PV: Việt Nam-Nhật bản đã nâng cấp lên mối quan hệ “Đối tác chiến lược toàn diện”. Bên cạnh sự phát triển và những kết quả tốt đẹp thì đâu là thách thức, khó khăn cho quan hệ hai nước trong hiện tại và cả tương lai?
Đại sứ Ito Naoki: Khi nhậm chức Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam, tôi cảm thấy vô cùng vui, vinh dự và đồng thời tôi cũng cảm nhận được một trách nhiệm nặng nề để thúc đẩy hơn nữa quan hệ hai nước. Như các bạn đã biết, năm 2023, Việt Nam-Nhật Bản đã nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng tại châu Á và trên thế giới. Việc nâng cấp này được diễn trong thời điểm hai nước kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ. Đây là điều vô cùng có ý nghĩa.
Trong 10 năm qua, Việt Nam đã có bước phát triển vượt bậc không chỉ về mặt kinh tế mà còn được rất nhiều quốc gia đối tác trên thế giới quan tâm. Vai trò của Việt Nam tại ASEAN và cộng đồng châu Á cũng càng ngày càng được coi trọng. Khi nâng cấp quan hệ hai nước lên Đối tác Chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng tại châu Á và trên thế giới, chúng tôi hy vọng quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản sẽ được mở rộng trên tất cả các lĩnh vực một cách toàn diện và tăng cường môi trường hợp tác cho hai bên; làm sâu rộng hơn nữa những cái quan hệ hợp tác này trên tất cả lĩnh vực, trên các cấp…
Với tôi, một trong những công việc quan trọng trong nhiệm kỳ của mình là làm sao cụ thể hóa mối quan hệ đối tác chiến lược toàn diện vì hòa bình, hiện tượng Châu Á và trên thế giới và phải hướng đến 50 năm kế tiếp trong quan hệ Việt Nam -Nhật Bản.
Nhật Bản cũng mong muốn sẽ tiếp tục hỗ trợ Việt Nam để phát triển kinh tế hơn nữa trong thời gian tới. Để hỗ trợ Việt Nam đạt được mục tiêu trở thành một nước phát triển vào năm 2045, chúng tôi cũng sẽ tăng cường thêm những hợp tác trong lĩnh vực kinh tế.
PV: Nhiều năm qua, Nhật Bản là một trong những nhà cung cấp ODA lớn nhất của Việt Nam. Trong lời chào gửi đến người Việt Nam được đăng trên trang web của Đại sứ quán, Đại sứ đã nói rằng sẽ làm sôi động trở lại ODA. Xin Đại sứ chia sẻ chi tiết hơn về việc này?
Trong 30 năm vừa qua, nguồn vốn ODA của Nhật Bản đã có đóng góp to lớn cho sự phát triển của Việt Nam. Ngoài những lĩnh vực truyền thống hiện tại, chúng tôi cũng muốn hợp tác với Việt Nam trong các lĩnh vực mới như: chuyển đổi xanh, chuyển đổi số... Tháng 10/2023 trong chuyến thăm Nhật Bản, Thủ tướng Phạm Minh Chính và Thủ tướng Kishida Fumio đã thống nhất một loạt danh mục dự án hợp tác giữa hai nước. Một trong những nhiệm vụ của tôi trong thời gian tới là thúc đẩy các dự án này, nhằm cụ thể hoá quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước.
PV: Nhật Bản đang có nhu cầu với lao động Việt Nam đặc biệt là lao động trẻ. Hiện Nhật Bản có chính sách nào để thu hút lao động Việt Nam?
Hiện tại có khoảng 570.000 Việt Nam đang sinh sống và làm việc tại Nhật Bản. Trong số đó có khoảng 420.000 người đến Nhật Bản để lao động. Như các bạn đã biết, Nhật Bản đang đối mặt với vấn đề già hoá dân số nên việc lao động Việt Nam sang Nhật Bản có ý nghĩa rất quan trọng. Trong tương lai, dân số Nhật Bản sẽ có thể giảm nên nhu cầu với lao động nước ngoài, trong đó có lao động từ Việt Nam sẽ tăng.
Chính phủ Nhật Bản cũng đã nỗ lực để cải thiện cơ chế tiếp nhận lao động Việt Nam sang Nhật Bản. Từ năm 2019, những lĩnh vực, ngành nghề mà người lao động Việt Nam có thể làm việc tại Nhật Bản đã được mở rộng hơn. Chúng tôi mong muốn tạo ra cơ chế để người Việt Nam yên tâm ở lại làm việc lâu dài ở Nhật Bản cũng như có cơ hội để tăng cường kỹ năng bản thân.
PV: Nhật Bản có nhu cầu sử dụng và kế hoạch đào tạo như thế nào với nhân lực trong ngành công nghệ cao của Việt Nam?
Có thể nói, những lĩnh vực về mặt công nghệ cao như chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, chíp bán dẫn là những lĩnh vực quan trọng với bất kỳ một quốc gia nào chứ không chỉ riêng trong quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản. Cũng xin thông tin rằng, Nhật Bản đang có những dự án đầu tư quy mô lớn trong lĩnh vực bán dẫn. Nhật Bản cũng đang tang cường đào tạo nguồn nhân lực trong lĩnh vực này. Tôi hy vọng rằng, những lao động Việt Nam có kỹ năng cao trong lĩnh vực này sang Nhật Bản làm việc sẽ tiếp tục phát triển tay nghề. Khi Việt Nam có thể thu hút các doanh nghiệp lớn đầu tư vào ngành bán dẫn thì những lao động này có thể quay về đóng góp cho sự phát triển của công nghệ bán dẫn Việt Nam. Tôi cho rằng, đây là sự hợp tác hai bên cùng có lợi.
Về hợp tác đào tạo lao động giữa tháng 3/2024 hai nước khởi động sáng kiến chung Nhật Bản và Việt Nam trong đó có đề cập những hợp tác trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và đào tạo nguồn nhân lực kỹ năng tay nghề cao. Trong khuôn khổ chương trình hợp tác, Chính phủ, doanh nghiệp hai nước sẽ có cơ hội ngồi lại, trao đổi ý kiến và thảo luận để làm sao giải quyết những vấn đề nhằm thúc đẩy hơn nữa sự hợp tác kinh tế cũng như sự phát triển kinh tế của Việt Nam và trong đó cũng nêu ra những cái biện pháp để thúc đẩy đào tạo nguồn nhân lực trong lĩnh vực công nghệ cao.
Xin cảm ơn Đại sứ!
“6 điều hơn” sau 50 năm quan hệ Việt Nam – Nhật Bản 
Chủ tịch nước: Quan hệ Việt Nam-Nhật Bản là mối “lương duyên trời định” 
