Sau nhiều tháng giao chiến giằng co, từ cuối tuần trước sang tuần này, quân đội Chính phủ Syria đã gia tăng sức ép và có những bước tiến mạnh tại Yabroud, thị trấn trọng yếu ở khu vực biên giới phía nam giáp với Liban. Ngày 16/3 vừa qua, quân Chính phủ Syria bất thần tiến công đánh úp khu vực do phiến quân kiểm soát, đánh bật các lực lượng còn lại của phiến quân và nắm quyền kiểm soát hoàn toàn thị trấn.
Ngày 20/3, quân chính phủ tiếp tục đánh chiếm một loạt vị trí quan trọng, trong đó có thị trấn Qala'at al-Hosn gần biên giới Liban, đồng thời thu hồi một di tích thời Thập tự chinh là lâu đài Krak des Chevaliers nằm gần thành phố cảng Tartus, tỉnh Tartus (thuộc miền Tây Syria).
Việc quân Chính phủ Syria lần lượt thu hồi các thị trấn quan trọng trên khắp đất nước đang được thế giới quan tâm theo dõi vì nó cho thấy Chính phủ Syria đang ngày càng thắng thế về mặt quân sự kể từ khi bắt đầu các vòng đàm phán hòa bình với lực lượng đối lập tại Geneva. Năm 2013 đánh dấu bước ngoặt quan trọng, với sự kiện quân Chính phủ Syria lấy lại được thị trấn trọng yếu Qusayr nằm trên biên giới Syria-Liban.
Tiếp theo thắng lợi đó, hàng loạt thị trấn, thành phố quan trọng khác ở miền Trung và Bắc như Homs, Aleppo, Zara (giáp biên giới Thổ Nhĩ Kỳ) cũng lần lượt được thu hồi sau nhiều tháng nằm trong sự kiểm soát của phiến quân.
Trong khi đó, các lực lượng phiến quân đối lập lại đang ngày càng rệu rã. Lực lượng này chưa bao giờ đoàn kết thống nhất, vì thế rất dễ dàng bị đánh bại. Sau một thời gian thắng thế nhờ có được nguồn tài trợ tài chính và các hỗ trợ kỹ thuật, tình báo từ phương Tây và các nước đồng minh trong khu vực, phiến quân đối lập Syria bắt đầu lủng củng nội bộ khi các lực lượng thánh chiến có liên hệ với Al-Qaeda bành trướng ảnh hưởng, trở thành lực lượng dẫn đầu cuộc chiến chống Chính phủ Syria, khiến cho các nguồn hỗ trợ từ phương Tây dần mất đi.
Xung đột ngày càng gay gắt giữa các lực lượng đối lập, các lữ đoàn địa phương do Quân đội Syria Tự do (FSA) dẫn đầu với thành phần thánh chiến cực đoan do Al-Nusra chỉ huy đã dẫn đến việc các nhóm này quay súng chống lại nhau, trong đó quân thánh chiến đã nắm ưu thế tại một số khu vực giàu tài nguyên thuộc miền Trung và Đông Syria, đẩy phiến quân đối lập FSA vào thế bị kẹp giữa 2 thế lực.
Trong khi đó, lực lượng người Kurd ở miền Bắc, giáp biên giới Thổ Nhĩ Kỳ cũng rục rịch lợi dụng tình hình để âm thầm thúc đẩy việc hình thành Nhà nước Kurdistan…
Sau thất bại ở thị trấn Yabroud, phiến quân đối lập đã chạy khỏi thị trấn và tìm đường tháo chạy sang Liban. Ngày 17/3, phiến quân thuộc Mặt trận Nusra đã tràn sang thị trấn biên giới Arsal của Liban, nơi có đa số người Hồi giáo Sunni sinh sống và là địa bàn ủng hộ họ. Đã xảy ra một vài vụ nổ súng khi phiến quân Mặt trận Nusra sau khi đến thị trấn Arsal đã tấn công sang các làng lân cận như Labweh và Nabi Othman.
Sự việc này buộc Chính phủ Liban phải điều quân đội áp sát biên giới để dập tắt nguy cơ xung đột, đồng thời ngăn chặn làn sóng phiến quân Syria tràn sang sẽ gây nên tình trạng "cháy lan" từ cuộc nội chiến bên kia biên giới.
