Tạo khuôn khổ pháp lý thống nhất cho vận hành sàn dữ liệu

Bộ Công an đã hoàn thành dự thảo Nghị định quy định về hoạt động của sàn dữ liệu để lấy ý kiến đóng góp của cơ quan, tổ chức và cá nhân.

Tại dự thảo tờ trình dự thảo nghị định, Bộ Công an cho biết, Điều 42 Luật Dữ liệu về sàn dữ liệu đã quy định việc xây dựng và vai trò của sàn dữ liệu như sau: “Sàn dữ liệu là nền tảng cung cấp tài nguyên liên quan đến dữ liệu để phục vụ nghiên cứu, phát triển khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo; cung cấp các sản phẩm, dịch vụ liên quan đến dữ liệu phục vụ phát triển kinh tế - xã hội; là môi trường để giao dịch, trao đổi dữ liệu và các sản phẩm, dịch vụ liên quan đến dữ liệu.” 

Để hướng dẫn Luật Dữ liệu, ngày 30/6/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 169/2025/NĐ-CP quy định hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu. Tuy nhiên, Nghị định số 169/2025/NĐ-CP chưa đủ căn cứ pháp lý và chưa quy định được các nội dung vận hành cốt lõi. Do đó, việc xây dựng và hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho sàn dữ liệu là vô cùng cần thiết, trong đó quy định đầy đủ khung vận hành và chuẩn hóa quy trình, đồng thời bảo đảm thống nhất, không chồng chéo với quy định hiện hành về điều kiện, thủ tục cấp phép đã quy định ở các văn bản pháp luật khác. 

Mặt khác, thực tiễn triển khai các nhiệm vụ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia, phát triển chính phủ số, kinh tế số, xã hội số cho thấy sàn dữ liệu có phạm vi tác động rất lớn, liên quan trực tiếp đến an ninh dữ liệu, quyền dữ liệu, quyền riêng tư, lợi ích quốc gia, hiệu quả quản lý nhà nước và niềm tin xã hội. Sàn dữ liệu giữ vai trò là hạ tầng kết nối trung tâm của thị trường dữ liệu, là đầu mối liên thông giữa các kho dữ liệu phân tán trong cơ quan nhà nước và doanh nghiệp.

Tạo khuôn khổ pháp lý thống nhất cho vận hành sàn dữ liệu -0
Một hội thảo quốc tế về kinh tế dữ liệu do Bộ Công an tổ chức. 

Khi vận hành, sàn dữ liệu sẽ cung cấp nguồn tài nguyên dữ liệu thiết yếu, giúp doanh nghiệp và tổ chức khai thác dữ liệu một cách hợp pháp để nghiên cứu, phát triển sản phẩm, dịch vụ. Điều này cho thấy tác động lan toả rất lớn đối với việc phát triển thị trường dữ liệu, kinh tế dữ liệu và các ngành công nghệ mới. Vì vậy, cần xây dựng khuôn khổ pháp lý vững chắc, có quy định ở cấp nghị định để bảo đảm thống nhất quản lý nhà nước, thống nhất cách thức hoạt động và chuẩn vận hành trong thực tế, đảm bảo vận hành an toàn, minh bạch và hiệu quả.

Bên cạnh đó, sàn dữ liệu là mô hình mới, có mức độ rủi ro cao, liên quan đến các yếu tố nhạy cảm như xử lý dữ liệu, chia sẻ dữ liệu xuyên biên giới, kiểm soát mục đích sử dụng, trách nhiệm của chủ thể cung cấp và khai thác dữ liệu. Sàn dữ liệu là sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu mới, chưa từng có tiền lệ trước đây tại Việt Nam. Thiếu đi cơ sở pháp lý sẽ có thể dẫn đến nhiều nguy cơ phát sinh rủi ro trong quá trình vận hành thử nghiệm và triển khai trên thực tế. Đặc tính của dữ liệu là dễ sao chép, khó thu hồi, khó khắc phục hậu quả, nên bất kỳ lỗ hổng nào trong vận hành đều có thể dẫn đến rủi ro hệ thống, ảnh hưởng đến an ninh dữ liệu, quyền dữ liệu của tổ chức, cá nhân và lợi ích quốc gia. Do đó, nghị định cần được ban hành để cụ thể hóa các nguyên tắc an ninh, an toàn thành quy trình bắt buộc, nâng cao khả năng giám sát, kiểm toán và xử lý vi phạm đối với hoạt động của sàn dữ liệu.

