Nỗ lực bảo tồn các đền tháp Mỹ Sơn

Trong những năm qua, công tác trùng tu, bảo tồn các đền tháp Mỹ Sơn đã đạt được những kết quả rất quan trọng. Tuy nhiên, trên thực tế quá trình này vẫn gặp không ít khó khăn, thách thức.

Khu vực Di sản thế giới của Khu di tích Mỹ Sơn (huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam) đã được UNESCO công nhận có diện tích 142ha. Đặc điểm của Khu di tích Mỹ Sơn là các đền tháp đều nằm ở khu vực trung tâm của thung lũng Mỹ Sơn, phân bố tương đối đều ở hai bên dòng khe Thẻ bắt nguồn từ núi thiêng chảy về hướng Bắc, tượng trưng cho nữ thần Ganga, vợ của thần Siva.

Các chuyên gia tích cực trùng tu đền tháp tại Khu di tích Mỹ Sơn.
Các chuyên gia tích cực trùng tu đền tháp tại Khu di tích Mỹ Sơn.

Dòng suối này chảy qua Mỹ Sơn, qua vùng đất cố đô Trà Kiệu và đổ vào dòng sông Thu Bồn. Xung quanh khu di tích được các núi đá và núi đất vây bọc, che chở tạo nên một cảnh quan hùng vĩ, thâm nghiêm rất phù hợp với tính chất tâm linh của khu đền tháp.

Khu di tích đền tháp Mỹ Sơn với đặc thù phân bố trên địa bàn rộng, vật liệu sử dụng đã lâu nên vấn đề bảo tồn, trùng tu tôn tạo rất phức tạp, gặp nhiều khó khăn.

Đợt tu bổ, bảo tồn lớn do Trường Viễn Đông Bác cổ Pháp chỉ đạo thực hiện vào thập niên 30 của thế kỷ XX được xem là đợt tu bổ, bảo tồn đầu tiên ở Mỹ Sơn sau khi Khu đền tháp Mỹ Sơn được phát hiện lại, là một dấu ấn quan trọng trong lịch sử hiện đại của khu di sản.

Trong đó, cụm đền tháp B-C-D với vị trí trung tâm cùng với mật độ dày đặc các công trình với nhiều loại hình kiến trúc đa dạng đã trở thành biểu tượng chung cho Di sản Văn hóa thế giới Khu di tích Mỹ Sơn. Hình ảnh cụm đền, tháp này được như ngày nay là do chúng đã được tu bổ, gia cố và tôn tạo một phần trong đợt tu bổ ở thập niên 80 của thế kỷ XX với sự giúp đỡ của các chuyên gia về tu bổ di tích của Ba Lan, trở thành một trong những hình mẫu cho công cuộc bảo tồn và tu bổ các đền, tháp ở Mỹ Sơn sau này.

Theo ông Nguyễn Công Khiết, Phó Trưởng Ban quản lý (BQL) Di tích và Du lịch Mỹ Sơn, công tác gia cố, tu bổ và phục hồi từng phần các di tích kiến trúc trong Khu đền tháp Mỹ Sơn là một trong những hoạt động trọng tâm, được ưu tiên hàng đầu nhằm bảo tồn, gìn giữ các giá trị cơ bản của di sản. Chính vì vậy, trong nhiều năm qua, BQL Di tích và Du lịch Mỹ Sơn đã phối hợp với các tổ chức trong và ngoài nước tiến hành nghiên cứu, tu bổ các đền tháp bị xuống cấp.

Gần đây nhất, từ tháng 3 đến 5-2017, BQL phối hợp với nhóm chuyên gia Ấn Độ đã triển khai dự án khai quật và trùng tu khu tháp K, H tại Khu di tích Mỹ Sơn. Đặc điểm thực tế trước khi triển khai dự án là khu tháp H tọa lạc trên một ngọn đồi, hầu hết các ngôi tháp tại đây đã bị tác động của thời gian và chiến tranh làm hư sập trở thành phế tích, chỉ còn mảng tường phía Tây tháp H1 cao gần 7m, lộ rõ những đường gờ dọc và các giật cấp ngang sắc sảo, bề mặt gạch tương đối chắc, tường khá phẳng không có điêu khắc hoa văn.

