Những đóng góp quan trọng của Bộ Công an vào Dự thảo Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đường bộ

Những góp ý này đã được Bộ Xây dựng tiếp thu và chỉnh lý một cách nghiêm túc, góp phần hoàn thiện dự thảo Nghị định, hướng tới một khung pháp lý rõ ràng, thống nhất và khả thi hơn.

Đề xuất bỏ quy định xử phạt với một số hành vi chưa phù hợp

Ngay phần mở đầu, về đối tượng áp dụng và phạm vi điều chỉnh, những góp ý từ phía Bộ Công an nêu rõ: Bộ Công an đã đề nghị bỏ điểm b, khoản 2 trong dự thảo Nghị định, vốn quy định "đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân" là một đối tượng tổ chức. Lý do được đưa ra là khái niệm "cơ quan nhà nước" đã quy định tại điểm a, khoản 2 Điều 2 đã bao hàm "đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân". Bên cạnh đó, Bộ Công an cũng yêu cầu rà soát để đảm bảo đối tượng áp dụng tại Điều 2 phù hợp với khoản 1 Điều 5 Luật XLVPHC và Điều 3 Nghị định số 118/2021/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 68/2025/NĐ-CP).

Bộ Công an cũng đưa ra nhiều góp ý chi tiết về các hành vi vi phạm nhằm tránh trùng lặp và đảm bảo tính thống nhất trong xử lý. Cụ thể, với hành vi sử dụng đất đường bộ và hành lang an toàn,  Bộ Công an đề nghị chỉnh lý các hành vi như họp chợ, mua bán hàng hóa, sửa chữa phương tiện, rửa xe, tập kết hàng hóa trên đất của đường bộ. Ý kiến này tập trung vào việc chỉ xử phạt đối với các hành vi vi phạm trên hành lang an toàn đường bộ, tránh trùng lặp với các hành vi đã được quy định xử phạt trên lòng đường, vỉa hè tại Nghị định số 168/2024/NĐ-CP về trật tự, an toàn giao thông đường bộ.

Với  hành vi liên quan đến trạm thu phí và hóa chất, Bộ Công an đề nghị bỏ một số hành vi như "xe có dán thẻ đầu cuối nhưng tài khoản không đủ tiền trả phí dịch vụ sử dụng đường bộ gây ùn tắc giao thông tại khu vực trạm thu phí" (điểm b khoản 5 Điều 9) và "rải, đổ hóa chất gây hư hỏng công trình đường bộ" (điểm đ khoản 6 Điều 9). Lý do là các hành vi này đã được quy định hoặc sẽ được nghiên cứu, bổ sung vào Nghị định số 168/2024/NĐ-CP để đảm bảo tính thống nhất và tránh chồng chéo giữa các văn bản pháp luật.

Bên cạnh đó, với hành vi vi phạm trong vận tải hành khách theo hợp đồng, Bộ Công an cũng đề nghị bỏ hành vi "điều khiển xe vận chuyển hành khách theo hợp đồng đón, trả khách không đúng địa điểm trong hợp đồng vận tải đã ký kết; gom khách, đón khách ngoài danh sách..." (khoản 3 Điều 11) và chuyển sang Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 168/2024/NĐ-CP910. Mục đích là để các quy định về xử phạt xe vận chuyển hành khách theo hợp đồng được thống nhất trong một Nghị định. Hay với vấn đề nâng mức phạt và biện pháp xử lý, Bộ Công an đề nghị tăng cường biện pháp xử lý và nâng mức phạt đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng liên quan đến vận tải đường bộ và dịch vụ hỗ trợ vận tải.

Cụ thể là các hành vi như tổ chức khai thác bến xe, bãi đỗ xe, trạm dừng nghỉ khi chưa được phép; thành lập điểm giao dịch đón, trả khách trái phép (bến dù, bến cóc); và bến xe không thực hiện đúng quy trình an toàn giao thông.

Liên quan đến mức phạt đối với tổ chức, Bộ Công an đã chỉ ra sự chưa phù hợp về mức phạt tiền đối với tổ chức tại khoản 1 Điều 8, đề nghị chỉnh lý mức phạt tiền đối với tổ chức thành gấp đôi mức phạt tiền đối với cá nhân, theo đúng quy định tại điểm e khoản 1 Điều 3 Luật XLVPHC.

