Nền dân chủ Pháp đang mất dần người dân. Trong vòng 1 bầu cử vùng diễn ra ngày 14/3, đã có 53,64 % cử tri không đi bầu. Rồi đến vòng 2 hôm 21/3, chưa đến một nửa số cử tri cả nước đi bỏ phiếu. Đây là lần đầu tiên số người không tham dự trong một cuộc bầu cử cấp vùng lên cao như vậy.
Nhìn chung trong lịch sử nước Pháp, kỷ lục người vắng mặt đã đạt được trong cuộc bầu cử châu Âu hồi tháng 6/2009. Có đến 59% cử tri Pháp đã lơ là với cuộc bầu cử lần đó. Trong cả hai vòng bầu cử vùng trên, đảng UMP cầm quyền của Tổng thống Sarkozy đã thất bại trước sự trỗi dậy của cánh tả gồm đảng Xã hội, đảng Europe Ecologie, Mặt trận cánh tả, đảng Cộng sản và đảng Chống tư bản mới NPA. Đau hơn cả, UMP còn bị mất điểm ngay chính tại những vùng vốn là “sân sau” của họ trước đây.
Song, dù chiến thắng nhưng các đảng cánh tả cũng chỉ chiếm được 1/6 số phiếu bầu của cử tri. Theo một cuộc điều tra mới nhất của Trung tâm Nghiên cứu chính trị Pháp, có đến 67% người dân Pháp chẳng còn tin vào vai trò lãnh đạo đất nước của cả cánh tả lẫn cánh hữu, và 79% trong số họ nghĩ rằng mọi việc ngày càng xấu hơn. 1/10 người Pháp hiện đang trong tình trạng thất nghiệp và những người khác thì cũng như đang ngồi trên đống lửa. Phần lớn mọi người đều nghĩ rằng họ sẽ phải ra đường ở vào một ngày không xa. Giới trẻ Pháp được coi là bi quan nhất châu Âu...
Trong cuộc cạnh tranh nhằm đưa nước Pháp thoát khỏi thời kỳ trì trệ dưới thời Tổng thống Chirac, một Nicolas Sarkozy gần gũi với dân chúng đã giành chiến thắng ngoạn mục trước ứng cử viên đảng Xã hội Ségolène Royal và khẩu hiệu của ông Sarkozy là "làm việc nhiều hơn để kiếm nhiều tiền hơn". Khẩu hiệu trên được coi là một phương cách bình dân nhằm đưa nước Pháp tiếp cận với chủ nghĩa tư bản hiện đại.
Chương trình hành động của ông Sarkozy hàm chứa một lời tuyên chiến với tầng lớp thượng lưu bảo thủ, vốn bằng lòng với sự trì trệ của nước Pháp dưới thời Tổng thống Chirac. Tuy nhiên, khi chọn lựa con đường này, ông Sarkozy phải đối mặt với sự mất tín nhiệm của một bộ phận những người "tinh túy" nhất của nền cộng hòa. Chính vì thế hàng loạt các biện pháp cải tổ của ông ngay khi lên nhậm chức đã vấp phải hai vật cản lớn. Trước hết là cuộc khủng hoảng kinh tế đầu năm 2008.
Dưới tác động của cuộc đại suy thoái kinh tế thế giới, những cải tổ kinh tế của Tổng thống Sarkozy đề ra trước đó đã "trật nấc", người dân yêu cầu được bảo vệ "nồi cơm manh áo" thay vì tham gia vào những trò mạo hiểm của tổng thống. Vật cản thứ hai đến từ cơ chế phân quyền trong các thể chế của nền Đệ ngũ cộng hòa. Chính quyền trung ương bị trói chặt bởi hàng nghìn sợi dây do chủ tịch, ủy viên các vùng rồi các thị trưởng nắm giữ. Sự phân quyền này, không chính thức, không theo bất cứ một điều lệ quy định nào rõ ràng.
Chính vì thế theo Denis Olivennes, Tổng biên tập tờ Nouvel Observateur, nước Pháp cần một nền cộng hòa mới. Những nguyên tắc phân quyền trong nền Đệ ngũ cộng hòa đã bị lỗi thời. Sự toàn cầu hóa và cá biệt hóa, sự phân bố hóa tri thức và sự tham gia của những thành tố ngoài nhà nước đã cho ra đời một hệ thống kiểm soát đa dạng, khó được xác định và đôi khi lộn xộn.
Tuy nhiên, Tổng thống Nicolas Sarkozy tiếp tục điều hành nước Pháp theo kiểu đa cấp. Phủ tổng thống quản lý đa số nghị viện tới từng chi tiết nhỏ. Các bộ trưởng không do thủ tướng chỉ đạo mà lại do các cố vấn của tổng thống. Ông Sarkozy là tổng thống đầu tiên coi thủ tướng là "cộng sự" nhưng lại giao cho chính cố vấn đặc biệt của mình thông báo chương trình hoạt động của chính phủ trên truyền hình chứ không phải là thủ tướng phải làm việc này. Phân nửa các điều luật được thông qua tại Quốc hội không thể được áp dụng do thiếu nghị định hướng dẫn hoặc ngân sách cần thiết.
Cả cánh tả lẫn cánh hữu đều chưa sẵn sàng thoát khỏi lối mòn, tấn công vào sự thống trị của một tầng lớp xã hội đối với nền kinh tế. Nhiều người cho rằng nước Pháp đã thua trong công cuộc toàn cầu hóa. Xuất khẩu tụt mạnh do thiếu sự hiện đại hóa chính sách, nợ công tăng và khả năng thanh toán của nhà nước giảm. Chẳng sớm thì muộn chính phủ sẽ phải cắt giảm chi tiêu và xa hơn nữa là kịch bản Hy Lạp sẽ tái diễn trên đất Pháp.
Nước Pháp chưa từng biết đến cuộc nội chiến nào kể từ Công xã
Cải thiện những bất cập của nền cộng hòa hiện nay để cử tri Pháp tham gia nhiều hơn vào các cuộc bầu cử sắp tới xem ra là mục tiêu dài hơi. Điều trước mắt mà Tổng thống Sarkozy phải làm trước thất bại trong cuộc bầu cử vừa qua là cải tổ nội các.
Trước khi có kết quả chính thức, nhiều nguồn tin cho rằng ông Sarkozy sẽ thay thế Thủ tướng François Fillon nhưng theo những thông tin mới nhất thì Tổng thống vẫn giữ nguyên chức Thủ tướng của ông Fillon mà chỉ tiến hành một số thay đổi nhỏ và tiến hành một số điều chỉnh trong chính sách để trấn an phần nào dư luận đang bất bình đối với cánh hữu được thể hiện qua kết quả bỏ phiếu. Và với kết quả trên, con đường tái đắc cử nhiệm kỳ hai của ông Sarkozy vào năm 2012 được dự báo là đầy chông gai
