Theo Bộ Xây dựng, hồ sơ quy hoạch cần bám sát các chỉ đạo mới nhất của Bộ Chính trị, đặc biệt là Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 về xây dựng và phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới. Tầm nhìn 100 năm phải xác định rõ mục tiêu sau năm 2065: Khi dân số có xu hướng giảm theo quy luật nhân khẩu học, Hà Nội cần chuyển dịch sang mô hình đô thị tinh gọn, nâng cao chất lượng sống và thích ứng với tình trạng già hóa dân số thay vì chỉ tập trung mở rộng quy mô.
Bộ Xây dựng nhận định hạ tầng nước và môi trường hiện là "điểm yếu" cốt tử của Hà Nội. Để khắc phục vấn đề này, Bộ đề xuất: Cần lượng hóa cụ thể mức độ quá tải của hệ thống thoát nước hiện nay và bổ sung các giải pháp phi công trình, phát triển "hạ tầng xanh" và đô thị thích ứng với nước để ứng phó với biến đổi khí hậu. Nghiên cứu mô hình quản lý thông minh, đánh giá kỹ mức độ phụ thuộc vào nguồn nước ngầm (hiện đang khai thác trên 600.000 m³/ngày) để đảm bảo an ninh nguồn nước trong tình huống khẩn cấp.
Liên quan đến vấn đề xử lý rác thải, Bộ Xây dựng cho biết, Hà Nội cần hướng tới công nghệ hiện đại, thí điểm hệ thống thu gom rác bằng đường ống chân không ngầm tại các khu vực đô thị thông minh và TOD. Đặc biệt, mục tiêu đến năm 2126 (tầm nhìn 100 năm) phải đạt 100% tỷ lệ táng hiện đại để tiết kiệm quỹ đất nghĩa trang.
Về giao thông, Bộ Xây dựng nhấn mạnh vai trò của mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD). Tuy nhiên, Bộ lưu ý cần xác định rõ phạm vi và tiêu chuẩn áp dụng cho các "đô thị nén" này để tránh gây áp lực quá tải lên hạ tầng xã hội và phá vỡ cảnh quan.
Về hạ tầng kết nối, Bộ đề nghị, vị trí và quy mô Cảng hàng không thứ 2 của Thủ đô (dự kiến tại phía Nam hoặc Đông Nam) cần tiếp tục được nghiên cứu kỹ lưỡng về điều kiện địa hình và phương thức bay để xác định cụ thể vào năm 2030. Trong lĩnh vực đường bộ và đường sắt, theo Bộ Xây dựng, cần rà soát tính thống nhất với quy hoạch mạng lưới quốc gia, làm rõ sự kết nối giữa đường sắt đô thị và đường sắt liên vùng. Một điểm nhấn quan trọng trong góp ý của Bộ Xây dựng là nguyên tắc "hạ tầng giao thông phải đi trước một bước". Các dự án nhà ở chỉ được hình thành khi đã đảm bảo kết nối giao thông đồng bộ, tránh tình trạng ùn tắc tại các khu đô thị mới như hiện nay.
Đối với quỹ di sản, Hà Nội cần có giải pháp cụ thể để cải tạo, tái thiết hơn 1.500 khu tập thể cũ. Đồng thời, quy hoạch phải bảo tồn nguyên vẹn các giá trị đặc trưng của Khu trung tâm chính trị Ba Đình, các làng cổ, làng nghề và hệ thống không gian xanh từ sông hồ tự nhiên.
Ngoài ra, Bộ Xây dựng đề nghị Hà Nội bổ sung quy hoạch chi tiết về không gian ngầm, coi đây là một tầng phát triển chiến lược của đô thị đa tầng. Không gian ngầm cần được ưu tiên tại các trung tâm logistics, ga đường sắt và các khu thương mại dịch vụ, đồng thời phải đảm bảo các yêu cầu đặc thù về quốc phòng, an ninh và phòng chống thiên tai.
Với những góp ý mang tính chiến lược và chi tiết này, Bộ Xây dựng kỳ vọng Quy hoạch Thủ đô sẽ trở thành bản thiết kế khả thi, tạo đòn bẩy để Hà Nội bứt phá trong thế kỷ tới.
Chính sách đặc thù nào để quy hoạch Hà Nội phát triển chùm đô thị vệ tinh? 
HĐND TP Hà Nội thông qua Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm 
