Syria: Thành lập chính phủ lâm thời, nước cờ táo bạo của phe đối lập

Cuộc nội chiến Syria đang trong tình thế bế tắc, cả về chiến cuộc lẫn về mặt chính trị. Trong khi phe đối lập đang cố gắng tìm mọi cách nhằm phá thế giằng co, tìm kiếm ưu thế trước quân đội chính phủ, thì bên ngoài, các đồng minh phương Tây lại chia rẽ trong việc tài trợ vũ khí cho phiến quân chống Chính phủ Syria.

Sáng sớm ngày 19/3, phe đối lập đã bầu chọn một người Mỹ gốc Syria, ông Ghassan Hitto, làm Thủ tướng cho cái gọi là “chính phủ lâm thời” của họ. Ông Hitto năm nay 50 tuổi, từng là kỹ sư công nghệ, di cư sang Mỹ trên 20 năm và hiện là công dân Mỹ, cư trú tại bang Texas. Hitto được cho là người góp nhiều công sức cho hoạt động nhân đạo quốc tế cứu trợ cho những người Syria tị nạn tại các quốc gia láng giềng của Syria. Con trai cả của Hitto tên là Obaida cũng đang tham gia chiến đấu trong hàng ngũ phe đối lập chống chính phủ của Tổng thống Bashar al-Assad.

Trong những ngày sắp tới, Hitto sẽ tiến hành tuyển chọn người trong hàng ngũ liên minh đối lập (bao gồm Hội đồng chuyển tiếp quốc gia Syria - SNC và nhiều tổ chức đối lập khác) để thành lập chính phủ.

Năm 2012, phe đối lập đã vài lần nỗ lực thành lập chính phủ riêng để tạo thế lực chính trị đối trọng với chính phủ hiện tại của Tổng thống Assad nhưng đều không thành công. Nguyên nhân chủ yếu của những lần thất bại đó là do những bất đồng nội bộ không thể giải quyết được giữa các phe phái đối lập. Mặc dù được phương Tây và nhiều nước trong khu vực hậu thuẫn, nhưng để thống nhất được lực lượng chống chính phủ đa dạng, bao gồm hàng trăm nhóm, phe phái khác nhau, kể cả các nhóm, tổ chức Hồi giáo cực đoan là một việc không dễ.

Phe đối lập, với sự hậu thuẫn của Mỹ và các nước đồng minh, đã nỗ lực tối đa thành lập ra liên minh các lực lượng cách mạng và đối lập (NCSROF) nhằm thống nhất các phe phái chống chính phủ. Tuy nhiên, ngay cả khi liên minh này được thành lập thì hầu như mọi hoạt động cũng không hoàn toàn thống nhất, mà chủ yếu chỉ là thống nhất trong hành động chống chính phủ mà thôi.

Syria: Thành lập chính phủ lâm thời, nước cờ táo bạo của phe đối lập ảnh 1
Giao tranh ác liệt ở thành phố Homs.

Tình hình chính trị bây giờ lại khác so với thời điểm năm 2012. Các nước đồng minh hậu thuẫn phe đối lập hiện đang trở nên phân hóa trong nhiều vấn đề. Chẳng hạn như trong vấn đề cung cấp vũ khí cho các lực lượng đối lập, nhiều nước từng ủng hộ vấn đề này như Mỹ và Liên minh châu Âu nói chung, ngoại trừ Pháp, nay thay đổi thái độ và quyết định không tài trợ vũ khí cho phe đối lập. Mỹ đưa ra lập luận rõ ràng và hợp lý: với thành phần hết sức phức tạp như thế, trong đó các tổ chức Hồi giáo cực đoan lại đang đóng vai trò nòng cốt trong các hoạt động chống quân đội chính phủ, số vũ khí cung cấp chắc chắn sẽ rơi vào tay khủng bố, và điều này là hoàn toàn không phù hợp với chủ trương chống khủng bố toàn cầu của Mỹ.

Trong khi đó, một đồng minh khác của Mỹ là Anh tuyên bố tiếp tục tăng cường các hỗ trợ quân sự cho phe đối lập, nhưng chỉ giới hạn ở các trang thiết bị bảo vệ chống sát thương, thiết bị kiểm tra phòng chống hóa chất độc hại trong chiến tranh, hoàn toàn không cung cấp vũ khí chiến đấu cho các lực lượng đối lập, tránh rơi vào tay khủng bố.

