I. 18 giờ một chiều hè nóng bỏng, chúng tôi có mặt tại Đội Cảnh sát phòng chống tội phạm có yếu tố người nước ngoài (Đội 10), Phòng Cảnh sát hình sự (PC45) Công an TP Hà Nội. Dù rằng ngoài kia mọi người đang hối hả trở về nhà sau một ngày làm việc, thì tại đây hàng chục con người vẫn đang cắm cúi làm việc, trước mắt là hàng tập hồ sơ.
Với lực lượng điều tra hình sự Công an Hà Nội, và cả những tên tội phạm cộm cán thì điều tra viên Ngô Văn Đáp (Điều tra viên cao cấp, Đội trưởng Đội 10) không phải là cái tên "bình thường". Gần 20 năm làm cảnh sát điều tra, rồi cảnh sát hình sự Thượng tá Ngô Văn Đáp cùng với đồng đội đã phá rất nhiều vụ trọng án, bắt hàng chục ổ nhóm giang hồ cộm cán.
Năm 2011, Thượng tá Đáp được cấp trên điều chuyển sang Phòng Cảnh sát truy nã tội phạm, làm Đội trưởng Đội 2. Tại đây anh và đồng đội đã truy tìm, bắt giữ được không ít những đối tượng truy nã nguy hiểm. Tuy nhiên, trong một lần đi bắt các đối tượng truy nã tại địa bàn tỉnh Lai Châu, anh đã bị thương nặng.
Đó là vào tối ngày 8/1/2013, lãnh đạo PC52 phân công anh cùng tổ công tác có mặt tại địa bàn Lai Châu để truy bắt hai đối tượng Đào Thùy Linh và Lê Văn Khu. Khi đến địa bàn bản Che Bó, xã Phúc Than, huyện Than Uyên chiếc xe ôtô của đơn vị bị hỏng.
Do đang ở xa trung tâm không thể chờ xe cứu hộ, trong khi đối tượng Linh, Khu liên tục thay đổi nơi ở để đối phó với Cơ quan Công an, nếu không kịp thời đến để phối hợp với Công an Lai Châu rất có thể đối tượng sẽ kịp thời tẩu thoát. Tổ công tác buộc phải dừng xe để khắc phục sự cố. Khi tổ công tác đang tập trung sửa chữa thì bất ngờ một thanh niên đi xe máy đã lao thẳng vào các anh, khiến chân phải của Thượng tá Đáp bị gãy xương đùi.
Mặc dù vết thương rất nặng, gây choáng song Thượng tá Đáp vẫn bình tĩnh chỉ huy đồng đội làm ngay ba việc. Một là lùi xe lại khoảng 3m tránh hậu quả xấu có thể xảy ra. Hai là gọi lực lượng 115 Lai Châu tiến hành cấp cứu. Ba là liên lạc với lực lượng PC52 Lai Châu tiếp tục giám sát đối tượng Linh.
Sau khi được sơ cứu tại Bệnh viện huyện Than Uyên, Thượng tá Đáp đã được đưa về Bệnh viện Việt Đức cấp cứu. Còn 2 đồng chí thuộc tổ công tác PC52 vẫn tiếp tục phối hợp với Công an Lai Châu, tổ chức truy bắt các đối tượng truy nã. Đào Thùy Linh đã sa lưới pháp luật sau đó ít ngày.
Trong số những vụ án mà Thượng tá Ngô Văn Đáp đã tham gia, vụ Nguyễn Đức Nghĩa giết người, chặt xác phi tang xảy ra năm 2010 (Nghĩa vừa phải thi hành án bằng phương pháp tiêm thuốc độc) hay vụ bắt đối tượng Lưu Công Hoàng giết ông Nguyễn Chí Hùng cướp tài sản… là những vụ mà Thượng tá Đáp không bao giờ quên.
Tháng 5/2010, tại Hà Nội xảy ra một vụ án mạng gây rúng động dư luận. Đối tượng Nguyễn Đức Nghĩa đã giết người yêu là chị Nguyễn Phương Linh (SN 1984, trú tại tổ 28 Thanh Lương, Hai Bà Trưng, Hà Nội) rồi phi tang xác trên tầng thượng của tòa nhà chung cư G4 (Trung Hòa, Cầu Giấy, Hà Nội). Để phá vụ án này, lực lượng Cảnh sát hình sự Hà Nội đã vào cuộc một cách cực kỳ khẩn trương.
Dưới sự chỉ đạo của Ban giám đốc Công an TP Hà Nội, Đại tá Nguyễn Đức Chung, Trưởng phòng PC45 (nay là Thiếu tướng, Giám đốc Công an TP) đã tổ chức nhiều tổ công tác, tiến hành rà soát để tìm thông tin về bị hại. Đồng thời, Cơ quan điều tra cũng xác định được hiện trường chính của vụ án xảy ra tại phòng 1101 của chung cư G4.