Còn khu tháp K tình trạng cũng tương tự như nhóm tháp H, hư sập nhiều chỉ còn 2 bức tường hai bên. Khu tháp này hầu như chưa có dấu vết can thiệp nào của công tác bảo tồn qua các giai đoạn trùng tu ở Mỹ Sơn.

Trước thực tế đó, các chuyên gia đã bảo tồn khu tháp K dựa vào yếu tố gốc, bậc cấp cửa Đông và 2 đoạn tường đường dẫn hai bên khu tháp đã được trùng tu. Còn với khu tháp H, do các tháp ở đây đã bị xuống cấp nghiêm trọng, có nguy cơ đổ sập nên việc trùng tu, gia cố chưa được tiến hành, do đó các chuyên gia đã chằng chống bằng gỗ tạm thời vào những điểm kết cấu yếu của kiến trúc và sẽ trùng tu khi phù hợp.

Ông Nguyễn Công Khiết cho rằng việc trùng tu, tôn tạo các đền tháp đến nay còn gặp những trở ngại lớn về phương pháp - kỹ thuật, vật liệu, chất liệu. Do đó, công việc tìm kiếm vật liệu trùng tu ở Mỹ Sơn chỉ có thể phát triển theo hướng tìm kiếm các vật liệu có các đặc tính gần giống nhất với vật liệu gốc, có thể đạt được tương đồng về cấu trúc khối xây, đồng nhất về kết cấu song không gây hại cho vật liệu gốc.

Ngoài ra, sự tác động của môi trường ngày một khắc nghiệt do biến đổi khí hậu toàn cầu, trong đó những ảnh hưởng lên di tích hằng năm như lũ cục bộ tại di tích vào các tháng mùa mưa, nắng nóng khắc nghiệt gây những khó khăn trong công tác bảo tồn và trùng tu khu di sản…

Vì vậy, bên cạnh việc kêu gọi các tổ chức, cá nhân có chuyên môn nghiên cứu, hỗ trợ công tác trùng tu di tích, BQL Di tích và Du lịch Mỹ Sơn cũng đã đề nghị Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch cần đẩy mạnh các chương trình hành động ưu tiên những năm tới cho công cuộc bảo tồn và phát huy Di sản Mỹ Sơn.

Ngọc Thi

Các tin khác

Khi người nước ngoài hòa nhịp Ngày hội Đại đoàn kết dân tộc ở Đà Nẵng

Khi người nước ngoài hòa nhịp Ngày hội Đại đoàn kết dân tộc ở Đà Nẵng

Tiếng hát của một người đàn ông quốc tịch Mỹ vang lên giữa không khí vui tươi của Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc tại khu dân cư Thanh Khê Tây (phường Thanh Khê, TP Đà Nẵng) đã tạo nên khoảnh khắc đặc biệt. Hình ảnh giản dị ấy nhanh chóng thu hút sự chú ý trên mạng xã hội sau khi được fanpage Công an phường Thanh Khê chia sẻ, với hàng nghìn lượt yêu thích, chia sẻ và bình luận.

Văn hóa – động lực phát triển bền vững của Phú Thọ

Văn hóa – động lực phát triển bền vững của Phú Thọ

Sở hữu nhiều di sản văn hóa đặc sắc, Phú Thọ đang từng bước kết nối bảo tồn với phát triển du lịch, quảng bá sản phẩm địa phương và ứng dụng công nghệ số, đưa văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Cảnh giác lừa đảo đăng ký vé chương trình Muôn sắc Việt Nam

Cảnh giác lừa đảo đăng ký vé chương trình Muôn sắc Việt Nam

Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam” diễn ra tối 24/11, tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình (Hà Nội) đang thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân. Lợi dụng nhu cầu đăng ký vé tham dự chương trình, các đối tượng xấu có thể thực hiện hành vi giả mạo, lừa đảo chiếm đoạt tài sản và thông tin cá nhân trên không gian mạng.

