Nói dzậy nhưng không phải dzậy

Tháng Tư về thì cũng nên điểm lại đôi chút những câu chuyện về một số người trong giới cầm quyền Sài Gòn xưa. Chuyện này xếp vào chuyên mục chuyện hài hước thư giãn cũng không sai. Không ít nhân vật chóp bu chế độ Sài Gòn luôn tuyên bố tinh thần vì nước, nhưng khi họ hành động thì lạ lắm, thường là quay ngoắt 180 độ.

Ngày 10/3/1975, Quân Giải phóng chiếm Buôn Mê Thuột. Tướng Phạm Văn Phú, Tư lệnh Quân đoàn 2, Vùng 2 chiến thuật của Việt Nam Cộng hòa nhận nhiệm vụ tái chiếm Buôn Mê Thuột. Ngày 14/3, Phú tuyên bố khẩu khí xung thiên: "Tôi sẽ sống chết với cao nguyên. Tôi sẽ lấy máu mình để thu hồi Buôn Mê Thuột". Tuyên xong, ngày 15/3, Phú lên máy bay về Nha Trang, bỏ lại hàng vạn chiến hữu trên cao nguyên trong đám loạn quân loạn quan.

Cũng tháng 3 ấy tại Huế, tướng Ngô Quang Trưởng tuyên bố, "Cộng quân muốn vào Huế phải bước qua xác tôi". Nhưng có thách vàng cũng chẳng tìm được xác ông tướng này vì ông ấy đã đào tẩu ra tàu chiến đang neo ngoài biển. Thế gọi là ngôn hành bất tín.

Tối 27/3, trên sóng thông tin vô tuyến điện PRC 25 của Sư đoàn 3 Việt Nam Cộng hòa, binh lính còn nghe oang oang giọng của Thiếu tướng Nguyễn Duy Hinh kêu gọi binh lính Sư đoàn 3 và tàn quân chạy từ Huế vào cùng tái phối trí tại Đà Nẵng để phản công "Cộng quân" ở đèo Hải Vân. Chỉ hai ngày sau, Hinh dắt vợ con và bộ sậu lên máy bay trực thăng, chuồn ra biển. Thế là ông này "tái phối trí" trên Hạm đội 7 của Hoa Kỳ.

Ngày 12/4, Chuẩn tướng Lê Minh Đảo, Tư lệnh Sư đoàn 18 tuyên bố hùng hồn trước phóng viên nước ngoài tại Xuân Lộc: "Chúng tôi sẽ đánh một trận dập đầu cộng quân để thế giới biết sức mạnh của Quân lực Việt Nam Cộng hòa". "Gáy" rất ghê nhưng rồi "bức tường" Xuân Lộc gãy vụn. Tướng Đảo bỏ mặc anh em chiến hữu, cải trang làm dân thường lên xe lam (xe chở khách 3 bánh như xe tuk tuk) chạy tuốt về Sài Gòn.

Nhớ chuyện cũ Thế chiến 2, quân dân Leningrad đã ngoan cường trụ vững trước sự phong tỏa của phát xít Đức 871 ngày, từ 1941 tới 1944 là một kỳ tích lẫm liệt. Tháng 4/1975, khi sức ép của Quân giải phóng đè nặng lên đô thành Sài Gòn, Tướng Nguyễn Cao Kỳ tuyên bố, "Tôi sẽ biến Sài Gòn trở thành một Leningrad thứ hai". Tuy nhiên, ngày 29/4, tướng Kỳ đã tự lái trực thăng trốn khỏi Sài Gòn ra hạm đội 7. Người ta kể rằng trước kia, ông Kỳ rất sốt sắng đòi "lấp sông Bến Hải, giải phóng miền Bắc". Giai đoạn lưu vong sau này, có người phỏng vấn về "tuyên bố hùng hồn" trên thì ông Kỳ trả lời đại ý là có nói câu đó nhưng chỉ là nói cho khí thế chứ không thể làm được.

Khi bị Mỹ quay lưng, ngày 21/4, Tổng thống Sài Gòn Nguyễn Văn Thiệu từ chức và trấn an dư luận, "Dù mất một Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu, quân đội vẫn còn Trung tướng Nguyễn Văn Thiệu, đồng bào còn một chiến sĩ Nguyễn Văn Thiệu. Tôi nguyện sẽ chiến đấu kề bên anh em chiến sĩ...". Chỉ 4 ngày sau, vị trung tướng kiêm chiến sĩ này đã bỏ anh em mà bay tới Đài Loan với ý do điếu phúng ông Tưởng Giới Thạch. Lúc này Tưởng Giới Thạch đã qua đời gần 1 tháng và tang lễ đã cử hành được gần 2 tuần rồi. Nếu gọi đó là thất tín bội ước thì cũng không sai li nào.

