Hãng Thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) ngày 5/1 cho biết, Bình Nhưỡng đã ra một thông cáo đề nghị đối thoại với chính quyền Seoul nhằm loại bỏ sự hiểu lầm, thiếu tin tưởng cũng như thúc đẩy hòa bình và thịnh vượng. Thông cáo trên nêu rõ sự đối đầu không thể giải quyết vấn đề giữa hai miền Triều Tiên mà chỉ có thể dẫn tới xung đột quân sự và chiến tranh. Triều Tiên cho rằng chỉ có đối thoại và đàm phán mới có thể phá vỡ tình thế khó khăn này.
Theo thông cáo trên, Bình Nhưỡng mong muốn tiến hành đối thoại, đàm phán với phía Seoul. Bất kể Hàn Quốc đã làm gì trong quá khứ, phía CHDCND Triều Tiên vẫn sẵn sàng gặp đối tác Hàn Quốc tại bất cứ đâu và bất cứ khi nào, thảo luận tất cả các vấn đề, bao gồm cả tình hình căng thẳng hiện nay, hòa bình, hòa giải và thống nhất với Hàn Quốc trên bàn đàm phán.
Xin nhắc lại, báo chí chính thức của Bình Nhưỡng nhân dịp năm mới 2011 cũng đã đăng các bài xã luận kêu gọi cải thiện quan hệ giữa hai miền Triều Tiên. Tổng thống Hàn Quốc Lee Myung-bak, trong bài diễn văn đầu năm đã tuyên bố cánh cửa đối thoại liên Triều vẫn mở rộng, và Seoul sẵn sàng củng cố mạnh mẽ việc hợp tác kinh tế nếu Bình Nhưỡng chứng tỏ được thành tâm.
Trong khi đó, ngày 5/1, Đặc phái viên Mỹ về Triều Tiên, Stephen Bosworth, đang ở thăm Seoul, chặng dừng chân đầu tiên trong chuyến công du 3 nước trong khu vực là Hàn Quốc, Trung Quốc và Nhật Bản, nhằm điều phối quan điểm của các bên liên quan tới đàm phán 6 bên về vấn đề phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên. Tại Seoul, ông Bosworth đã gặp Trưởng đoàn đàm phán hạt nhân của Hàn Quốc Wi Sung-lac. Hai bên đã thảo luận các điều kiện có thể để tái khởi động đàm phán cũng như các bước đi tiếp theo nhằm giải quyết vấn đề hạt nhân.
Cho đến giờ này, việc tái khởi động đàm phán 6 bên về vấn đề Triều Tiên vẫn bị mắc ở hai nút thắt. Thứ nhất, Mỹ và Hàn Quốc, mặc dù tiếp nhận đề xuất của Bắc Kinh và Bình Nhưỡng về trở lại đàm phán, nhưng lại chưa thông báo điều kiện cụ thể để ngồi vào đàm phán. Hãng tin Yonhap (Hàn Quốc) ngày 4/1 dẫn nguồn tin từ chính phủ nước này cho biết Seoul đang liên hệ chặt chẽ với Trung Quốc, Mỹ, Nhật Bản và Nga để đưa ra quyết định về điều kiện tiên quyết đối với CHDCND Triều Tiên trước khi nối lại đàm phán 6 bên.
Theo nguồn tin này, Bình Nhưỡng sẽ thảo luận vấn đề hạt nhân trong các cuộc đàm phán với Seoul, đồng thời thể hiện sự quyết tâm phi hạt nhân hóa bằng hành động trước khi nối lại đàm phán 6 bên. Bên cạnh đó, theo một số nguồn tin, Hàn Quốc hiện còn đang cân nhắc việc đề nghị CHDCND Triều Tiên ngừng toàn bộ các chương trình hạt nhân hiện có, cho phép các thanh sát viên Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) trở lại để giám sát, đồng thời thực hiện tuyên bố chung do các bên tham gia đàm phán 6 bên đưa ra năm 2005 về phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên. Tuy nhiên trên đây mới chỉ là những tuyên bố chung chung, chứ chưa có gì cụ thể.
