Tại tỉnh Ninh Bình, lực lượng Công an đã nhiều lần phát đi cảnh báo, tăng cường tuyên truyền và tổ chức diễn tập phương án phòng, chống cướp tại ngân hàng, tiệm vàng nhằm nâng cao ý thức cảnh giác cho người dân và các cơ sở kinh doanh.
Qua các vụ án xảy ra trong thời gian gần đây cho thấy, trước khi gây án, các đối tượng thường dành nhiều thời gian theo dõi quy luật hoạt động của ngân hàng, tiệm vàng; nghiên cứu kỹ sơ hở trong công tác bảo vệ, hệ thống camera, quy trình giao dịch cũng như thời điểm ít người qua lại để ra tay. Phương thức, thủ đoạn tuy không mới nhưng ngày càng tinh vi hơn khi các đối tượng thường giả dạng khách hàng, tài xế công nghệ, người giao hàng hoặc đeo kín khẩu trang, găng tay nhằm che giấu nhân thân.
Một trong những vụ việc gây chú ý dư luận là vụ cướp tiệm vàng xảy ra tối 23/1 tại tiệm vàng Hồng Ngát, thuộc tổ dân phố số 4, phường Duy Tiên, tỉnh Ninh Bình. Khoảng 22h đêm, hai đối tượng đi xe máy không gắn biển kiểm soát, mang theo dao bầu, búa và chai thủy tinh đã xông vào tiệm vàng, đe dọa chủ cửa hàng rồi dùng búa đập vỡ tủ kính để cướp tài sản.
Theo cán bộ điều tra, các đối tượng có sự chuẩn bị và phân công vai trò rất rõ ràng. Một đối tượng cầm dao đứng cảnh giới, đe dọa những người xung quanh; đối tượng còn lại liên tục dùng búa đập tủ kính, gom vàng bỏ vào túi rồi nhanh chóng tẩu thoát. Dù nhiều người trong tiệm hoảng loạn tri hô “cướp”, các đối tượng vẫn bình tĩnh thực hiện hành vi phạm tội…
Ngay sau khi tiếp nhận tin báo, Công an tỉnh Ninh Bình đã huy động tối đa lực lượng, phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ Bộ Công an và Công an địa phương triển khai truy xét xuyên đêm. Chỉ sau khoảng 40 giờ gây án, lực lượng chức năng đã bắt giữ được hai đối tượng là Triệu Văn Nam (22 tuổi, ngụ xã Nghinh Tường, tỉnh Thái Nguyên; là công nhân tại một khu công nghiệp tại Bắc Ninh) và Đào Nguyên Bách (20 tuổi, ngụ xã Ngọc Thanh, tỉnh Hưng Yên, là sinh viên) khi đang lẩn trốn tại Bắc Ninh và Hưng Yên. Tang vật thu giữ gồm hàng chục lắc tay, dây chuyền, nhẫn, khuyên tai bằng vàng cùng nhiều hung khí liên quan.
Đáng chú ý, quá trình khám xét nơi ở của một trong hai đối tượng, cơ quan Công an còn phát hiện một khẩu súng bắn đạn nhựa mà đối tượng khai nhận dùng để chuẩn bị thực hiện các vụ cướp khác. Theo lời khai ban đầu, cả hai quen biết nhau qua mạng xã hội, do cần tiền tiêu xài và trả nợ nên đã lên kế hoạch cướp tiệm vàng.
Từ vụ việc trên có thể thấy, tội phạm cướp tài sản hiện nay không còn mang tính bột phát mà thường có sự tính toán kỹ lưỡng. Các đối tượng chủ động chuẩn bị phương tiện, công cụ gây án, nghiên cứu địa hình, thậm chí dự tính cả đường tẩu thoát và phương án đối phó với lực lượng chức năng. Đây là hồi chuông cảnh báo đối với các ngân hàng, tiệm vàng và cơ sở kinh doanh tài sản có giá trị lớn trong việc nâng cao năng lực tự phòng, tự bảo vệ.
Theo đánh giá của lực lượng chức năng, nguyên nhân chủ yếu dẫn đến các vụ cướp xảy ra vẫn xuất phát từ những sơ hở trong công tác bảo đảm an ninh. Một số cơ sở chưa đầu tư đồng bộ hệ thống camera giám sát; hệ thống báo động còn mang tính hình thức; tủ trưng bày chưa bảo đảm khả năng chống đập phá; lực lượng bảo vệ mỏng, thiếu kỹ năng xử lý tình huống. Ngoài ra, nhiều nơi còn chủ quan trong việc kiểm soát người ra vào, đặc biệt trong các khung giờ vắng khách hoặc thời điểm giao ca.
