Sửa đổi Luật Các tổ chức tín dụng: Phải đảm bảo an toàn cho người gửi tiền

• Vấn đề công khai thông tin trong Luật Các tổ chức tín dụng

Mục đích của việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật các TCTD nhằm đáp ứng yêu cầu cấp bách về hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về xử lý TCTD yếu kém, hạn chế, ngăn ngừa TCTD yếu kém mới phát sinh, xử lý các vướng mắc, bất cập trong quá trình cơ cấu lại hệ thống TCTD.

Cần thiết sửa đổi Luật

Trong thảo luận, đa số các đại biểu nhất trí với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các TCTD nhằm xử lý một số vấn đề cấp bách đang đặt ra hiện nay, nhiều ý kiến đề nghị cần rà soát kỹ các quy định liên quan đến kiểm soát đặc biệt và phương án cơ cấu lại các TCTD được kiểm soát đặc biệt, bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ với quy định của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Doanh nghiệp và Luật Phá sản, cũng như các quy định pháp luật có liên quan.

Quốc hội thảo luận tại Hội trường dự án Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi

“Dự án Luật được xây dựng sẽ tạo cơ sở pháp lý quan trọng trong việc xử lý những vấn đề cấp bách hiện nay đối với các TCTD yếu kém, cũng như ngăn ngừa sự phát sinh các tổ chức tín dụng yếu kém”, đại biểu Bùi Thị Quỳnh Thơ (Hà Tĩnh) nhận định. Đại biểu Hà Sỹ Đồng (Quảng Trị) đề xuất lồng ghép luôn những vấn đề cần chỉnh sửa tại dự án Luật để bảo đảm tính đồng bộ, tính hoàn thiện của việc sửa đổi, bổ sung; xem xét tổng thể, thấu đáo, tránh việc sửa đổi manh mún, gây mất ổn định, tốn kém ngân sách và lãng phí thời gian, bởi đây là văn bản quan trọng có tác động đến toàn nền kinh tế và an ninh tài chính quốc gia. 

Đảm bảo an toàn tiền gửi cho người dân

Một trong những nội dung của dự luật sửa đổi được nhiều người dân quan tâm là mức hỗ trợ chi trả tiền gửi có vượt hạn mức hay dừng ở không quá 75 triệu đồng/cá nhân như quy định hiện hành một khi ngân hàng phá sản.

Là một trong  những đại biểu đề nghị phải đảm bảo an toàn tiền gửi cho người dân, Đại biểu Bùi Thị Quỳnh Thơ (Hà Tĩnh) cho rằng hoạt động của các tổ chức tín dụng chịu ảnh hưởng lớn vào tâm lý khách hàng, có sự lan truyền và hiệu ứng dây chuyền lớn.

Vì vậy, cần đặt kiểm soát đặc biệt khi ngân hàng gặp khó khăn, kèm theo đó có các hình thức cơ cấu lại tổ chức tín dụng theo hướng phục hồi và chuyển giao, tránh phá sản. Việc phá sản ngân hàng thương mại gây tiềm ẩn nguy cơ người gửi tiền rút tiền ồ ạt. Điều này có thể dẫn đến đổ vỡ dây chuyền của cả hệ thống.

Người gửi tiền có thể tụ tập khiếu kiện đông người gây mất trật tự an toàn xã hội và các hệ lụy khác. Nếu phá sản các tổ chức tín dụng là bắt buộc, dự án Luật nên có quy định cụ thể hơn về các phương án phá sản các tổ chức tín dụng nhằm đảm bảo an toàn cho người gửi tiền và an toàn hệ thống. 

Đại biểu Bùi Thanh Tùng (Hải Phòng) cũng ủng hộ việc đảm bảo an toàn cho người gửi tiền vào ngân hàng, đồng thời nêu rõ theo dự án Luật, đối với phương án chuyển giao bắt buộc, đối tượng nhận chuyển giao bắt buộc phải là tổ chức tín dụng.

Trong trường hợp không thực hiện được chuyển giao bắt buộc thì phải thực hiện phương án phá sản. Nhưng, nếu tổ chức tín dụng phá sản thì nguy cơ ảnh hưởng đến toàn hệ thống, trật tự an toàn xã hội cao và ảnh hưởng đến cộng đồng rất lớn.

Đại biểu Tùng nhấn mạnh cần cân nhắc bổ sung thêm quy định xử lý. “Trường hợp không thực hiện được việc chuyển giao bắt buộc nhưng cũng không thực hiện được việc phá sản của tổ chức tín dụng yếu kém do những tác động bất lợi của nó mang lại, Nhà nước cần phải có những dự liệu về mặt chính sách để có thể xử lý từng trường hợp cụ thể một cách phù hợp” – đại biểu Tùng đề nghị. 