Đặc biệt, yêu cầu triển khai sàn dữ liệu quốc gia từ tháng 11/2025 theo chỉ đạo của Chính phủ đặt ra đòi hỏi phải ban hành ngay khung pháp lý thống nhất, đầy đủ và có tính điều chỉnh trực tiếp để đảm bảo vận hành thử nghiệm và vận hành chính thức được an toàn, ổn định, đúng định hướng. Việc chậm ban hành quy định sẽ ảnh hưởng đến tiến độ vận hành sàn dữ liệu, gây khó khăn trong quản lý nhà nước và làm giảm hiệu quả của các chính sách thúc đẩy kinh tế dữ liệu.

Từ thực tiễn nêu trên, việc xây dựng, ban hành nghị định của Chính phủ quy định về hoạt động của sàn dữ liệu theo trình tự, thủ tục rút gọn là rất cần thiết, cấp thiết nhằm tạo khuôn khổ pháp lý thống nhất cho vận hành sàn dữ liệu; bảo đảm an toàn, minh bạch trong giao dịch dữ liệu; thúc đẩy phát triển thị trường dữ liệu và kinh tế dữ liệu; đồng thời bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. 

Theo đó, dự thảo Nghị định quy định về hoạt động của sàn dữ liệu quy định về hoạt động của tổ chức cung cấp dịch vụ sàn dữ liệu; hoạt động thử nghiệm dữ liệu trên sàn dữ liệu; điều kiện tham gia và điều kiện về sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu được tham gia giao dịch trên sàn dữ liệu; định giá dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu; quy trình giao dịch trên sàn dữ liệu; quản lý rủi ro, an toàn hệ thống và giải quyết khiếu nại, tranh chấp; trách nhiệm của tổ chức, cá nhân kinh doanh, cung cấp sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu và tổ chức, cá nhân mua, sử dụng sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu. Nghị định sẽ áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân có liên quan đến các hoạt động trên sàn dữ liệu.

Nguyễn Hương

Các tin khác

Đề xuất duy trì phương thức bảo hiểm xã hội phù hợp cho người cao tuổi, người khuyết tật

Đề xuất duy trì phương thức bảo hiểm xã hội phù hợp cho người cao tuổi, người khuyết tật

Đại biểu Quốc hội đề nghị khi thiết kế thủ tục, dự thảo luật Bảo hiểm xã hội phải tính đến một bộ phận người dân chưa có điều kiện sử dụng thiết bị thông minh, kỹ năng số còn hạn chế hoặc việc kết nối dữ liệu chưa ổn định, không để phương thức điện tử trở thành rào cản mới đối với việc thực hiện quyền bảo hiểm xã hội.

Tháo điểm nghẽn, hiện thực hóa mục tiêu xây dựng trên 5.000km đường bộ cao tốc

Tháo điểm nghẽn, hiện thực hóa mục tiêu xây dựng trên 5.000km đường bộ cao tốc

Ngày 29/9, Bộ Xây dựng đã tổ chức Hội nghị xúc tiến đầu tư phát triển đường bộ cao tốc giai đoạn 2026-2030. Sự kiện quy tụ khoảng 170 đại biểu đại diện các cơ quan của Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương, chính quyền địa phương, các tổ chức tín dụng, chuyên gia kinh tế và đông đảo cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư trong và ngoài nước tham gia. 

Gần 2,2 triệu bài tham dự cuộc thi tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật

Gần 2,2 triệu bài tham dự cuộc thi tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật

Cuộc thi trực tuyến trên Cổng Pháp luật quốc gia Tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật do Bộ Tư pháp tổ chức đang thu hút đông đảo người dân trên cả nước tham gia, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng. Đặc biệt, đồng bào các dân tộc rất ít người cùng nhiều nhóm đối tượng đặc thù sôi nổi tham gia cuộc thi cho thấy độ bao phủ rộng và khả năng kết nối đa dạng người dân của hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật trên môi trường số.

