Pakistan quyết xử "bác sĩ CIA"

Vụ xét xử vị bác sĩ người Pakistan làm chỉ điểm cho CIA trong vụ đột kích tiêu diệt trùm khủng bố Osama bin Laden hồi tháng 5/2011 đã trở thành một trong những đề tài tranh cãi giữa Mỹ và Pakistan từ nhiều tháng nay và đang tiếp tục gây căng thẳng trong quan hệ 2 nước. Bất chấp sức ép từ Washington, Islamabad khẳng định sẽ xử tội bác sĩ "phản quốc".

Bác sĩ Shakil Afridi bị Cơ quan An ninh Pakistan bắt giữ khoảng 10 ngày sau khi vụ biệt kích Mỹ tiêu diệt Bin Laden xảy ra.

Ngay trước khi Afridi bị bắt, Pakistan đã thành lập Ủy ban Tư pháp Abbottabad (AJC) để truy xét tất cả các cá nhân liên quan đến vụ việc Bin Laden, trong đó có Afridi. Khi tiến hành điều tra về việc CIA đã tìm ra tung tích và đột nhập, tiêu diệt Bin Laden bằng cách nào, Cục Tình báo liên cơ quan (ISI) của Pakistan đã phát hiện ra vai trò của bác sĩ Afridi với tư cách là một người tham gia thực hiện kế hoạch của CIA nhằm xác định sự hiện diện của Bin Laden ở thị trấn Abbottabad.

Chính bác sĩ Afridi là người đã trực tiếp tiến hành kế hoạch tiêm ngừa vắcxin trá hình nhằm tìm cách thâm nhập vào nơi ở của Bin Laden.

Xuất thân từ tầng lớp bình dân, Afridi tốt nghiệp Trường Y khoa Khyber thuộc tỉnh Peshawar vào năm 1990, sau đó làm việc cho văn phòng đại diện của Cơ quan quản lý các khu bộ lạc Pakistan tại Khyber.

Khi điều tra về các hoạt động của CIA trong vụ Bin Laden, ISI phát hiện một số bất thường trong sinh hoạt và kế hoạch làm việc của Afridi vào khoảng thời gian trước khi CIA tiến hành vụ đột kích Abbottabad.

Đang làm việc tại Khyber, nhưng từ ngày 15 đến 18/3/2011, Afridi bất ngờ đến Abbottabad để thực hiện một đợt tiêm vắcxin ngừa bệnh viêm gan B miễn phí cho người nghèo và cấp phát miễn phí liều vắcxin ngừa uốn ván cho trẻ em nghèo ở khu ngoại ô Nawa Sher của thị trấn Abbottabad. Bác sĩ Afridi đã lôi kéo thêm một số y sĩ, dược sĩ tại các trung tâm y tế địa phương cùng tham gia chiến dịch tiêm vắcxin.

Ngày 21/4/2011, theo đúng phác đồ tiêm ngừa viêm gan B, Afridi trở lại tiêm mũi thứ 2. Điều bất thường chính là ở chỗ thay vì tiếp tục tiêm ngừa tại khu Nawa Sher, Afridi lại đến tiêm ngừa viêm gan B tại khu Bilal Town - một khu vực giàu có của thị trấn Abbottabad. Tại sao một khu giàu có như Bilal Town lại phải được tiêm ngừa vắcxin miễn phí?

ISI phát hiện thêm rằng, trước khi đến Abbottabad, Afridi đã được các điệp viên CIA tại Pakistan tiếp xúc và mời tham gia một chiến dịch truy tìm Osama bin Laden. Và việc chuyển từ Nawa Sher đến Bilal Town để tiêm ngừa là nằm trong kế hoạch khoanh vùng để tiếp cận khu nhà mà CIA nghi là Bin Laden đang ở nhằm xác định xem có đúng như vậy không.

Khi tiếp cận ngôi nhà của Bin Laden, Afridi đi cùng một cô y tá người địa phương tên là Mukhtar Bibi, bí danh Bakhto. Bakhto vào trong nhà để thực hiện việc tiêm ngừa, còn Afridi đứng bên ngoài kiểm soát tình hình.

Mục đích của việc tiêm ngừa là trích lấy mẫu máu phục vụ việc xét nghiệm ADN, từ đó xác định các thành viên trong ngôi nhà có phải là Bin Laden và gia đình của y hay không. Mẫu ADN sau đó được đối chiếu với ADN của một người chị của Bin Laden cư ngụ tại thành phố Boston, bang Massachusetts (Mỹ), và đã qua đời vào năm 2010.

