Rà soát, giám sát hệ thống quan trắc tự động nước thải, khí thải trên toàn quốc

Ngày 2/4, Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) đã có Công văn số 3154BNNMT-MT gửi UBND các tỉnh, TP trực thuộc trung ương về việc tăng cường rà soát, kiểm tra, giám sát các hệ thống quan trắc tự động nước thải, khí thải trên địa bàn.

02/04/2026 12:52

Hệ thống quan trắc được thiết kế nhiều lớp kiểm soát nhưng vẫn tồn tại lỗ hổng

Theo Bộ NN&MT, vừa qua, các phương tiện thông tin đại chúng đã phản ánh tình trạng can thiệp, làm sai lệch số liệu tại một số hệ thống quan trắc tự động, liên tục nước thải, khí thải của các doanh nghiệp.

Để kịp thời chấn chỉnh và tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường, Bộ NN&MT đề nghị UBND các tỉnh, TP trực thuộc trung ương chỉ đạo các Sở NN&MT và các cơ quan liên quan khẩn trương tổ chức rà soát, kiểm tra các hệ thống quan trắc nước thải, khí thải tự động, liên tục trên địa bàn.

Các tỉnh, TP yêu cầu các cơ sở thực hiện kiểm tra bằng chất chuẩn còn hạn sử dụng, được liên kết chuẩn theo quy định về đo lường; đánh giá độ chính xác của hệ thống quan trắc tự động, liên tục; ghi nhận đầy đủ sai số và xử lý theo quy định tại Điều 35 và Điều 38, Thông tư số 10/2021/TT-BTNMT.

quan-trac-trung-yen.jpeg -0 — Một trạm quan trắc chất lượng không khí tự động liên tục trên địa bàn TP Hà Nội.

Thực hiện kiểm soát chất lượng và đánh giá độ chính xác tương đối (RA) của hệ thống. Căn cứ nguồn lực của địa phương để xem xét, lựa chọn một số cơ sở có quy mô lớn, nguy cơ ô nhiễm cao để thực hiện quan trắc đối chứng; phối hợp với tổ chức độc lập có đủ năng lực để đánh giá độ chính xác tương đối (RA) theo quy định tại Khoản 6, Điều 35 và Khoản 6, Điều 38, Thông tư số 10/2021/TT-BTNMT.

Trường hợp sai lệch vượt ngưỡng quy định thì tạm dừng việc công nhận dữ liệu; yêu cầu hiệu chỉnh toàn bộ hệ thống theo quy định và ghi lại hệ số chuyển đổi được cài đặt trong hệ thống để tiếp tục quản lý. Mọi thay đổi liên quan tới các hệ số cài đặt trên thiết bị phải được cơ sở báo cáo cho Sở NN&MT để theo dõi, quản lý.

Kiểm tra nhật ký vận hành, nhật ký thiết bị (event log) để phát hiện các thay đổi bất thường; xác định những thời điểm các hệ số chuyển đổi được điều chỉnh; làm rõ, phân biệt việc hiệu chỉnh hệ số kỹ thuật để bù trừ sai lệch điểm zero/span sau khi kiểm định, hiệu chuẩn với hành vi cố tình cài đặt hệ số nhằm làm sai lệch dữ liệu.

Kiểm soát chặt chẽ quyền quản trị và bảo mật hệ thống nhận, truyền và quản lý dữ liệu (data logger): Sở NN&MT trực tiếp quản lý tài khoản quản trị cao nhất (Admin, Master, Supervisor...) của thiết bị data logger theo đúng quy định tại Điều 39, Thông tư số 10/2021/TT-BTNMT.

Bộ NN&MT cũng đề nghị UBND các tỉnh, TP chỉ đạo tăng cường an ninh, niêm phong và giám sát hệ thống. Kiểm tra việc niêm phong các cổng kết nối của thiết bị theo quy định.

Rà soát hệ thống camera tại hệ thống quan trắc của cơ sở, bảo đảm có 01 camera phía bên trong nhà trạm để quan sát bộ điều khiển (data controller) của thiết bị phục vụ mục tiêu an ninh cho nhà trạm theo đúng quy định tại Điều 33 và Điều 36 của Thông tư số 10/2021/TT-BTNMT.

Kiểm tra các đường ống thải và ống dẫn mẫu. Kiểm tra chuyên sâu thiết bị. Trường hợp phát hiện hành vi cố ý gian lận, làm sai lệch dữ liệu, Bộ NN&MT đề nghị các tỉnh, thành phố xử lý nghiêm theo quy định pháp luật; chuyển hồ sơ sang cơ quan công an nếu có dấu hiệu tội phạm.