Trước tình hình đó, Công an tỉnh Ninh Bình đã liên tục triển khai các hoạt động tuyên truyền, tập huấn và diễn tập phương án xử lý tình huống cướp tại các ngân hàng, tiệm vàng trên địa bàn. Trong các buổi diễn tập, lực lượng Công an hướng dẫn kỹ năng nhận diện đối tượng nghi vấn, quy trình kích hoạt báo động bí mật, phương án phối hợp giữa bảo vệ, nhân viên và lực lượng chức năng nhằm giảm thiểu thiệt hại khi xảy ra vụ việc.
Thực tế cho thấy, nhiều vụ án được khám phá nhanh, bên cạnh việc sử dụng các biện pháp nghiệp vụ còn là sự phối hợp chặt chẽ của người dân. Vì vậy, bên cạnh trách nhiệm của lực lượng Công an, vai trò của các cơ sở kinh doanh và quần chúng nhân dân là đặc biệt quan trọng trong công tác phòng ngừa tội phạm.
Đối với các ngân hàng, phòng giao dịch và tiệm vàng, cần chủ động rà soát toàn bộ hệ thống an ninh, lắp đặt camera chất lượng cao có khả năng lưu trữ hình ảnh rõ nét; trang bị hệ thống báo động khẩn cấp kết nối trực tiếp với lực lượng Công an; bố trí nút báo động bí mật tại nhiều vị trí thuận lợi. Đồng thời, cần sử dụng kính chịu lực, tủ trưng bày đạt tiêu chuẩn an toàn; hạn chế trưng bày quá nhiều tài sản giá trị lớn vào thời điểm ít khách.
Lực lượng bảo vệ phải được tuyển chọn kỹ, đảm bảo sức khỏe, được tập huấn thường xuyên về kỹ năng nhận diện đối tượng nghi vấn, kỹ năng xử lý tình huống và sử dụng công cụ hỗ trợ theo quy định. Ngoài ra, cần xây dựng phương án phối hợp chặt chẽ giữa nhân viên, bảo vệ và cơ quan Công an địa phương để xử lý kịp thời các tình huống phát sinh.
Cùng với đó, nhân viên ngân hàng, tiệm vàng, cần thường xuyên nâng cao tinh thần cảnh giác, chú ý các biểu hiện bất thường như khách che kín mặt, quan sát nhiều lần khu vực giao dịch, để xe nổ máy sẵn bên ngoài hoặc có hành vi dò xét hệ thống camera, bảo vệ. Khi phát hiện nghi vấn cần bí mật thông báo cho lực lượng chức năng để có biện pháp kiểm tra, ngăn chặn từ sớm.
Trong trường hợp xảy ra cướp, điều quan trọng nhất là giữ bình tĩnh và ưu tiên bảo vệ an toàn tính mạng cho bản thân cùng những người xung quanh. Không nên chống trả hoặc có hành động kích động đối tượng khi chúng đang sử dụng hung khí nguy hiểm. Trong điều kiện an toàn, cần nhanh chóng kích hoạt hệ thống báo động bí mật, đồng thời cố gắng quan sát, ghi nhớ đặc điểm nhận dạng của đối tượng như giọng nói, vóc dáng, trang phục, hình xăm, phương tiện và hướng tẩu thoát để hỗ trợ công tác điều tra sau này. Sau khi đối tượng rời khỏi hiện trường, cần nhanh chóng khóa cửa, bảo vệ nguyên trạng hiện trường, không để người không có nhiệm vụ ra vào; đồng thời trình báo ngay cho cơ quan Công an gần nhất.
Tội phạm cướp tài sản tại ngân hàng, tiệm vàng luôn tiềm ẩn nguy cơ gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Do đó, công tác phòng ngừa cần được đặt lên hàng đầu với phương châm “chủ động từ sớm, từ xa”, không để xảy ra bị động, bất ngờ. Mỗi cơ sở kinh doanh, mỗi người dân cần nâng cao ý thức cảnh giác, chủ động phối hợp với lực lượng chức năng trong bảo đảm ANTT…