Bày tỏ đồng tình với nội dung, phạm vi sửa đổi của Luật, đại biểu Hà Sỹ Đồng (Quảng Trị) đề nghị, trong phá sản các TCTD cần làm rõ việc có chi trả đầy đủ cả gốc và lãi cho người gửi tiền hay không. Đồng thời, trong dự án Luật cũng cần làm rõ giá trị pháp lý của thuật ngữ “mua bán”, “chuyển nhượng”, phạm vi của khái niệm “người có liên quan”…

Đại biểu Nguyễn Thị Lệ Thuỷ (Bến Tre) cũng nêu quan điểm bảo vệ quyền lợi cho người gửi tiền là ưu tiên đầu tiên, bởi đó mới là cổ đông lớn nhất của các tổ chức tín dụng. “Cần có quy định cụ thể hơn để bảo đảm quyền lợi của người gửi tiền, không phân biệt pháp nhân hay cá nhân - đại biểu đề xuất. 

Sử dụng hay không được sử dụng ngân sách Nhà nước?

Nhiều đại biểu bày tỏ quan điểm về việc nhất trí không sử dụng tiền ngân sách nhà nước vào việc tái cơ cấu tổ chức tín dụng yếu kém. Tuy nhiên, có ý kiến lại cho rằng, có thể sử dụng ngân sách nhưng phải công khai, minh bạch.

Đại biểu Vũ Thị Lưu Mai (Hà Nội) băn khoăn vì đối chiếu với dự án cho thấy, nguyên tắc không sử dụng ngân sách nhà nước trong việc tái cơ cấu tổ chức tín dụng yếu kém trong một số trường hợp chưa được quán triệt một cách triệt để.

Cụ thể, trong dự án Luật chưa làm rõ trong trường hợp áp dụng các biện pháp hỗ trợ từ khoản vay đặc biệt ưu đãi 0%, từ bảo hiểm tiền gửi và các tổ chức tín dụng để hỗ trợ thanh khoản nhưng  nếu  các tổ chức tín dụng vẫn không thể phục hồi, vẫn phá sản không có khả năng thanh toán các khoản này thì sẽ xử lý như thế nào? Ai sẽ chịu trách nhiệm về các khoản vay này?. 

Đại biểu Trương Trọng Nghĩa (Thành phố Hồ Chí Minh) dẫn chứng các trường hợp xử TCTD yếu kém  tại nhiều nước, Nhà nước thừa nhận sử dụng tiền thuế của dân nhưng có phương án tái cơ cấu phục hồi rõ ràng, đến một lúc nào đó 2 hoặc 3 năm sau sẽ bán lại và có lời.

Đặc biệt, toàn bộ quá trình này sẽ được kiểm soát rất nghiêm ngặt. Đây chính là vấn đề quyết định tạo niềm tin trong nhân dân. Đại biểu Nghĩa nêu quan điểm cần thiết kế cơ chế để minh bạch việc sử dụng ngân sách trực tiếp hoặc sử dụng gián tiếp. Nếu như ảnh hưởng, phải xác định ảnh hưởng như thế nào để báo cáo nhân dân, cử tri.

Cùng quan điểm này, đại biểu Nguyễn Văn Thắng (Hà Nội), Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng Thương mại cổ phần Công thương Việt Nam (VietinBank) cho biết, nên cho phép cơ chế hỗ trợ từ ngân sách để xử lý việc chi trả cho người gửi tiền đối với các TCTD bị đổ vỡ, để tránh mất an toàn xã hội.

Bên cạnh đó, nhiều đại biểu cũng quan tâm đến các quy định về trách nhiệm, quyền lợi đối với với người tham gia cơ cấu lại tổ chức tín dụng được kiểm soát đặc biệt, đề nghị có cơ chế đặc biệt nhằm đảm bảo nguồn nhân lực chất lượng, quyết liệt, vững chí, vững tâm, tham gia cơ cấu lại tổ chức tín dụng yếu kém.

Bởi, nhân tố con người là yếu tố quyết định để tái cơ cấu các tổ chức tín dụng hiệu quả nhằm ngăn chặn kịp thời, giảm thiểu rủi ro lan truyền ảnh hưởng đến mức độ an toàn lành mạnh của cả hệ thống tổ chức tín dụng, nhất là đảm bảo quyền và lợi ích của người gửi tiền.