Tình huống giả định, trưa 31/10 tại khu vực bồn chứa Butene-1 xuất hiện giông, sét. Do hệ thống chống sét đang được bảo trì, không hoạt động, một tia sét đánh trực tiếp gây cháy hỗn hợp hơi và phát nổ.
Vụ nổ làm bồn chứa Betene-1 bị phá hủy nghiêm trọng; các kết cấu thép, thiết bị và đường ống công nghệ bị sập đổ, biến dạng, đứt gãy, khiến 5 công nhân mắc kẹt dưới đống đổ nát.
Sóng xung kích và các mảnh kim loại từ vụ nổ làm hư hỏng các bồn chứa xăng TK-7500A, TK-7500B và TK-7500C, khiến xăng chảy tràn trong khu vực đê bao, bắt lửa tạo thành nhiều đám cháy lớn. Trong đó, bồn TK-7500B bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất, lượng xăng chảy tràn lớn làm đám cháy phát triển nhanh, phức tạp.
Hệ thống chữa cháy tự động tại khu vực bị hư hỏng, không thể hoạt động. Nhiệt bức xạ lớn tiếp tục đe dọa các bồn chứa Naphtha và công trình lân cận; khói, khí độc bao trùm nhiều khu vực, gây khó khăn cho công tác chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ. Tại thời điểm xảy ra sự cố, 3 nhân viên kỹ thuật đang làm việc trên nóc bồn TK-7150A bị choáng, ngất, không thể tự thoát nạn.
Cùng thời điểm, tại cầu cảng nhập Naphtha, van tự động trên tuyến ống nhập gặp sự cố, đóng đột ngột làm áp suất tăng cao, khiến khớp nối giữa tàu và cần nhập bị bung, làm khoảng 5.000 lít Naphtha tràn trên boong tàu và xuống mặt nước. Trong quá trình xử lý sự cố, một thủy thủ nghe tiếng nổ từ khu bồn, giật mình làm rơi dụng cụ kim loại, phát sinh tia lửa gây cháy hỗn hợp hơi Naphtha tích tụ trên boong tàu.
Đám cháy nhanh chóng lan rộng trên boong tàu và mặt biển, đe dọa cầu cảng và các tuyến ống công nghệ. Trên tàu có 36 thủy thủ, trong đó 6 người bị thương tại khu vực boong tàu (1 người bị bỏng, 5 người bị ngạt khói, bất tỉnh); 6 người sử dụng xuồng cứu sinh thoát nạn; 24 người hoảng loạn nhảy xuống biển và trôi dạt trên mặt nước...
Trước diễn biến phức tạp của các sự cố xảy ra đồng thời tại nhiều khu vực, vượt quá khả năng ứng cứu tại chỗ, Ban Giám đốc Công ty chỉ đạo duy trì các biện pháp chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ ban đầu; đồng thời đề nghị lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH huy động lực lượng, phương tiện chi 1.
Nhận tin báo, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an TP Hồ Chí Minh điều động các Đội Chữa cháy và CNCH Khu vực đến hiện trường. Nhận định tình huống đặc biệt nghiêm trọng, Đại tá Trần Trung Hiếu, Trưởng phòng Cảnh sát PCCC và CNCH, huy động thêm các đội nghiệp vụ, lực lượng đặc biệt tinh nhuệ và phương tiện chuyên dụng; trực tiếp đến hiện trường chỉ huy.
Chỉ huy triển khai phun nước làm mát, bảo vệ các bồn lân cận; dùng phương tiện chuyên dụng tìm kiếm, cứu người. Tại cầu cảng Hydrocarbon, mũi trinh sát thứ hai xác định tàu cháy, người bị nạn, nguy cơ cháy lan và hướng tiếp cận từ bờ, mặt nước. Các lực lượng đường thủy phối hợp cứu người trên biển, phun nước làm mát tàu, bảo vệ cầu cảng và chờ phương tiện chi viện.