Thứ hai, cả Mỹ và Hàn Quốc hiện đều muốn CHDCND Triều Tiên cần có hành động thiện chí nào đó trước khi nối lại đàm phán. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Philip Crowley ngày 5/1 tuyên bố CHDCND Triều Tiên phải thể hiện sự nghiêm túc đối với đề xuất của nước này về đàm phán vô điều kiện với Hàn Quốc, đồng thời thúc giục CHDCND Triều Tiên phải có thêm những động thái mới. "Những gì chúng tôi nghe thấy công khai là đầy hứa hẹn, tuy nhiên lời nói cần phải đi đôi với hành động. Chúng tôi sẽ xem những gì CHDCND Triều Tiên làm, chứ không chỉ nghe những gì họ nói" - ông Crowley nói.
Lập trường trên của Washington phản ánh quan điểm của Hàn Quốc về đề xuất của Bình Nhưỡng khi một quan chức giấu tên thuộc Bộ Thống nhất Hàn Quốc nói với Hãng Thông tấn Yonhap rằng, điều quan trọng hơn là sự chân thành trong thái độ của CHDCND Triều Tiên. Cho đến nay, Hàn Quốc, dù tỏ rõ muốn tìm giải pháp hòa bình, nhưng vẫn tiếp tục chính sách "vừa đấm vừa xoa" bằng các cuộc tập trận chung trên biển Hoàng Hải.
Các quan chức hải quân cho biết cuộc tập trận, dự kiến diễn ra trong hai ngày 7 và 8/1, sẽ giúp tăng cường khả năng chiến đấu của quân đội Hàn Quốc nhằm ngăn chặn một cuộc xâm nhập bất ngờ vào các hòn đảo gần ranh giới biển đang tranh chấp với CHDCND Triều Tiên. Tờ Rodong Sinmun của CHDCND Triều Tiên ngày 4/1 cho rằng những cuộc tập trận kiểu như vậy chứng tỏ "ý đồ xâm lược dai dẳng" của Hàn Quốc.
Cùng ngày, tờ JoongAng Ilbo của Hàn Quốc đưa tin ngày 1/1/2011, quân đội Hàn Quốc đã triển khai 5 máy bay giám sát P-3CK bổ sung thêm cho 11 máy bay chống tàu ngầm đang hoạt động tuần tra trên vùng biển ngoài khơi bờ biển phía đông và phía tây. Tờ báo dẫn lời một sĩ quan quân đội Hàn Quốc cho biết động thái này là nhằm nâng cao khả năng phát hiện các tàu ngầm sau vụ tàu ngầm của CHDCND Triều Tiên tấn công vào tàu chiến Cheonan hồi tháng 3/2010.
Về phần mình, Ngoại trưởng Nhật Bản Seiji Maehara ngày 4/1 cho biết, nước này muốn tạo ra một môi trường có thể đối thoại trực tiếp với Bình Nhưỡng trong năm nay, bên cạnh các hội nghị đa phương. Ngoại trưởng Maehara cũng nhấn mạnh Tokyo mong muốn nối lại vòng đàm phán 6 bên. Tuy nhiên, trước đó một ngày, Ngoại trưởng Maehara tuyên bố nước này mong muốn hình thành một liên minh an ninh với Hàn Quốc để đối phó với nguy cơ mất ổn định trên bán đảo Triều Tiên.
Như vậy có thể thấy, mặc dù những hoạt động ngoại giao làm giảm căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên trong những ngày qua đã trở nên nhộn nhịp nhưng khả năng tái khởi động đàm phán 6 bên về vấn đề Triều Tiên vẫn còn rất thấp. Nói khác đi là sự căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên vẫn chưa có dấu hiệu lắng dịu