có thể bùng nổ, khó kiểm soát. Chính vì thế, cho đến nay, ngoài việc cảnh sát tỏ thái độ kiềm chế, nhận hoa hồng từ người biểu tình, thì phe Áo Đỏ thân chính quyền cũng tránh xung đột, chỉ biểu tình tập trung ở ngoại ô Bangkok. Ngoại trừ trụ sở Bộ Nội vụ và Văn phòng chính phủ được cảnh sát bảo vệ chặt chẽ, đẩy lùi mọi ý định thâm nhập, dường như chính phủ của bà Yingluck chấp nhận "hy sinh" trụ sở các bộ khác, chờ đợi phong trào phản kháng sẽ tự xẹp xuống.

Tuy nhiên, chính phủ của bà Yingluck có thể lại mắc vào cái bẫy mà họ đặt ra, khi để cho những người biểu tình chiếm đóng các công sở. Ông Michael Montesano, chuyên gia Viện Nghiên cứu Đông Nam Á, tại Singapore nhắc lại là "một khi các công sở bị chiếm giữ, rất khó đuổi được những người biểu tình ra khỏi nơi đây. Đó là bài học năm 2008".

140.000 người biểu tình bao vây tòa nhà Chính phủ ngày 9/12.
140.000 người biểu tình bao vây tòa nhà Chính phủ ngày 9/12.

Trong khi đó, lãnh đạo biểu tình muốn được ăn cả, ngã về không. Theo nhận định của báo chí Pháp, lãnh đạo phe biểu tình Suthep Thaugsuban là một nhà hùng biện mà thâm ý vẫn chưa thấy rõ. Có điều là nhân vật này tỏ ra rất liều lĩnh. Hôm 2/12, ông Suthep lại bị lệnh truy bắt về tội "nổi dậy", có thể bị án tử hình hay tù chung thân. Ông Suthep đã bị truy tố trước đó trong vụ chiếm Bộ Tài chính nhưng tỏ ra không nao núng, vẫn dẫn đầu các vụ xuống đường.

Tờ Le Figaro nhìn thấy ông Suthep đang "đánh cuộc một cách nguy hiểm". Theo tờ báo, nhân vật 64 tuổi - có sức thu hút mạnh mẽ đám đông với tài hùng biện - đang sống những giờ phút huy hoàng và cũng đang chơi ván bài được ăn cả ngã về không. Theo phân tích của tờ báo, Suthep là người miền Nam Thái Lan, tôn sùng nhà vua, đã trở thành người đấu tranh cho tầng lớp ưu tú thủ đô và các thành phố lớn Thái Lan, đang bị lép vế trước những biến đổi kinh tế xã hội và trước sự kiện nông dân miền Đông Bắc Thái Lan bước vào đấu trường chính trị.

Ông Suthep, trong mắt tác giả bài báo, là người kiên quyết, mạnh bạo hơn cựu Thủ tướng Abhisit. Để đạt mục tiêu buộc em gái ông Thaksin - Thủ tướng Yingluck từ chức - ông Suthep đang cố đẩy chính phủ phạm sai lầm. Ông Suthep cố gây phản ứng mạnh của cảnh sát dẫn đến can thiệp của quân đội. Có điều theo nhận định của tờ báo, chính quyền Thái đã rút ra được bài học từ sự can thiệp của quân đội năm 2010.

Le Figaro kết luận là một mình ở "chiến tuyến", nhà hùng biện Suthep đang "đánh cược" trên vận mệnh của mình. Những kẻ mạnh trong đảng Dân chủ đang theo dõi: nếu ông thắng họ sẽ hưởng lợi, trường hợp ngược lại, thì họ sẽ giữ khoảng cách với người thua cuộc.

Với tình hình hiện nay, chưa có dấu hiệu nào cho thấy cuộc khủng hoảng chính trị tại Thái Lan sẽ sớm chấm dứt. Tuy nhiên, ảnh hưởng của nó tới nền kinh tế Thái Lan thì thấy rõ. Khủng hoảng chính trị hiện nay có nguy cơ làm suy yếu một đất nước đang mất sức cạnh tranh so với các láng giềng. Cho dù Thái Lan đã có một chính sách thu hút đầu tư nước ngoài nhưng đã không giải quyết các vấn đề cơ bản: hệ thống giáo dục yếu, và nhất là hầu như thiếu nỗ lực trong nghiên cứu và phát triển. Thái Lan đã đón đầu tư ồ ạt trong lĩnh vực lắp ráp xe hơi, Bangkok chuyển mình thành một Detroit của vùng Đông Nam Á.

Tuy nhiên, nước này cũng đứng trước nguy cơ là trong vài năm nữa thôi, các xưởng lắp ráp này sẽ di dời sang các nước châu Á khác, chi phí thấp hơn và hoạt động cũng tốt như thế. Các nhà đầu tư còn đi tìm một nơi ổn định hơn về phương diện chính trị. Còn trong lĩnh vực du lịch, nguồn lợi tức lớn của Thái Lan, thì do khủng hoảng chính trị, nước này sẽ dần dần bị Campuchia và nhất là Myanmar - ngày càng thu hút nhiều du khách - qua mặt

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Đêm 7/5, Israel phóng tên lửa xuống khu vực ngoại ô Beirut, tiêu diệt Ahmed Ali Balout - chỉ huy lực lượng Radwan của Hezbollah. Đây là lần đầu thủ đô Lebanon bị tấn công kể từ lệnh ngừng bắn hơn 3 tuần trước. Đòn tập kích làm rung chuyển nền tảng mong manh của thỏa thuận và phủ bóng lên những nỗ lực ngoại giao giữa Mỹ và Iran.

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Theo Viện nghiên cứu chiến lược quốc tế - HSS (Vương quốc Anh), việc Nhật Bản nới lỏng đáng kể các hạn chế đối với xuất khẩu quốc phòng sẽ tạo ra những cơ hội thương mại và ngoại giao quan trọng. Nhưng, trước hết, họ cần giải quyết các vấn đề về năng lực công nghiệp quốc phòng.

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

Áp lực nội bộ gia tăng buộc NATO xem xét điều chỉnh cơ chế họp cấp cao, trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương xuất hiện nhiều khác biệt về ưu tiên chiến lược. Việc thay đổi nhịp thượng đỉnh đặt ra yêu cầu cân bằng giữa ổn định chính trị và hiệu quả điều phối dài hạn của liên minh.

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mối rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh NATO ở châu Âu ngày càng lớn thêm với việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút 5.000, và có thể nhiều hơn nữa, binh sĩ đóng tại Đức, sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích cách Mỹ xử lý xung đột Iran.

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.