Điều chỉnh để hướng tới một khung pháp lý vững chắc hơn

Trước những góp ý chi tiết và xây dựng của Bộ Công an, Bộ Xây dựng đã thể hiện sự cầu thị và trách nhiệm trong việc tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị định. Hầu hết các ý kiến phản biện của Bộ Công an đều được Bộ Xây dựng xem xét và chấp thuận để điều chỉnh dự thảo.

Cụ thể, Bộ Xây dựng đã tiếp thu và đưa ra khỏi Dự thảo các quy định về họp chợ, sửa chữa phương tiện, tập kết hàng hóa trên đất đường bộ, vốn được Bộ Công an góp ý là trùng lặp với Nghị định 168/2024/NĐ-CP18. Đặc biệt, Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan của Bộ Công an để đưa các nội dung này vào dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 168/2024/NĐ-CP18. Điều này cho thấy sự phối hợp liên ngành chặt chẽ trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật. Về  hành vi liên quan đến trạm thu phí và hóa chất, Bộ Xây dựng đã tiếp thu và chỉnh lý dự thảo bằng cách bỏ các hành vi liên quan đến xe không đủ tiền tại trạm thu phí và rải hóa chất gây hư hỏng công trình đường bộ. Các hành vi này sẽ được phối hợp rà soát và bổ sung vào Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 168/2024/NĐ-CP78.

Với  hành vi vi phạm trong vận tải hành khách theo hợp đồng, Bộ Xây dựng cũng thống nhất chỉnh lý dự thảo bằng cách đưa hành vi "điều khiển xe vận chuyển hành khách theo hợp đồng đón, trả khách không đúng địa điểm..." ra khỏi dự thảo. Hành vi này cũng sẽ được tiếp tục phối hợp với Bộ Công an để đưa vào dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Ngoài ra, Bộ Xây dựng cũng đã tiếp thu và rà soát biện pháp xử lý và mức phạt đối với các hành vi như tổ chức khai thác bến xe trái phép, thành lập bến dù/bến cóc, hoặc bến xe không thực hiện đúng quy trình an toàn giao thông. Điều này cho thấy sự quan tâm đến tính răn đe của các quy định. Bộ Xây dựng cũng tiếp thu và chỉnh lý việc sửa đổi cụm từ "bến dù, bến cóc" thành "điểm giao dịch đón, trả khách trái phép" để đảm bảo tính chính xác và thống nhất trong văn bản pháp luật. 

Đối với góp ý về việc bổ sung cụm từ "điều chỉnh trái phép" vào Điều 9 của Dự thảo, theo Bộ Xây dựng nội dung "điều chỉnh trái phép" đã được bao hàm trong quy định hiện có và chỉ tiếp thu bổ sung cụm từ "và các báo hiệu đường bộ khác”. Điều này cho thấy sự cân nhắc kỹ lưỡng để tránh rườm rà nhưng vẫn đảm bảo đầy đủ ý nghĩa.

Quá trình xây dựng Dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đường bộ là một minh chứng rõ nét cho sự phối hợp hiệu quả giữa các cơ quan nhà nước. Những góp ý của Bộ Công an đã đóng vai trò quan trọng trong việc chỉ ra các điểm cần hoàn thiện, đảm bảo tính đồng bộ, hợp pháp và khả thi của văn bản. Sự tiếp thu nghiêm túc và tinh thần cầu thị của Bộ Xây dựng trong việc chỉnh lý dự thảo dựa trên các ý kiến phản biện đã giúp nâng cao chất lượng của Nghị định, hướng tới một khung pháp lý vững chắc hơn.

Việc điều chỉnh các căn cứ pháp lý, làm rõ đối tượng áp dụng, điều chỉnh các hành vi vi phạm để tránh trùng lặp, rà soát mức phạt và biện pháp khắc phục hậu quả, cùng với việc hoàn thiện thẩm quyền xử phạt, sẽ góp phần tạo nên một Nghị định minh bạch, công bằng và hiệu quả trong thực thi. Qua đó, không chỉ nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cá nhân, tổ chức mà còn tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực đường bộ, góp phần đảm bảo trật tự an toàn giao thông và phát triển hạ tầng giao thông một cách bền vững.