Theo hồ sơ tình báo Pakistan, chiến dịch tiêm ngừa trá hình có vẻ như đã thành công một phần, đã lấy được mẫu máu để xét nghiệm ADN. Phần còn lại là cài máy nghe lén thì dường như đã không thực hiện được bởi cô Bakhto không hiểu ý Afridi (do cô này không hề biết rằng Afridi đang thực hiện một kế hoạch tình báo nhằm vào ngôi nhà của Bin Laden).

Vụ bắt giữ bác sĩ Afridi đã góp phần làm cho quan hệ giữa Mỹ và Pakistan căng thẳng thêm. Suốt từ khi Afridi bị bắt cho đến nay, người Mỹ đã rất sốt ruột và tìm mọi cách để "cứu" ông ta. Giới chức Mỹ đã dùng uy quyền của mình để can thiệp trực tiếp vào tiến trình điều tra xét xử Afridi.

Tháng 7/2011, Ngoại trưởng Hillary Clinton đã điện thoại trực tiếp cho Tổng thống Asif Ali Zardari yêu cầu can thiệp để Afridi được thả. Cũng trong tháng 7/2011, với tư cách là Giám đốc CIA, ông Leon Panetta (nay là Bộ trưởng Quốc phòng) cũng đã tìm mọi cách can thiệp để Afridi được thả nhưng không thành công.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Leon Panetta quyết liệt yêu cầu Pakistan thả Afridi nhưng không thành công.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Leon Panetta quyết liệt yêu cầu Pakistan thả Afridi nhưng không thành công.

Mới đây, trong cuộc trả lời phỏng vấn Kênh truyền hình CBS, ông Panetta mới chính thức công khai thừa nhận Afridi đã cung cấp thông tin quan trọng giúp CIA thực hiện thành công vụ đột kích tiêu diệt Osama bin Laden, đồng thời yêu cầu Pakistan hãy thả Afridi ngay lập tức vì ông ta có "công trạng" trong việc tiêu diệt trùm khủng bố toàn cầu - một kẻ thù chung của Mỹ lẫn Pakistan.

Song song đó, các nghị sĩ Quốc hội Mỹ do nghị sĩ Dana Rohrabacher dẫn đầu cũng đã trình một dự luật trao quốc tịch cho Afridi nhằm sử dụng đến quy tắc ngoại giao can thiệp, giải cứu cho Afridi.

Hiện dự luật này đã nhận được sự ủng hộ của hơn 10 nghị sĩ và đang tiếp tục lấy ý kiến của các nghị sĩ.

Ngày 4/2 vừa qua, lãnh đạo quân đội Pakistan và ISI đã chính thức bác bỏ yêu cầu của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Panetta về việc thả Afridi. Afridi hiện đang bị cáo buộc tội "âm mưu chống lại Nhà nước Pakistan và phản quốc cao độ".

Theo giới chuyên gia luật pháp Pakistan, Afridi có thể bị xét xử theo Điều 6 Hiến pháp Pakistan năm 1973, trong đó quy định tội "phản quốc cao độ" (high treason), có thể bị tuyên án tử hình.

Việc xét xử Afridi có thể phải đợi thêm một thời gian sau khi quân đội Pakistan kết thúc cuộc điều tra để xác định CIA đã tuyển mộ Afridi như thế nào, đồng thời làm rõ thêm một số hoạt động của CIA xung quanh vụ tiêu diệt trùm khủng bố Osama bin Laden

Nguyên Khang (tổng hợp)

Các tin khác

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Đêm 7/5, Israel phóng tên lửa xuống khu vực ngoại ô Beirut, tiêu diệt Ahmed Ali Balout - chỉ huy lực lượng Radwan của Hezbollah. Đây là lần đầu thủ đô Lebanon bị tấn công kể từ lệnh ngừng bắn hơn 3 tuần trước. Đòn tập kích làm rung chuyển nền tảng mong manh của thỏa thuận và phủ bóng lên những nỗ lực ngoại giao giữa Mỹ và Iran.

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Theo Viện nghiên cứu chiến lược quốc tế - HSS (Vương quốc Anh), việc Nhật Bản nới lỏng đáng kể các hạn chế đối với xuất khẩu quốc phòng sẽ tạo ra những cơ hội thương mại và ngoại giao quan trọng. Nhưng, trước hết, họ cần giải quyết các vấn đề về năng lực công nghiệp quốc phòng.

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

Áp lực nội bộ gia tăng buộc NATO xem xét điều chỉnh cơ chế họp cấp cao, trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương xuất hiện nhiều khác biệt về ưu tiên chiến lược. Việc thay đổi nhịp thượng đỉnh đặt ra yêu cầu cân bằng giữa ổn định chính trị và hiệu quả điều phối dài hạn của liên minh.

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mối rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh NATO ở châu Âu ngày càng lớn thêm với việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút 5.000, và có thể nhiều hơn nữa, binh sĩ đóng tại Đức, sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích cách Mỹ xử lý xung đột Iran.

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.