Syria giữa ngã ba đường: Đàm phán hay tiếp tục đổ máu?

Suốt gần 8 tháng đổ máu, chính quyền của ông Assad dưới áp lực rất lớn từ các nước Arập đã đồng ý ký vào đề xuất của Liên đoàn một thỏa thuận chấm dứt tình trạng đàn áp các cuộc biểu tình chống chính phủ và tránh quốc tế hóa cuộc khủng hoảng này. Tuy nhiên, mặc dù thế, Washington vẫn kiên quyết yêu cầu Tổng thống Al-Assad phải ra đi.

17/11/2011 14:48

Thỏa thuận chưa chấm dứt được bạo lực

Sau một chuỗi ngày đầy căng thẳng, hôm thứ Tư 2/11 vừa qua, một thỏa thuận được chính thức công bố tại Hội nghị của các Bộ trưởng Ngoại giao Liên đoàn Arập tại Cairo. Theo đó, chính quyền Syria đã đồng ý dừng các hoạt động bạo lực chống lại dân thường và tham vấn các nhà trung gian hòa giải Arập nhằm mở lại cuộc đối thoại với lực lượng đối lập.

Cùng với động thái này, chính quyền cũng làm dịu tình hình bằng những việc làm rất cụ thể. Đài Truyền hình quốc gia Syria vừa đưa tin, nhân dịp lễ Eid al-Adha của người Hồi giáo, chính phủ Syria ngày 5/11 đã trả tự do cho tổng cộng 533 tù nhân bị bắt giữ trong các cuộc bạo loạn kéo dài hơn 7 tháng qua tại nước này.

Các quan sát viên cho rằng, có khoảng 15.000 người đã bị bắt giữ trong thời gian làn sóng bạo loạn bùng phát ở Syria . Việc phóng thích các tù nhân bị bắt giữ trong bạo động là yêu cầu số 1 của những người biểu tình và là một phần của thỏa thuận mới được hoàn tất giữa Chính phủ Syria và Liên đoàn Arập nhằm chấm dứt cuộc khủng hoảng tại quốc gia Trung Đông này. Tuy nhiên chỉ ngay sau thỏa thuận của chính phủ đúng 1 ngày, các nhà hoạt động hòa bình cho biết, hơn 30 người đã bị thiệt mạng trong các vụ bạo lực bởi theo quan sát, sức nóng của các vụ giao tranh giữa quân đội và phe đối lập tiếp diễn tại Syria trong tuần qua vẫn không hạ nhiệt. Trước tình hình này, Chính phủ Mỹ càng quả quyết rằng, cách duy nhất là Tổng thống Assad phải ra đi.

Syria giữa ngã ba đường: Đàm phán hay tiếp tục đổ máu? ảnh 1 — Tổng Thư ký Liên đoàn Arập Nabil Al-Arabi (trái), và Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Qatar Sheikh Hamad Bin Jassem Al-Thani.

Trước sức ép của phe đối lập, đúng là chính quyền của Tổng thống Bashar al-Assad đã tiến hành một số cải cách về chính trị và kinh tế như cho phép các đảng phái chính trị được hoạt động theo khuôn khổ pháp luật... Bên cạnh đó, chính quyền của ông Assad vẫn tiến hành các biện pháp cứng rắn để ổn định an ninh, trật tự xã hội. Điều đó khiến Liên Hiệp Quốc phải ra yêu cầu Chính phủ Syria rút các đơn vị quân đội đang được triển khai trên các khu phố, đồng thời cho phép các phương tiện truyền thông Arập và quốc tế tiếp cận.

Liên Hiệp Quốc cũng đề xuất Hội đồng các Bộ trưởng Arập, do Thủ tướng Qatar đứng đầu, tham vấn với chính phủ và phe phái đối lập của Syria để mở màn cho cuộc đối thoại quốc gia. Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Qatar Sheikh Hamad bin Jassem al-Thani nói rằng: "Nếu Syria không tôn trọng các cam kết, Hội đồng các Bộ trưởng Arập sẽ nhóm họp một lần nữa và đưa ra những quyết định cần thiết".

