Thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ nội sinh, khắc phục tình trạng nghiên cứu "treo"

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh điều này khi cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ, tại Phiên họp thứ 50 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, chiều 9/10.

Tờ trình do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (KHCN) Nguyễn Mạnh Hùng trình bày cho biết, việc sửa đổi, bổ sung Luật Chuyển giao công nghệ nhằm thể chế hoá chủ trương, đường lối của Đảng và triển khai Nghị quyết của Quốc hội trong các văn bản gần đây như Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân; Nghị quyết số 66 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ nội sinh, khắc phục tình trạng nghiên cứu
Bộ trưởng Bộ KHCN Nguyễn Mạnh Hùng trình bày tờ trình.

Luật Chuyển giao công nghệ năm 2017 đã tạo hành lang pháp lý cho hoạt động này, tuy nhiên sau gần một thập kỷ thi hành đã bộc lộ hạn chế, bất cập. Trong khi đó, các xu thế của chuyển giao công nghệ trên thế giới đặt ra nhiều vấn đề đòi hỏi phải sửa đổi, bổ sung để theo kịp thực tiễn và hội nhập quốc tế...

Qua thẩm tra, Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường (KH,CN&MT) thống nhất quan điểm, mục tiêu, phạm vi sửa đổi của dự thảo luật, phù hợp với chủ trương, đường lối đổi mới của Đảng; kịp thời tháo gỡ khó khăn, bất cập trong công tác quản lý nhà nước, đáp ứng yêu thực tiễn. Đối với hoạt động chuyển giao công nghệ, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban KH,CN&MT Nguyễn Phương Tuấn đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát, nghiên cứu bổ sung cơ chế khuyến khích đủ mạnh và thực chất để thực hiện hiệu quả chính sách "chú trọng lan tỏa công nghệ... từ doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) sang doanh nghiệp trong nước"; đồng thời, nghiên cứu nội dung bổ sung đối tượng doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ nội sinh, khắc phục tình trạng nghiên cứu
Phó Chủ nhiệm Uỷ ban KHCN&MT Nguyễn Phương Tuấn trình bày báo cáo thẩm tra.

Thảo luận tại phiên họp, Chủ nhiệm Uỷ ban công tác đại biểu Nguyễn Thanh Hải lưu ý vấn đề chuyển giao công nghệ của các nhà đầu tư FDI vào Việt Nam, hiện nay có tình trạng người ta không lựa chọn công nghệ tiên tiến, hàng đầu; mà có những công nghệ đã thanh lý, lạc hậu, hết khấu hao rồi vẫn đưa mình dùng, dẫn tới sản xuất không cạnh tranh, ảnh hưởng môi trường... Đồng thời, việc thẩm định công nghệ ở địa phương chủ yếu là phần ngọn, chú trọng đến giá cả mà chưa quan tâm phần công nghệ, máy móc, các dự án thường không có bộ phận chuyên môn, chuyên nghiệp để xem xét... nên nhiều dự án có thiết bị lạc hậu.

Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) Đậu Anh Tuấn cho rằng, việc chú trọng vấn đề thẩm định công nghệ là đúng, chúng ta không thể tự biến mình thành "bãi rác công nghệ dễ dãi" được. Tuy nhiên, ông cũng bày tỏ lo ngại về việc trùng lặp về thủ tục đầu tư và môi trường trong giai đoạn chấp thuận chủ trương đầu tư thuộc dự thảo Luật Đầu tư; liệu có cơ chế nào lồng ghép, liên thông thủ tục để doanh nghiệp nhà đầu tư thấy thuận lợi và đầu tư mạnh hơn hay không...

Thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ nội sinh, khắc phục tình trạng nghiên cứu
Thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ nội sinh, khắc phục tình trạng nghiên cứu
Các đại biểu thảo luận tại phiên họp.

Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế - Tài chính (KTTC) Phan Văn Mãi thống nhất việc mở rộng phạm vi chuyển giao công nghệ, tuy nhiên phải làm rõ tiêu chuẩn, phương pháp tổ chức đánh giá công nghệ. Đối với những công nghệ đã được tổ chức quốc tế công bố thì nên có cách bắc cầu công nhận mà không cần thẩm định. Về hợp tác chuyển giao công nghệ, ông đề nghị nghiên cứu thêm, xác định quyền sở hữu và phân chia lợi nhuận trong nghiên cứu khoa học. "Nếu làm được thì rất tốt và là tiếp tục thể chế hoá Nghị quyết số 57. Chúng ta nên nghiên cứu và có thêm nhiều chính sách phát triển thị trường công nghệ - là môi trường để chuyển giao công nghệ nhanh chóng, lúc đó thị trường sẽ điều tiết hiệu quả hơn", Chủ nhiệm Uỷ ban KTTC góp ý.

Cho ý kiến tại phiên thảo luận, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị, sửa đổi Luật Chuyển giao công nghệ phải làm sao thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ nội sinh, khơi luồng công nghệ giữa các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân trong nước và giữa các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở nghiên cứu và doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân. "Khắc phục tình trạng nghiên cứu rồi để trong ngăn tủ, nghiên cứu "treo". Điều này sẽ hỗ trợ cho khởi nghiệp, góp phần nâng cao năng suất lao động, kinh tế số...", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ nội sinh, khắc phục tình trạng nghiên cứu
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại phiên họp.

Bên cạnh đó, phải tích hợp ưu đãi mạnh mẽ về thuế, hỗ trợ vốn qua các quỹ đổi mới, yêu cầu cam kết chuyển giao từ nhà đầu tư quốc tế, tạo động lực cho doanh nghiệp nước ngoài, làm sao người ta vào đây đầu tư, thúc đẩy dòng vốn FDI mang lại công nghệ cao.