Chế độ Sài Gòn luôn ra sức khẳng định tính chính danh nhưng tất cả những gì họ làm đều chứng minh thân phận bộ máy làm thuê, đánh mướn. Chỉ cần "rút ống thở" viện trợ thì bộ máy ấy trở thành cái xác ngay lập tức. Ông Nguyễn Văn Thiệu khi đương nhiệm tổng thống có nói, "Quý vị có thể tưởng tượng trong thời gian Hoa Kỳ cắt viện trợ của chúng ta, mà chúng ta mất hết 60% tiềm lực chiến đấu thì cái gì sẽ xảy ra?". Ông tiếp: "Bây giờ, với cái quân đội này, súng thiếu, đạn thiếu, thuốc thiếu, xăng thiếu, máy bay thiếu, không có B.52 lại bảo tôi làm cái chuyện đội đá vá trời thì có khác gì mấy ông cho tôi 3 Mỹ kim mà bảo tôi đi máy bay hạng nhất, ở phòng ngủ 1 ngày 30 Mỹ kim, ăn một ngày 4-5 miếng thịt bò, uống một ngày 7-8 ly rượu. Không làm được. Phi lý".

Dù là ông Nguyễn Văn Thiệu, ông Ngô Đình Diệm hay hàng loạt các hội đồng tướng lĩnh với danh nghĩa đứng đầu quốc gia, nhưng nhất cử nhất động đều phải dò xét ý Mỹ rồi mới dám ra quyết định. Ông Nguyễn Cao Kỳ viết trong hồi ký của mình có ý trách rằng người tây đã không dạy cho chúng tôi (chế độ Sài Gòn) cách cai trị nên mới sinh mọi rối ren. Chính ông Nguyễn Cao Kỳ cũng từng nhắc đến chữ “tay sai” trong hồi ký. Trong cuốn "Khi đồng minh tháo chạy", tác giả Nguyễn Tiến Hưng, cựu cố vấn của Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu đã viết một cách chua chát "…cả hai chính quyền ông Ngô Đình Diệm và ông Nguyễn Văn Thiệu chỉ là sự nối tiếp của xu thế vọng ngoại từ cả trăm năm trước, nên lại tiếp tục làm tay sai cho ngoại bang…".

Đỗ Mậu, một tướng lĩnh, chính trị gia Việt Nam Cộng hòa nhắc nhiều lần chữ "tay sai" dành cho chính quyền Sài Gòn. Cụ thể là trong hồi ký, Đỗ Mậu nhắc tới 132 lần chữ "tay sai" nhằm vào chế độ mà ông ta phục vụ. Người "trong nhà" còn công nhận và dùng chữ đó thì không ai có thể cãi trắng được.

Từ cái gốc đó sinh ra ngôn hành bất tín, "nói dzậy nhưng không phải dzậy". 

Tả Từ

Các tin khác

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

“Việc nhẹ, lương cao”, “thế giới tự do”, “không cần lao động vẫn có cuộc sống sung túc, được bảo lãnh đi định cư tại các nước thứ ba như Mỹ, Canada, Australia”... Đó là những lời dụ dỗ khiến một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên tin theo và di cư bất hợp pháp sang Thái Lan mong được “đổi đời”.

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Trong đời sống âm nhạc, nhiều tác phẩm ra đời theo “đơn đặt hàng” hay yêu cầu, mong muốn nào đó không phải là điều xa lạ. Nhưng vượt ra khỏi mục tiêu ban đầu, nhiều tác phẩm đã ghi dấu ấn bền vững trong lòng công chúng. Đơn đặt hàng - tưởng chừng là khuôn khổ - lại giống như chiếc khung để nhạc sĩ vẽ lên những bức tranh âm nhạc sống động và nhiều điều thú vị.

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Trần Đại Thắng chưa bao giờ thực sự rời sông Đà. Dòng sông ấy vẫn lững lờ trong từng trang sách anh làm, trong mùi giấy in thoang thoảng, trong cả những đêm khuya anh ngồi viết lại chính đời mình. Từ cậu bé 6 tuổi mê mẩn ngắm những cuốn sách Nga trong một hiệu sách bên kia dòng sông Đà đến người dựng nên Đông A Books, Thắng chỉ làm một việc, giữ cho sách không trở thành một thứ thoáng qua. Cuốn "Tôi kể" dày 500 trang không phải lời kết. Chỉ là một lần nữa, anh lật giở ký ức, để xem tất cả những chi tiết nhỏ bé anh đã dành cả đời chăm chút, liệu có đủ nặng để níu lại một chút gì đó giữa dòng đời đang trôi quá vội.