Về việc phe đối lập Syria thành lập chính phủ lâm thời, nước Mỹ có vẻ không mặn mà lắm. Ngoại trưởng Mỹ John Kerry phát biểu trên báo chí rằng, việc đó tuy là một bước tiến mới của phe đối lập, nhưng đó không phải là cách đúng để "tiến tới". Ông Kerry nhấn mạnh quan điểm của nước Mỹ về việc thành lập một thực thể chính phủ mới bên trong lãnh thổ Syria là: đó phải là một thực thể độc lập và phải được chính ông Assad đồng ý thành lập. Thực thể chính phủ độc lập đó sẽ phải là một chính phủ liên hiệp hòa giải dân tộc, bao gồm sự tham gia của tất cả các bên liên quan, kể cả thành phần chính phủ hiện nay.

Đây chính là điểm thỏa thuận mà Mỹ và Nga cùng các bên liên quan đã đạt được tại hội nghị quốc tế về Syria tổ chức tại Geneva, Thụy Sĩ vào đầu tháng 7/2012, được xem là giải pháp tốt nhất để giải quyết cuộc khủng hoảng Syria hiện nay. Vì thế, nước cờ của phe đối lập Syria dù có thể xem là táo bạo, nhưng sẽ không phù hợp trong bối cảnh các giải pháp được các cường quốc nhất trí thông qua.

Trong khi đó, tình hình chiến sự tại các mặt trận ở Syria vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp, giao tranh vẫn đang trong thế giằng co. Các lực lượng đối lập tiếp tục đẩy mạnh tiến công vào các mục tiêu phòng tuyến bao vây và phòng thủ của quân đội chính phủ ở các thành phố lớn. Ngày 18/3, lãnh đạo phe đối lập tuyên bố trên báo chí rằng, lực lượng đối lập đã mở nhiều đợt tấn công và đã phá vỡ một phần vòng vây của quân đội chính phủ tại thành phố Homs ở miền Trung.

Tại Aleppo, thành phố lớn nhất Syria, lực lượng đối lập cũng từng bước mở rộng khu vực chiếm đóng, lấn dần khu vực do quân đội chính phủ kiểm soát. Còn tại vùng đồng bằng Hauran ở miền Nam, sau nhiều ngày giao chiến giằng co quyết liệt, lực lượng đối lập đã tăng cường lực lượng và đã đánh chiếm được một khu căn cứ lớn của tình báo quân đội Syria.

Đây là những thắng lợi quan trọng nhất của lực lượng đối lập Syria trong vòng 2 tuần qua, nhưng vẫn chưa đủ để xoay chuyển tình thế, vì ngay sau những đợt tấn công được tuyên bố ầm ĩ của phe đối lập là những đợt oanh tạc của quân đội chính phủ, và tình hình quay trở lại như cũ

An Châu (tổng hợp)

Các tin khác

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Đêm 7/5, Israel phóng tên lửa xuống khu vực ngoại ô Beirut, tiêu diệt Ahmed Ali Balout - chỉ huy lực lượng Radwan của Hezbollah. Đây là lần đầu thủ đô Lebanon bị tấn công kể từ lệnh ngừng bắn hơn 3 tuần trước. Đòn tập kích làm rung chuyển nền tảng mong manh của thỏa thuận và phủ bóng lên những nỗ lực ngoại giao giữa Mỹ và Iran.

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Theo Viện nghiên cứu chiến lược quốc tế - HSS (Vương quốc Anh), việc Nhật Bản nới lỏng đáng kể các hạn chế đối với xuất khẩu quốc phòng sẽ tạo ra những cơ hội thương mại và ngoại giao quan trọng. Nhưng, trước hết, họ cần giải quyết các vấn đề về năng lực công nghiệp quốc phòng.

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

Áp lực nội bộ gia tăng buộc NATO xem xét điều chỉnh cơ chế họp cấp cao, trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương xuất hiện nhiều khác biệt về ưu tiên chiến lược. Việc thay đổi nhịp thượng đỉnh đặt ra yêu cầu cân bằng giữa ổn định chính trị và hiệu quả điều phối dài hạn của liên minh.

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mối rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh NATO ở châu Âu ngày càng lớn thêm với việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút 5.000, và có thể nhiều hơn nữa, binh sĩ đóng tại Đức, sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích cách Mỹ xử lý xung đột Iran.

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.