Thượng tá Ngô Văn Đáp, lúc đó là Đội phó Đội Điều tra trọng án đã cùng với một tổ công tác được giao kiểm tra thật kỹ căn phòng 1101. Với bản tính cẩn trọng, kỹ lưỡng anh đã phát hiện ra ở một mảng tường của căn phòng có những dấu vết lạ. Đó là hai lớp sơn chồng lên nhau, khẽ cạo lớp sơn ngoài ra thì phía trong có những giọt máu loang lổ.
Đồng thời, kiểm tra kỹ chiếc ghế trong căn phòng Thượng tá Đáp cũng phát hiện nhiều giọt máu khô bám vào đáy chiếc ghế. Sau này cơ quan giám định đã có kết luận những giọt máu trên là của nạn nhân Nguyễn Phương Linh. Ngoài ra, Thượng tá Đáp và các chiến sĩ trong tổ công tác còn phát hiện thêm một con dao to bản bị mẻ, sau này Nghĩa khai đã dùng con dao này để chặt xác chị Linh (dĩ nhiên hắn đã giấu con dao này đi và thay một con dao khác vào tủ đựng dao).
Kết quả khám nghiệm thêm một lần khẳng định chắc chắn rằng, bị hại Nguyễn Phương Linh đã bị sát hại tại căn phòng này. Từ đó, Cơ quan Công an đã lần ra thủ phạm Nguyễn Đức Nghĩa. Và chỉ sau một ngày từ khi phát hiện ra thi thể bị hại, Nguyễn Đức Nghĩa đã sa lưới pháp luật. Đó là ngày 18/5/2010.
Khoảng 22 giờ cùng ngày Thượng tá Ngô Văn Đáp cùng với một tổ công tác đã có mặt tại tiệm cầm đồ số 524 đường Láng (Đống Đa, Hà Nội). Khi được lực lượng công an yêu cầu lấy sổ sách ra để kiểm tra, tay chủ tiệm còn cố sống cố chết nói rằng không hề có người thanh niên nào tên là Nghĩa cầm đồ tại đây cả.
Tuy nhiên, khi Nghĩa được di lý đến thì chủ tiệm cầm đồ lúc đó mặt tái đi vội lôi tất cả sổ sách giấy tờ cùng các đồ vật mà Nghĩa đã cầm tại đây nộp cho Cơ quan điều tra. Số vật chứng này sau đó đã trở thành chứng cứ quan trọng tố cáo tội ác giết người cướp của của Nguyễn Đức Nghĩa.
Vụ bắt đối tượng Lưu Công Hoàng, kẻ đã giết ông Nguyễn Chí Hùng để cướp của cũng là một vụ truy bắt rất vất vả, khó khăn. Ngày 29/1/2011 (tức ngày 26 tháng Chạp), Công an TP Hà Nội nhận được tin báo từ Công an quận Long Biên về việc phát hiện một thi thể đàn ông đang phân hủy trong một ngôi nhà tại tổ 3 phường Sài Đồng (Long Biên, Hà Nội). Nạn nhân được xác định là ông Nguyễn Chí Hùng (SN 1958 trú tại địa chỉ trên).
Qua khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi, Cơ quan điều tra xác định đây là vụ án giết người cướp tài sản; tuy nhiên công tác điều tra gặp nhiều khó khăn. Nạn nhân là người đồng tính nam, sống độc thân, có quan hệ phức tạp và kín đáo. Bên cạnh đó vụ án xảy ra đã lâu, lại không có nhân chứng, công tác khám nghiệm hiện trường không thu được dấu vết có giá trị nhằm giúp truy tìm tội phạm.
Bằng các biện pháp nghiệp vụ, Cơ quan điều tra nhanh chóng dựng lên được một đối tượng tên Hoàng, ít nhiều có quan hệ tình ái với nạn nhân. Ngày 30/1/2011 (tức 27 tết), Thượng tá Đáp cùng một tổ công tác có mặt tại TP Thanh Hóa (tỉnh Thanh Hóa) tiến hành truy bắt đối tượng nghi vấn.
Cũng qua công tác rà soát, tổ công tác xác định đối tượng có mối quan hệ với chị Nguyễn Thị Thúy (khoảng 25 tuổi, trú tại Đông Sơn, Thanh Hóa). Thúy cho biết khoảng 4 - 5 ngày trước Hoàng đã gặp Thúy tại một quán cà phê. Mặc dù mới gặp lần đầu, song đôi bên đã nảy sinh mối tình "sét đánh". Sau một đêm cùng nhau ở khách sạn, hôm sau Thúy rủ bạn trai mới quen về nhà mình. Tuy nhiên, hiện tại anh ta đang ở đâu thì Thúy không biết.