Phát động Tuần lễ sáng tạo nội dung số và cuộc thi Tự hào HCMC

Phát động Tuần lễ sáng tạo nội dung số và cuộc thi Tự hào HCMC

Chiều 9/11, Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh tổ chức Họp báo công bố tổ chức Tuần lễ hoạt động Nhà sáng tạo nội dung số trên địa bàn thành phố năm 2026 (Tuần lễ hoạt động) và chính thức phát động Cuộc thi sáng tạo nội dung trên nền tảng số với chủ đề “Tự hào Thành phố mang tên Bác”.

Hơn 7.000 người đi bộ hưởng ứng Ngày pháp luật Việt Nam

Hơn 7.000 người đi bộ hưởng ứng Ngày pháp luật Việt Nam

Sáng 8/11, hơn 7.000 người, gồm: cán bộ, công chức, viên chức, các lực lượng vũ trang, đoàn viên thanh niên, cán bộ MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội đã tham gia chương trình đi bộ đồng hành hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam, với chủ đề “Thượng tôn pháp luật - Vì cộng đồng khỏe mạnh, văn minh và nghĩa tình”.

Đêm hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới, quốc thái dân an

Đêm hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới, quốc thái dân an

Chào mừng Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ 10 và kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam, tối 6/11, Ban Văn hóa Trung ương và Ban Nghi lễ Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã tổ chức Lễ hội hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới, đất nước thanh bình, giáo hội hưng thịnh và nhân dân an lạc.

Thông điệp niềm tin từ bìa báo số đặc biệt

Thông điệp niềm tin từ bìa báo số đặc biệt

Gần đây, cụm từ thường được nhắc đến là “nền kinh tế chú ý”. Nghĩa là sự sống còn đều nằm trong chữ “chú ý”. Trong kỹ thuật truyền thông, yếu tố tạo sự thu hút được công chúng trong ít nhất 3 giây được gọi là hook, nghĩa là cái móc tâm trí. Bìa báo được ví như mặt tiền của một gian hàng. Vậy đưa hình ảnh gì ra mặt tiền gây chú ý là một quyết định có tính thành - bại.

Văn học Công an nhân dân: Khẳng định mình giữa tiến trình thời đại

Văn học Công an nhân dân: Khẳng định mình giữa tiến trình thời đại

Trong tiến trình phát triển của văn học Việt Nam hiện đại, văn học Công an nhân dân là một dòng chảy quan trọng, có tính thống nhất và xuyên suốt, gắn liền mật thiết với sự ra đời, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng Công an trong công cuộc bảo đảm an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội. Sự đặc thù về “độ khó” của đề tài này vừa là thách thức, đồng thời cũng là cơ hội rộng mở cho các nhà văn cả trong và ngoài ngành dấn thân sáng tạo.

Vận động hiến tặng tài liệu, hiện vật lịch sử cho Bảo tàng Công an tỉnh Khánh Hòa

Vận động hiến tặng tài liệu, hiện vật lịch sử cho Bảo tàng Công an tỉnh Khánh Hòa

Để bổ sung đầy đủ hơn các giai đoạn lịch sử, sự kiện, chiến công của tập thể, cá nhân tiêu biểu, Giám đốc Công an tỉnh Khánh Hòa gửi thư ngỏ, mong muốn các đồng chí nguyên lãnh đạo Công an tỉnh, Công an các đơn vị, địa phương, các thế hệ cán bộ - chiến sĩ Công an cùng nhân dân hiến tặng, tài liệu, hiện vật, kỷ vật lịch sử cho Bảo tàng Công an tỉnh.

Mạch nguồn tri ân và nét cọ tạc nên dáng hình đồng đội

Mạch nguồn tri ân và nét cọ tạc nên dáng hình đồng đội

Trong không gian linh thiêng của Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TP Hồ Chí Minh) - nơi từng chứng kiến bao dấu tích lịch sử - chương trình giao lưu nghệ thuật đặc biệt với chủ đề “Khúc tri ân” do Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh tổ chức đã diễn ra đầy xúc động.