Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng họp tại Thủ đô Hà Nội từ ngày 5 đến 10/9/1960. Có 525 đại biểu chính thức và 51 đại biểu dự khuyết thay mặt hơn 50 vạn đảng viên trong cả nước đã về dự Đại hội. Đọc lời khai mạc Đại hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch Đảng - Chủ tịch nước Hồ Chí Minh nêu rõ: “Đại hội lần này là Đại hội xây dựng CNXH ở miền Bắc và đấu tranh hòa bình thống nhất nước nhà”.
Người đã nhắc lại ý chí sắt đá giải phóng miền Nam của nhân dân cả nước: “Ngày nào mà chưa đuổi được đế quốc Mỹ ra khỏi miền Nam nước ta, chưa giải phóng được miền Nam khỏi ách thống trị tàn bạo của Mỹ - Diệm, thì nhân dân ta vẫn chưa thể ăn ngon, ngủ yên”. Người nhấn mạnh: “Miền Bắc giàu mạnh là cơ sở vững chắc của cuộc đấu tranh thống nhất nước nhà”.
Báo cáo chính trị do đồng chí Lê Duẩn trình bày đã khẳng định nhiệm vụ cách mạng của cả nước là xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ, giàu mạnh và của từng miền là giải phóng miền Nam, đưa miền Bắc tiến lên CNXH. Báo cáo về xây dựng Đảng và sửa đổi điều lệ Đảng nêu rõ nhiệm vụ xây dựng Đảng lúc này là phải giữ vững và không ngừng tăng cường tính chất giai cấp và tính chất tiên phong của Đảng, bảo đảm cho Đảng có đầy đủ khả năng quản lý nhà nước, quản lý kinh tế và văn hóa, xây dựng thắng lợi CNXH ở miền Bắc và làm tròn nhiệm vụ lãnh đạo cuộc đấu tranh thực hiện thống nhất nước nhà.
Ngày 10/9/1960, trong Diễn văn bế mạc Đại hội, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Đại hội lần thứ II đã đưa kháng chiến đến thắng lợi. Chắc chắn rằng Đại hội lần thứ III này sẽ là nguồn ánh sáng mới, lực lượng mới cho toàn Đảng và toàn dân ta xây dựng thắng lợi CNXH ở miền Bắc và đấu tranh thực hiện hòa bình thống nhất nước nhà”.
Tại Đại hội, đồng chí Hồ Chí Minh được bầu lại làm Chủ tịch Đảng và đồng chí Lê Duẩn được bầu làm Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Đường lối do Đại hội III đề ra với cách mạng ở hai miền Nam, Bắc và tư tưởng của Bác đã đưa miền Bắc phát triển theo con đường XHCN với những thành tựu quan trọng và đưa sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước đến toàn thắng, hoàn thành thống nhất đất nước ngày 30/4/1975.
Đại hội III được tổ chức tại hội trường lớn của Trường Đảng cao cấp Nguyễn Ái Quốc (nay là Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh). Trong quá trình họp trù bị và Đại hội chính thức, để kịp thời chỉ đạo Đại hội, có đêm Người ngủ lại trong nhà văn phòng của trường. Sự chỉ đạo sát sao của Người, nhất là việc Người cùng Đại hội chọn Bộ Chính trị với người đứng đầu là Bí thư thứ nhất Lê Duẩn, đã đảm bảo cho việc thực hiện thành công hai nhiệm vụ chiến lược do Đại hội vạch ra: Xây dựng CNXH ở miền Bắc và đấu tranh thống nhất nước nhà. Đúng như lời tiên đoán của Người trong bản thảo diễn văn kỷ niệm Quốc khánh lần thứ 15, ngày 2/9/1960 trước khi Đại hội khai mạc 3 ngày, Người viết: “Toàn dân đoàn kết nhất trí, bền bỉ đấu tranh thì chậm lắm là 15 năm nữa Tổ quốc ta nhất định sẽ thống nhất, Bắc Nam sẽ sum họp một nhà”.
Mùa Xuân này đã gần 60 năm ngày Bác đi xa. Vững bước trên con đường Người đã chọn, Đại hội XIV của Đảng quyết định những vấn đề chiến lược, trọng tâm, đột phá để đưa đất nước ta phát triển giàu mạnh, văn minh, thực sự “đàng hoàng hơn, to đẹp hơn” như mong mỏi của Người. Trong bài viết “Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta”, Tổng Bí thư Tô Lâm chỉ rõ: Đại hội XIV đã thắp lên ngọn lửa niềm tin tất thắng, đặt lên vai toàn Đảng, toàn dân ta một trọng trách lịch sử vô cùng nặng nề nhưng cũng rất đỗi vẻ vang. Trước mắt là rất nhiều khó khăn, thách thức, song Đảng ta không cho phép bất cứ sự chùn bước hay thất bại nào trên con đường đã chọn. Cùng với Đảng là niềm tin yêu và kỳ vọng của hơn 100 triệu đồng bào, trước mắt chúng ta là vận mệnh của cả dân tộc trong thế kỷ XXI. Mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” mà Đảng đề ra không chỉ là khát vọng mà còn là lời hứa danh dự trước Nhân dân…
“Trong thời khắc đặc biệt này, hơn bao giờ hết, lời của Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu vẫn vang vọng: “Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta!”. Lời hiệu triệu của Bác năm xưa đã trở thành niềm tin tất thắng, cổ vũ cả dân tộc ta vùng lên giành độc lập, tự do. Ngày nay, trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, lời hiệu triệu ấy vẫn sục sôi khí thế, thôi thúc chúng ta quyết tâm, chiến thắng nghèo nàn, lạc hậu, xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc, sánh vai với bạn bè năm châu” – Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định.
85 năm Ngày Bác Hồ về nước – Khởi đầu cho những thắng lợi vĩ đại của cách mạng 