"Minh bạch, chuyên nghiệp hoá thị trường, nhất là quy định về sàn giao dịch trung tâm, công bố công nghệ, giúp thị trường khoa học công nghệ hoạt động hiệu quả hơn, giảm rủi ro, tăng kết nối cung - cầu. Phối hợp Bộ Tài chính, các địa phương trong thẩm định giá công nghệ, rút ngắn thời gian cấp phép thủ tục đầu tư - giúp cho doanh nghiệp có động lực tham gia", Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ.

Chủ tịch Quốc hội cho rằng, chúng ta thiếu cơ chế đo lường hiệu quả, mặc dù tăng cường thống kê, phải làm sao luật quy định rõ tỷ lệ thương mại hoá với kết quả nghiên cứu để đánh giá tác động, dẫn đến giám sát hiệu quả. Ưu đãi hấp dẫn với bên chuyển giao; phải phân cấp, phân quyền mạnh ở địa phương; mở rộng hỗ trợ vùng khó khăn và công nghệ chiến lược...

Quỳnh Vinh

Các tin khác

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc tốt đẹp chuyến thăm chính thức EU, Bỉ

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc tốt đẹp chuyến thăm chính thức EU, Bỉ

Trưa 24/10 (giờ địa phương), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam rời thủ đô Brussels, kết thúc tốt đẹp chuyến thăm chính thức Liên minh châu Âu (EU) và Vương quốc Bỉ, theo lời mời của Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa và Thủ tướng Vương quốc Bỉ Bart De Wever.

Sản xuất, kinh doanh thực phẩm kiểu “bất chấp vì lợi nhuận” phải bị xử lý nghiêm

Sản xuất, kinh doanh thực phẩm kiểu “bất chấp vì lợi nhuận” phải bị xử lý nghiêm

Phát biểu ý kiến tại Tổ TP Hồ Chí Minh về dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) chiều 24/10, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ, an toàn thực phẩm (ATTP) là câu chuyện của từng bữa ăn, từng gia đình, từng người dân, nhưng đồng thời cũng liên quan trực tiếp đến sức khỏe giống nòi và uy tín quốc gia.

Đề xuất công khai năng lực đơn vị quan trắc môi trường

Đề xuất công khai năng lực đơn vị quan trắc môi trường

Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường (KHCN&MT) đề nghị cần nghiên cứu, bổ sung quy định về công khai năng lực đơn vị quan trắc trên Cơ sở dữ liệu quốc gia và xem xét giao hội nghề nghiệp giám sát độc lập, xử lý nghiêm khắc và cấm hành nghề đơn vị cố ý can thiệp phần mềm trạm quan trắc tự động để gian lận số liệu.

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Viện Quan hệ Quốc tế Hoàng gia Egmont

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Viện Quan hệ Quốc tế Hoàng gia Egmont

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Vương quốc Bỉ, chiều 23/10 (giờ địa phương), tại Viện Quan hệ Quốc tế Hoàng gia Egmont (thủ đô Brussels), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã phát biểu chính sách: “Biến tầm nhìn thành hành động từ quyết tâm chính trị đến hình mẫu hợp tác”.

Đánh thuế đất bỏ hoang: Phải rõ đối tượng, tránh chồng chéo

Đánh thuế đất bỏ hoang: Phải rõ đối tượng, tránh chồng chéo

Quốc hội đề nghị làm rõ tiêu chí miễn thuế đối với cơ sở giáo dục tư thục không vì lợi nhuận, hoạt động cung cấp suất ăn cho trường học, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; đồng thời rà soát quy định đánh thuế 0,2% đối với đất bỏ hoang, chậm đưa vào sử dụng để tránh trùng lặp nghĩa vụ thuế và bảo đảm tính khả thi.

Thể chế đã mở nhưng liên kết còn hình thức, chưa thực chất

Thể chế đã mở nhưng liên kết còn hình thức, chưa thực chất

Ngày 23/10/2026, tại trụ sở Văn phòng chính phủ, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) phối hợp với Văn phòng chính phủ tổ chức Hội nghị toàn quốc thúc đẩy liên kết viện nghiên cứu, trường đại học với cộng đồng doanh nghiệp trong nghiên cứu, phát triển KH&CN. Hội nghị diễn ra dưới sự chủ trì của Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng, cùng sự đồng chủ trì phiên thảo luận của Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân.

Trưng dụng tài sản cần đáp ứng yêu cầu chủ động bảo vệ an ninh, an toàn

Trưng dụng tài sản cần đáp ứng yêu cầu chủ động bảo vệ an ninh, an toàn

Góp ý dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi), các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu phân cấp thẩm quyền phù hợp để xử lý kịp thời các tình huống cấp bách về quốc phòng, an ninh, thiên tai, dịch bệnh; đồng thời hoàn thiện cơ chế bồi thường, hoàn trả tài sản, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.

Đại sứ Ba Lan Joanna Skoczek: Chuyến thăm của Thủ tướng Donald Tusk tạo động lực mới cho quan hệ Việt Nam – Ba Lan

Đại sứ Ba Lan Joanna Skoczek: Chuyến thăm của Thủ tướng Donald Tusk tạo động lực mới cho quan hệ Việt Nam – Ba Lan

“Tôi tin rằng, nhiều người dân Ba Lan sẽ nối tiếp bước chân của Thủ tướng để sớm đến với Việt Nam. Sự có mặt và cam kết hỗ trợ doanh nghiệp của Thủ tướng cũng là thông điệp mạnh mẽ khẳng định quyết tâm của chúng tôi trong việc nâng tầm quan hệ song phương”, Đại sứ Ba Lan tại Việt Nam Joanna Skoczek chia sẻ với báo giới trước thềm chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Donald Tusk.