Một diễn biến khá bất ngờ vào ngày 18/3, Daniel Rubinstein, Đặc phái viên Bộ Ngoại giao Mỹ về cuộc nội chiến Syria, đã tuyên bố đóng cửa Đại sứ quán Syria tại Washington, trục xuất các nhà ngoại giao Syria ra khỏi nước Mỹ, đồng thời đóng băng quan hệ ngoại giao Mỹ-Syria.
Hành động của Washington được cho là để phản đối việc Quốc hội Syria trước đó đã quyết định cho tiến hành cuộc bầu cử tổng thống Syria tại các vùng do chính phủ kiểm soát vào mùa hè năm nay. Tuy nhiên, giới quan sát bình luận rằng, hành động đóng băng ngoại giao với Syria có vẻ muộn màng nhưng là động thái cho thấy Mỹ đang gia tăng mức độ căng thẳng với Nga trên bàn cờ Syria, nhất là sau sự kiện Cộng hòa tự trị Crimea trưng cầu dân ý tách khỏi Ukraina và ký kết hiệp ước gia nhập lãnh thổ Nga.
Mỹ cũng không hài lòng với Syria và đồng minh Nga sau khi vòng đàm phán Geneva II kết thúc mà không mang lại kết quả cụ thể nào như mong muốn của Mỹ là thay đổi chế độ ở Syria.
Kết quả duy nhất đạt được chỉ là thỏa thuận về việc sơ tán thường dân và cho phép cứu trợ nhân đạo tiếp cận các khu vực giao chiến. Nhờ đó đã có thêm hàng ngàn người được giải thoát, trong đó có nhóm 13 nữ tu Chính thống giáo được giải thoát khỏi tay phiến quân thuộc Mặt trận Nusra ở thị trấn Yabroud trước khi quân đội Chính phủ Syira đánh chiếm thị trấn này.
Trong khi đó, ngày 19/3, quân đội Israel thông báo đã cho máy bay ném bom một số vị trí quân sự của Syria giáp biên giới với Israel trên cao nguyên Golan. Phía Syria xác nhận có 1 binh sĩ thiệt mạng và một số khác bị thương. Israel lý giải hành động ném bom vào mục tiêu quân sự của Syria là để trả đũa cho việc 1 binh sĩ Israel bị thương do bị phục kích dọc tuyến biên giới mà Israel nghi là do các tay súng Hezbollah gây ra với sự "dung túng" của Chính phủ Syria.
Gần đây, Israel liên tiếp có những hành động tấn công sang lãnh thổ Syria và Liban với lý do biện minh là "để đáp trả việc bị tấn công từ bên kia biên giới".
Theo giới quan sát, dù Tel Aviv giải thích thế nào cũng không thể tránh khỏi thực tế rằng Israel, "dù muốn hay không muốn" cũng đang có nguy cơ bị lôi kéo vào cuộc nội chiến Syria nếu không biết tự kiềm chế, và việc Israel tiếp tục có những hành động mang tính chất gây hấn với các nước láng giềng đang khiến nhiều người băn khoăn về khả năng gây bùng phát bất ổn trong toàn khu vực.
Sau 3 năm nội chiến, người Syria đã chịu cảnh nồi da xáo thị đau thương rất nhiều, hàng chục ngàn người gồm dân thường, phiến quân và quân đội, quan chức Chính phủ Syria đã thiệt mạng (số liệu Cơ quan LHQ là gần 150.000 người). Đất nước Syria bị tàn phá nặng nề do bom đạn, pháo cối giao tranh giữa 2 bên.
Các con số thống kê khác về người tị nạn và bị ảnh hưởng của cuộc nội chiến đã vẽ nên một bức tranh khủng khiếp: 42% dân số Syria phải sơ tán để tránh bom đạn, khoảng 700.000 nhà cửa bị phá hủy, dòng người tị nạn lên đến hàng triệu người, riêng tại Liban có đến 962.000 người đang chờ cứu trợ, hàng triệu trẻ em cần cứu giúp khẩn cấp.
Chỉ riêng vấn đề người tị nạn và trẻ em thôi, các cơ quan nhân đạo của Liên Hiệp Quốc dự kiến số tiền huy động để cứu trợ trong năm 2013 đã lên đến 4,4 tỉ USD