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Sau gần một thập kỷ hoạt động trên không gian mạng, hệ thống phát sóng bóng đá lậu Xôi Lạc TV vừa bị Cơ quan công an triệt phá, khởi tố hàng chục đối tượng liên quan. Đằng sau những đường link xem bóng đá miễn phí tưởng chừng vô hại là cả một "hệ sinh thái" web lậu vận hành theo kiểu "đầu rắn nhiều thân", gắn chặt với quảng cáo cá cược và dòng tiền ngầm có quy mô lớn.

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Tôi quyết định làm chuyến “du lịch bụi” đến Hà Lan vào những ngày cuối năm 2025. Với tôi, đây thật sự là chuyến đi đáng nhớ, bởi Hà Lan không chỉ có kênh đào thơ mộng, cối xay gió, cánh đồng hoa Tulip rực rỡ, văn hóa xe đạp độc đáo mà còn là mảnh đất có nhiều điều để khám phá.

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Năm 2025, lịch sử và âm nhạc cùng lúc tìm được đường trở lại đời sống đương đại. Những bộ phim chiến tranh như "Mưa đỏ" đã lập kỷ lục doanh thu phòng vé với doanh thu trên 700 tỷ đồng; các chương trình Đại nhạc hội quy mô lớn thắp sáng không gian công cộng bằng cảm xúc tập thể, concert "Tổ quốc trong tim" thu hút 50.000 khán giả, Concert "Rạng rỡ Việt Nam" sau vài giờ mở bán đã cháy vé, cho thấy dư địa để phát triển công nghiệp văn hóa rất lớn. Vấn đề là làm thế nào để biến những khoảnh khắc bùng nổ ấy thành một chiến lược phát triển bền vững cho ngành công nghiệp văn hoá Việt Nam.

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị không ngừng leo thang, một mô hình hợp tác độc đáo đang hình thành ngay tại trung tâm châu Âu. Thủ đô London của nước Anh sắp trở thành thành phố đầu tiên trên thế giới chứng kiến xe tự lái của hai gã khổng lồ công nghệ đến từ Mỹ và Trung Quốc cùng vận hành. Sự hiện diện song hành này không đơn thuần là một cuộc đua công nghệ, mà còn mở ra một lối đi mới, nơi những đối thủ toàn cầu cùng phát triển dưới một khung pháp lý chung, mang đến hy vọng về khả năng phối hợp trong một lĩnh vực then chốt của tương lai.

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Năm 2001, khán giả đã hồi hộp dõi theo những pha hành động và đấu trí trong bộ phim Oceans Eleven (11 tên cướp thế kỷ) về một vụ cướp casino được dàn dựng tinh vi đến mức hoàn hảo ở Los Angeles. Và cuối năm 2025, khi nước Đức đang yên bình tận hưởng kỳ nghỉ lễ Giáng sinh, một vụ cướp ngân hàng táo bạo, với những tình tiết ly kỳ như phim điện ảnh, đã khiến người ta không khỏi bàng hoàng.

Khi chim bỏ đường bay

Khi chim bỏ đường bay

Có thể gọi vụ hủy chương trình “Về đây bốn cánh chim trời” hôm 28/12 vừa qua là “vụ bể show thế kỷ” bởi nó chưa từng có tiền lệ ở Việt Nam. Hệ lụy của nó là tranh cãi kéo dài, gay gắt giữa bên bênh vực và bên công kích các nghệ sĩ đã tham gia “đình công”.

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Năm 2025 của điện ảnh thế giới mở ra với tâm thế bất an. Hollywood, biểu tượng của nền công nghiệp điện ảnh toàn cầu tiếp tục đối mặt chu kỳ suy giảm doanh thu, sự bế tắc của dòng phim trung cấp, chi phí sản xuất leo thang và tình trạng phụ thuộc quá mức vào các thương hiệu cũ. Thị phần phòng vé phim Hollywood đang giảm dần so với 2 thập kỷ trước, nhất là ở các thị trường châu Á, nơi khán giả trẻ chuyển sang nội dung bản địa và dịch vụ trực tuyến.