Tại Nhà máy phụ trợ, mũi trinh sát thứ ba xác định xe bồn rò rỉ HCl, hướng gió, phạm vi phát tán và tình trạng 4 người mắc kẹt trong ô tô. Chỉ huy khoanh vùng, cảnh báo nguy hiểm, chuẩn bị bảo hộ và thiết bị chuyên dụng để cứu người an toàn.
Thiếu tướng Nguyễn Thanh Hưởng, Phó Giám đốc Công an Thành phố Hồ Chí Minh, huy động lực lượng thuộc Công an Thành phố; báo cáo Trung tướng Mai Hoàng, Giám đốc Công an TP đề xuất UBND TP huy động các sở, ngành phối hợp.
Bộ Tư lệnh Thành phố huy động lực lượng, phương tiện chuyên dụng phối hợp ứng phó sự cố hóa chất, tổ chức trinh sát, xác định phạm vi nguy hiểm và hỗ trợ lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH cứu người tại khu vực xe bồn chở axit Clohydric bị rò rỉ.
Nhận định vụ cháy, nổ, tai nạn có tính chất đặc biệt nghiêm trọng, diễn biến phức tạp, vượt quá khả năng xử lý của các lực lượng trên địa bàn, lãnh đạo Công an Thành phố báo cáo Cục Cảnh sát PCCC và CNCH, đề nghị huy động lực lượng, phương tiện từ các địa phương lân cận đến chi viện.
Với sự phối hợp của các lực lượng tham gia, các đám cháy từng bước được khống chế, tiến tới dập tắt hoàn toàn. Lực lượng chữa cháy tiếp tục duy trì đội hình làm mát, kiểm tra các khu vực có nguy cơ cháy trở lại, đồng thời phối hợp triển khai các hoạt động khắc phục hậu quả.
Phát biểu chỉ đạo tại buổi diễn tập, Thiếu tướng Dương Đức Hải, Cục trưởng Cục PCCC và CNCH, Bộ Công an nhận xét, kịch bản hôm nay đã ở cấp độ rủi ro rất cao, nhưng chưa phải là tình huống xấu nhất. Thực tế có thể là một sự cố giữa bão lũ, triều cường, khi giao thông bị chia cắt; một đám cháy trong công trình ngầm, nhà siêu cao tầng, trung tâm dữ liệu; cháy pin lithium, trạm sạc xe điện, hệ thống lưu trữ năng lượng. Đó là những thách thức an ninh phi truyền thống đang đến cùng tốc độ phát triển của một siêu đô thị.
Và hôm nay, mọi tình huống đã được biết trước, được tập luyện, hợp luyện, tổng duyệt. Còn sự cố thật thì không báo trước. Vì vậy, điều cần kiểm nghiệm nhất là cơ chế: thông tin thông suốt, huy động kịp thời, chỉ huy thống nhất khi nhiều lực lượng cùng có mặt. Cơ chế ấy phải được tính trước, viết thành quy trình và luyện thành phản xạ.
Bộ Công an đang trình Thủ tướng Chính phủ Đề án ngăn chặn, kéo giảm các vụ cháy gây thiệt hại nghiêm trọng về người, tài sản và kế hoạch quốc gia ứng phó sự cố cháy lớn giai đoạn 2026 - 2030, nhằm thiết lập cơ chế chỉ huy thống nhất, huy động liên ngành, liên vùng ngay từ những giờ đầu khi sự cố vượt quá khả năng của một địa phương, đúng như tình huống chúng ta thực tập hôm nay.
Cùng với đó, Bộ đang triển khai xây dựng hệ thống Trung tâm ứng phó tại ba miền Bắc - Trung - Nam, trong đó Trung tâm miền Nam đặt tại TP Hồ Chí Minh, là nòng cốt về lực lượng, phương tiện đặc chủng và huấn luyện chuyên sâu, sẵn sàng chi viện cho toàn khu vực phía Nam. Như vậy, TP Hồ Chí Minh không chỉ lo an toàn cho mình, mà còn là điểm tựa ứng phó của cả vùng. Kết quả cuộc thực tập hôm nay cũng sẽ là cơ sở thực tiễn để Bộ Công an hoàn thiện kế hoạch ứng phó quốc gia.