Đến ngày 1/2/2011 (tức 29 tết), mặc dù đã xác định đối tượng đang lẩn trốn tại TP Thanh Hóa, nhưng vì lực lượng mỏng tổ công tác chưa thể biết chính xác nơi ở của đối tượng.
Có một chi tiết mà Thượng tá Ngô Văn Đáp nhớ mãi là trong những ngày phục kích tại Thanh Hóa, xác định sẽ phải ở đây nhiều ngày nên đã mua bánh chưng cho anh em… ăn tết sớm. Chiều ngày 29 tết, sau cả ngày truy bắt mà chưa được hột cơm nào vào bụng, tổ công tác đang ngồi ăn tạm… bánh khoai tại một quán vỉa hè thì nhận được một thông tin cực kỳ quan trọng, đối tượng vừa gọi điện cho người tình - chính là chị Thúy.
Sau cú điện thoại này, lập tức vòng vây được khép chặt. Đối tượng đã bị bắt khi hắn đang lẩn trốn tại một siêu thị ở TP Thanh Hóa. Hắn là Lưu Công Hoàng (SN 1988, trú tại Liên Sơn, Lương Sơn, Hòa Bình).
II. Trường hợp của Thiếu tá Đặng Ngọc Quảng (hiện là Trưởng Công an phường Thanh Nhàn, Hai Bà Trưng, Hà Nội) là một trong số những điển hình về tinh thần tận tụy, hy sinh, vì nhân dân phục vụ của lực lượng công an.
Sau khi tốt nghiệp Học viện Cảnh sát nhân dân, anh Quảng về công tác tại Phòng Cảnh sát điều tra, rồi sau đó là Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP Hà Nội. Cùng với đồng đội, Thiếu tá Quảng đã tham gia điều tra khám phá nhiều vụ trọng án như vụ Vũ Thị Kim Anh giết người tình trên xe Lexus; vụ hai đối tượng Tuấn, Hoàn giết chị Bùi Thị Nguyệt rồi phi tang xác trên cánh đồng Cùm (Mê Linh, Hà Nội)…
Năm 2011, Thiếu tá Đặng Ngọc Quảng được cấp trên tin tưởng giao làm Đội phó Đội Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội Công an quận Hai Bà Trưng.
Đêm ngày 9/7/2011, Công an quận Hai Bà Trưng nhận được tin báo về việc một nhóm đối tượng giang hồ đang có những hành động vi phạm pháp luật tại một nhà dân trên phố Hồng Mai. Thiếu tá Quảng được phân công cùng một tổ công tác xuống ngay hiện trường để giải quyết. Khi lực lượng công an có mặt thì các đối tượng đã rời khỏi hiện trường. Các chiến sĩ đã mời bị hại cùng một số nhân chứng lên Công an phường Bạch Mai để lấy lời khai. Nhưng ít phút sau, lại có thông tin đám côn đồ quay lại "khủng bố" người dân dám "tố chúng" với Cơ quan Công an.
Lúc ấy khoảng 23 giờ, đồng chí Quảng cùng đồng đội lập tức chạy thẳng từ Công an phường Bạch Mai đến quán rượu ốc 136 Hồng Mai để ngăn chặn các đối tượng. Khi thấy lực lượng công an, các đối tượng vội leo lên xe ôtô định bỏ trốn. Thiếu tá Quảng không quản hiểm nguy, chặn đầu chiếc xe rồi giơ giấy chứng minh công an, đề nghị các đối tượng xuống xe làm việc. Bất ngờ, đối tượng cầm lái đã rồ ga lao thẳng vào người anh.
Cú đâm của đối tượng đã "dúi" Quảng vào cửa nhà số 71 Hồng Mai, làm nứt vỡ một bên cột trụ. Rất may là chiếc xe bị cột trụ cản lại, còn Quảng thì lọt vào phía lõm của cánh cửa xếp nên đã thoát được cú đâm chết người. Hậu quả khiến Quảng bị gãy nát xương đùi trái. Ngay sau đó các đối tượng lên ôtô rồ ga bỏ trốn. Một thời gian sau, lần lượt các đối tượng trong ổ nhóm này đều sa lưới pháp luật.
Ít ai biết rằng, ngay trước đêm Thiếu tá Quảng bị nhóm đối tượng gây thương tích, vợ Quảng cũng bị thương ở cánh tay trái. Suốt hơn một tháng nằm điều trị tại bệnh viện, Quảng mới đặt được bàn chân xuống đất. Nhớ nghề, Quảng nén nhịn đau tập đi để rồi 6 tháng sau Quảng đã lại có mặt tại đơn vị, tiếp tục tham gia đánh án cùng đồng đội