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Bắt nguồn từ một câu hỏi thắc mắc trên diễn đàn mạng xã hội của một vài sinh viên, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội Phạm Văn Long cùng 2 cấp dưới bị khởi tố hành vi "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ", với cáo buộc đã "ăn chặn" tiền hỗ trợ tham gia phục vụ sự kiện A80 của sinh viên. Số tiền được cho là bị xà xẻo ấy không lớn (chỉ hơn 200 triệu) nhưng thứ mất đi lại lớn hơn nhiều lần.

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Trong bối cảnh Bitcoin và các tài sản kỹ thuật số khác liên tục tăng giá, những ví tiền số trở thành “kho vàng di động”, đây không đơn thuần là dạng tống tiền truyền thống nữa. Tội phạm kết hợp giữa công nghệ và thủ đoạn tàn ác truyền thống để chiếm đoạt những khối tài sản ảo. Chúng sử dụng kỹ thuật doxxing (thu thập và tiết lộ thông tin cá nhân trên mạng), khai thác mạng xã hội, truy vết on-chain, rồi chuyển sang hành vi bạo lực ngoài đời thực để bắt cóc, khống chế và ép nạn nhân mở ví, tiết lộ mật khẩu crypto hoặc buộc gia đình nạn nhân chuyển tiền.

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Sáng sớm 19/10, bốn tên cướp cải trang thành công nhân xây dựng đã thực hiện một vụ cướp được lên kế hoạch tỉ mỉ tại Bảo tàng Louvre ở thủ đô Paris (Pháp). Chỉ trong vòng chưa đầy 10 phút, chúng đã cuỗm đi 8 món đồ từ bộ sưu tập Trang sức Hoàng gia Pháp - những món đồ nổi tiếng với ý nghĩa lịch sử và tổng giá trị ước tính lên tới 88 triệu euro. Mặc dù một vài nghi phạm đã bị bắt giữ, công tố viên Paris Laure Beccuau vẫn mô tả hoạt động này "rất có thể là hành động của tội phạm có tổ chức".

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Sau khi Hoàng Hường - người được mệnh danh là "nữ hoàng" thực phẩm chức năng bị bắt, cơ quan điều tra tiếp tục bắt một mắt xích quan trọng trong "đế chế" Hoàng Hường, đó là Nguyễn Thị Tường An, người không livestream, không xuất hiện trên truyền thông nhưng được dư luận cho rằng, vai trò của Tường An cực kì quan trọng trong hệ thống của Hoàng Hường.

Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Trên sân khấu lớn, Jack97 bước ra hào hoa như một “công tử” miền Tây, để rồi cậu ca sĩ ấy “tông cửa mồm” ném một câu “dồn cửa tai” của khán giả: “Lào gì cũng tôn”. Lập tức, video ấy tràn lan trên mạng, kéo theo phản ứng giận dữ của rất nhiều người…

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Đò dọc phải tránh đò ngang

Ngụ cư phải tránh dân làng cho xa

"Đò" là từ "độ" tiếng Hán - Việt chuyển qua tiếng Việt, theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ. Khi ai đó bảo: "Thành công rồi, việc này có trời độ", ta hiểu là do trời ủng hộ giúp đỡ, chứ không hẳn hiểu theo nghĩa độ/ đò là chở qua sông.

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Trong báo cáo dài hơn 200 trang mới được công bố, Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) và Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ xác định Prince Holding Group (Prince Group) - đế chế kinh doanh trải khắp thế giới của ông trùm lừa đảo Chen Zhi, là một tổ chức tội phạm xuyên quốc gia. Không chỉ vận hành hàng loạt trại lừa đảo quy mô lớn ở Campuchia và Myanmar, Prince Group còn rửa hàng trăm triệu USD tiền bẩn qua hệ thống ngân hàng Hàn Quốc, fintech Singapore, bất động sản Dubai và quỹ đầu tư ở London (Anh).

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Có những kẻ từng được ca ngợi là “người mở đường cho kỷ nguyên khởi nghiệp”, nhưng khi bức màn rơi xuống, người ta mới nhận ra đó không phải người mở đường mà là kẻ đào hố. Đào Minh Phú, trong nhiều năm, được nhắc đến như hình mẫu của một “doanh nhân 4.0”: năng động, sắc sảo, nói đâu trúng đó.

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã yêu cầu sáp nhập, giải thể các cơ sở giáo dục đại học không đạt chuẩn; nghiên cứu chuyển một số trường đại học về địa phương quản lý để đáp ứng tốt hơn yêu cầu đào tạo nhân lực của địa phương...