Vùng cấm bay và một kịch bản quốc tế hóa?

Đã hơn 7 tháng Syria lâm vào cuộc khủng hoảng chính trị, an ninh nghiêm trọng nhất từ hàng chục năm nay. Nhưng mọi diễn biến vẫn đang lâm vào tình huống bế tắc. Một kịch bản kiểu Libya có vẻ như đang được phe đối lập và thế lực bên ngoài hậu thuẫn áp dụng ở Syria . Cách đây không lâu, Hội đồng Dân tộc Syria cũng được thành lập theo "mô hình" Libya, nhưng là từ Thổ Nhĩ Kỳ.

Tờ Thời báo New York (Mỹ) mới đây tiết lộ: "Mỹ đang hợp tác với Thổ Nhĩ Kỳ để thảo luận các biện pháp đối phó một khi nội chiến xảy ra ở Syria . Tình hình đang diễn biến theo chiều hướng xung đột vũ trang. Một số sĩ quan và binh lính Syria đào ngũ nhen nhóm lập cái gọi là “Quân đội Syria tự do” cố gây sự chú ý bằng việc lên kế hoạch phản kháng bằng vũ trang có tổ chức. Bắt chước cách mà nhóm nổi dậy ở Libya, quân đội Syria tự do cho biết họ sẽ tìm một căn cứ an toàn ở miền Bắc Syria, thuyết phục cộng đồng quốc tế áp đặt "vùng cấm bay" và phát động một chiến dịch quân sự lật đổ Tổng thống Bashar al-Assad!

Tuy nhiên, hôm 31/10, Tổng thư ký NATO Anders Fogh Rasmussen đã bác bỏ khả năng thiết lập một vùng cấm bay trên không phận Syria như đã làm tại Libya. "Chúng tôi không có ý định can thiệp vào Syria", ông Rasmussen phát biểu khi được hỏi về khả năng NATO có thể thiết lập một vùng cấm bay tại Syria khi ông này tới Tripoli .

Còn phía Syria thì chính thức lên tiếng phản đối Hoa Kỳ. Ngày 5/11, chính phủ nước này đã tố cáo Mỹ can thiệp vào công việc nội bộ của họ. Đây là cú đáp trả chỉ một ngày sau khi Washington đưa ra lời khuyên người dân Syria không nên đầu hàng sau khi Chính phủ Syria ngày 4/11 có lệnh ân xá cho những đối tượng giao nộp vũ khí. \

Còn nhớ, Bộ Ngoại giao Syria ngày 29/9 đã từng cáo buộc Mỹ kích động các nhóm vũ trang thực hiện tấn công bạo lực nhằm vào quân đội nước này. Bộ Ngoại giao Syria nhấn mạnh, chính quyền Mỹ đã một lần nữa để lộ sự can thiệp trắng trợn vào công việc nội bộ của Damascus cũng như chính sách ủng hộ ám sát và tài trợ cho các nhóm vũ trang tại Syria . Âm mưu và những động thái này đi ngược lại nghị quyết của Hội đồng Bảo an chống lại chủ nghĩa khủng bố.

Trong khi đó, phe đối lập kiên quyết không chịu thương thuyết. Phát biểu trên kênh truyền hình Al-Jazeera, ông Burhan Ghalioun, người đứng đầu Hội đồng Dân tộc Syria (CNS), tổ chức tập hợp phần lớn các lực lượng đối lập tại nước này, ngày 5/11 tuyên bố từ chối mọi cuộc đàm phán với chế độ của Tổng thống Bashar al-Assad - mà theo ông Ghalioun - chỉ là để “câu giờ”.

Có vẻ như mọi nỗ lực từ các bên vẫn chưa cho kết quả gì thật sự khả quan. Và câu hỏi kịch bản nào cho tương lai Syria vẫn để ngỏ câu trả lời

Phương Linh (tổng hợp)