Là nền kinh tế lớn thứ 8 thế giới và lớn thứ 3 trong khối đồng tiền chung euro, Italia lại là một "con nợ" khổng lồ, một trong số ít quốc gia có con số nợ công cao nhất thế giới, với khoảng 2.600 tỉ USD. Khủng hoảng nợ công châu Âu, trong đó Italia là một trong những quốc gia góp phần lớn gây ra tình trạng khủng hoảng, đang khiến cho tương lai đồng tiền chung euro trở nên bấp bênh hơn bao giờ hết.
Trong hoàn cảnh khó khăn đó, Mario Monti đã xuất hiện như một "cứu tinh" với bàn tay sắt: áp dụng biện pháp thắt lưng buộc bụng nghiêm khắc như một phương thuốc chữa trị cho "con bệnh" Italia. Nhờ thế, trong suốt hơn 1 năm tại vị, ông Monti đã kéo Italia ra khỏi bờ vực sụp đổ tài chính, tránh được một thảm họa kinh tế cho châu Âu và thế giới.
Nhưng mặt trái của "phép màu Monti" là tình trạng kinh tế suy thoái kéo theo thất nghiệp tăng, khiến cho đời sống của số đông người dân Italia lâm vào cảnh khó khăn, và đây chính là điều khiến nhiều người không thích ông Monti tiếp tục làm Thủ tướng Italia.
Trong bối cảnh đó, cuộc bầu cử Quốc hội tại Italia năm 2013 đã trở thành trung tâm chú ý của thị trường tài chính toàn cầu, được xem là có tầm ảnh hưởng nhất định đến tình hình chung của thị trường. Giới phân tích đưa ra giả thuyết rằng, nếu người thắng cuộc vào tháng 2/2013 tới đi theo chiều hướng thúc đẩy tăng trưởng, từ bỏ chính sách thắt lưng buộc bụng và những cải cách mà ông Monti đã tiến hành trong năm qua, tình hình nguy hiểm sẽ quay trở lại, vì khi đó niềm tin của giới đầu tư tài chính vào khả năng chống khủng hoảng của Italia bị sụt giảm nghiêm trọng, tạo nên tình trạng hoảng loạn trên thị trường.
Trong bối cảnh Italia hiện tại, chính khách được nhiều người ủng hộ nhất chính là ông Pier Luigi Bersani, cựu đảng viên Cộng sản và hiện nay là lãnh đạo đảng Dân chủ Italia, một trong những chính đảng có tiếng nói cải cách mạnh mẽ nhất tại Italia. Năm nay 61 tuổi, Bersani xuất thân từ "vùng đỏ" Emilia-Romagna, nơi được xem là căn cứ của cánh tả Italia.
Chủ trương cải cách theo hướng kinh tế thị trường tự do của Bersani đang nhận được sự cổ vũ mạnh từ nhiều giới, nhất là thành phần kinh doanh vốn luôn không thích bị ràng buộc bởi chính sách thắt lưng buộc bụng. Tư tưởng, chủ trương cải cách của Bersani đã được ông thúc đẩy mạnh mẽ từ thời ông tham gia trong chính quyền cánh tả những năm 1990-2000, với mục tiêu hiện đại hóa nền kinh tế đất nước. Công cuộc cải cách của Bersani khi đó đã đánh mạnh vào cơ chế độc quyền của các ngành năng lượng và viễn thông, đồng thời thách thức các quy định độc quyền của ngành bán lẻ.
Đối với những người chủ trương thắt lưng buộc bụng, nhất là các chủ nợ của Italia ở châu Âu (như ECB, Quỹ ứng phó khủng hoảng do nước Đức chủ xướng), đường lối và phương hướng chính sách của Bersani đang là mối lo ngại lớn, sau khi Bersani tuyên bố ông sẽ ít nhất là xem xét lại một số biện pháp trong gói giải pháp cắt giảm chi tiêu công đã được ông Mario Monti thực hiện suốt năm qua.
Tuy nhiên, sau một thời gian thắt lưng buộc bụng, những hệ lụy tiêu cực từ chính sách này đang khiến cho một bộ phận chính trị Italia bắt đầu thay đổi quan điểm, nhờ đó chủ trương của ông Bersani đang nhận được sự ủng hộ ngày càng tăng. Ngay cả người trực tiếp thực hiện chính sách khắc khổ đó là ông Mario Monti, bây giờ cũng thừa nhận công thức cải cách kinh tế, ông triển khai không được đồng bộ và đã gây ra một số điều bất cập.
Bersani đưa ra quan điểm rõ ràng: Thắt lưng buộc bụng phải đi cùng với các chính sách tăng trưởng. Châu Âu đã từng được cảnh báo, và Tổng thống Mỹ Barack Obama cũng đã lên tiếng khuyến cáo châu Âu nên đi theo hướng này, nhưng sự bảo thủ của nước Đức đã buộc nhiều nước khủng hoảng ở châu Âu đi theo con đường hà khắc. Chắc chắn, nếu giành chiến thắng, Bersani sẽ cải cách lại cách làm đó.
Hiện tại, các thăm dò cử tri Italia đều cho kết quả liên minh Dân chủ Italia của ông Bersani đang dẫn đầu khá xa so với 3 đảng của Berlusconi, Grillo và "siêu Mario". Điều này đủ cho thấy điều đa số người Italia mong muốn chính là những chính sách cải cách cần phải được thúc đẩy mạnh hơn nữa nhằm sớm đưa nền kinh tế vượt qua khó khăn, đồng thời khắc phục nguy cơ tái diễn tình trạng khủng hoảng như hiện nay.
Nhưng giới phân tích vẫn dự báo liên minh của ông Bersani có khả năng không giành được đa số ghế ở Thượng viện, vì thế ông sẽ cần phải liên minh với ông Monti để đảm bảo một chính phủ đa số, thuận tiện cho việc thông qua các chính sách cải cách mà cả hai ông đều chủ trương. Những cải cách này sẽ được ngành kinh tế công nghiệp và thương mại hân hoan chào đón vì các ngành này được lợi. Chỉ có những người bảo thủ, chủ trương thắt lưng buộc bụng thì không mong muốn ông Bersani giành chiến thắng