Xử lý vi phạm thận trọng, kẻo "vạ lây" người thứ ba

Xử lý vi phạm thận trọng, kẻo "vạ lây" người thứ ba

Nhiều đại biểu có ý kiến về đề xuất tăng mức phạt tiền tối đa cũng như việc chuyển giao thẩm quyền và áp dụng các biện pháp cưỡng chế mới đòi hỏi phải đánh giá tác động kỹ lưỡng, để vừa bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, vừa không gây ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống người dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Cho ý kiến các luật, bộ luật: Hình sự, Tố tụng hình sự, Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi)

Cho ý kiến các luật, bộ luật: Hình sự, Tố tụng hình sự, Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi)

Thảo luận về Bộ luật Hình sự (sửa đổi); Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi); Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi), các đại biểu đều thống nhất cần phải sửa đổi các luật, bộ luật trên nhằm kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn.

Nhiều nơi nghĩa vụ chỉ trên giấy còn trước cổng nhà, xe rác vẫn gom chung

Nhiều nơi nghĩa vụ chỉ trên giấy còn trước cổng nhà, xe rác vẫn gom chung

Các đại biểu đã tập trung thảo luận nhằm tháo gỡ “nút thắt” trong công tác quản lý chất thải. Từ đó nhấn mạnh việc phân loại rác tại nguồn hay quản lý chất thải xây dựng không chỉ là nghĩa vụ riêng lẻ của người dân mà phải được thiết kế thành một chuỗi trách nhiệm đồng bộ của cả hệ thống từ chính quyền địa phương đến các đơn vị thu gom, xử lý.

Sửa Luật Điện lực: Người dân cần được bảo vệ trước các khoản chi không hợp lý

Sửa Luật Điện lực: Người dân cần được bảo vệ trước các khoản chi không hợp lý

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cho rằng, giá điện hợp lý cũng không thể là cơ chế chuyển mọi rủi ro và chi phí của hoạt động đầu tư, kinh doanh sang người sử dụng điện. Điều chúng ta cần là một khuôn khổ minh bạch, trong đó nhà đầu tư có cơ hội thu hồi chi phí chính đáng, đơn vị điện lực có động lực nâng cao hiệu quả, còn người dân biết mình đang trả tiền cho những khoản chi phí nào và được bảo vệ trước các khoản chi không hợp lý.

Bảo đảm an ninh dữ liệu góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân

Bảo đảm an ninh dữ liệu góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân

Sáng 28/9, thảo luận tại Hội nghị đại biểu Quốc hội (ĐBQH) hoạt động chuyên trách lần thứ nhất, nhiệm kỳ Quốc hội khoá XVI, các ĐBQH đã thảo luận, góp ý kiến về các dự thảo luật thuộc lĩnh vực an ninh: Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia; Luật An ninh dữ liệu; Luật Định danh và xác thực điện tử.

TP Hồ Chí Minh yêu cầu không đùn đẩy, né tránh trong việc cung cấp thông tin báo chí

TP Hồ Chí Minh yêu cầu không đùn đẩy, né tránh trong việc cung cấp thông tin báo chí

Thành ủy TP Hồ Chí Minh vừa ban hành Chỉ thị 25-CT/TU về tăng cường thực hiện công tác phát ngôn, cung cấp thông tin cho báo chí; trong đó yêu cầu các cơ quan, đơn vị chủ động cung cấp thông tin chính thống, công khai thông tin người phát ngôn và tuyệt đối không né tránh, đùn đẩy trách nhiệm khi báo chí phản ánh.

Không miễn trừ với hành vi lợi dụng cơ chế thử nghiệm lừa đảo, thao túng thị trường chứng khoán

Không miễn trừ với hành vi lợi dụng cơ chế thử nghiệm lừa đảo, thao túng thị trường chứng khoán

Đại biểu đề nghị, việc miễn trừ trách nhiệm pháp lý chỉ áp dụng đối với những thiệt hại mang tính khách quan, bắt buộc từ rủi ro công nghệ chưa lường trước được trong phạm vi và thời gian đã được cấp phép. Tuyệt đối không áp dụng chế định miễn trừ đối với các hành vi cố ý vi phạm pháp luật, lợi dụng cơ chế thử nghiệm để lừa đảo, trục lợi hoặc cố ý thao túng thị trường chứng khoán.