Công khai rao bán bằng cấp, chứng chỉ giả.
Dù đã có rất nhiều vụ mua, bán bằng cấp, chứng chỉ giả trên mạng bị lực lượng chức năng triệt phá. Thế nhưng với lợi nhuận cao, bất chấp quy định của pháp luật, nhiều nhóm đối tượng đã không ngần ngại công khai rao bán bằng cấp, chứng chỉ giả trên các nền tảng xã hội. Thậm chí ngay trên các website và để tiện liên lạc, các đối tượng công khai ngay chính số điện thoại để giao dịch.
Theo khảo sát của phóng viên, chỉ cần gõ các cụm từ khoá trên google “mua bán bằng giả có tới cả trăm kết quả hiển thị trang web và các nền tảng xã hội được các đối tượng công khai giao dịch mua bán bằng cấp, chứng chỉ giả như: lambangnhanh.vip, lambanguytin.com, lambangcapnhanh.com, baoxinviec.com, lambangdaihocaz, langbangdaihocgiare.com…
Ngoài hình ảnh những loại bằng cấp từ các trường uy tín được các đối tượng post lên với hình ảnh sắc nét, đầy đủ các hoa văn, chi tiết như thật khiến cho những người muốn sở hữu cho mình một chiếc bằng giả hoa mắt và rất rễ gật đầu đặt mua. Không những thế, để liên lạc, ngoài gửi tin nhắn trên hệ thống truy cập trang website, tin nhắn qua các nền tảng xã hội và thậm chí là số điện thoại di động đang được đăng ký tại một số nhà mạng tại Việt Nam cũng được các đối tượng đưa lên.
Từ thực tế cho thấy, thủ đoạn của các đối tượng chủ yếu sử dụng phương thức liên hệ thông qua các nền tảng mạng xã hội như: facebook, zalo, tiktok, telegram, intagram… và lập thành các nhóm để “quảng cáo”, nhận tổ chức mở lớp đào tạo để cấp văn bằng, chứng chỉ. Để che giấu hành vi phạm tội, các nghi phạm sử dụng các tài khoản ngân hàng ảo, sử dụng các thông tin cá nhân, số điện thoại, tài khoản facebook ẩn danh, zalo giả để giao dịch với người học.
Trong vai một người cần có bằng cử nhân chuyên ngành công nghệ thông tin, khi phóng viên thử liên lạc qua những số điện thoại được treo trên trang website để liên hệ thì không hề có tín hiệu. Còn tại website: “Lambangdaihocaz”, quảng cáo làm bằng đại học, làm bằng cao đẳng, làm bằng trung cấp, làm bằng cấp 3 từ A-Z… khi phóng viên nhiều lần bấm máy liên lạc theo các số điện thoại: 03574110xx hay 09689736xx có chuông nhưng chủ nhân thuê bao không bắt máy.
Tuy nhiên, nếu kích vào các phương thức liên hệ qua tin nhắn sẽ được dẫn đến một số đường link facebook hay zalo và có người bắt chuyện ngay. Giá cả cũng tuỳ thuộc vào nhu cầu của từng người, bằng cấp tuỳ loại càng cao, càng xịn thì tiền càng nhiều và dao động từ 3,5- 30 triệu đồng cho một tấm bằng, chứng chỉ giả.
Tại website: “Lambangdaihocaz”, khi phóng viên vào liên hệ qua tin nhắn zalo thì nhận được tin nhắn tự động trả lời từ nick zalo: “Ms Khánh Ly”. Sau vài lý do yêu cầu, nhân viên này đã bắt chuyện và yêu cầu phóng viên phải thực hiện theo quy trình như: để lại mọi thông tin cá nhân (tên tuổi, địa chỉ, CCCD và đặc biệt là nhu cầu…) thì mới trả lời tiếp.
Cần có chế tài xử lý mạnh đối với người dùng văn bằng, chứng chỉ giả
Tuy nhiên với lời “thỉnh cầu” rất thực tế của một “khách hàng”, cần mua 1 bằng Thạc sĩ chuyên ngành Y dược liền được người này báo giá bán 5 triệu đồng. Còn nếu muốn tấm bằng này tra cứu có trên hệ thống mạng và tích hợp trên một hệ thống có mức định danh cấp 2 thì người mua phải trả với giá gấp 6 lần (tức 30 triệu đồng).
Sau khoảng 10 phút, người này đề nghị phóng viên đưa thông tin và cam kết sau khi bằng được up lên hệ thống thì phóng viên phải chuyển trước số tiền 20 triệu đồng, 10 triệu đồng còn lại sau khi nhận được bằng thì khách hàng mới phải thanh toán.
Mới đây, ngày 20/4/2026, Công an tỉnh Bắc Ninh phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ của Bộ Công an và Công an TP Hà Nội, Công an tỉnh Thanh Hóa đấu tranh, làm rõ nhóm đối tượng có hành vi làm giả con dấu, tài liệu của hơn 100 cơ quan, tổ chức.
Trước đó, qua nắm bắt tình hình trên không gian mạng, lực lượng Công an phát hiện có đối tượng mua bán, trao đổi các văn bằng, chứng chỉ giả nhằm trục lợi, xâm phạm đến quyền lợi của các cơ quan, tổ chức. Cơ quan điều tra xác định, 3 đối tượng có hành vi làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức gồm: Lê Thế Hải (sinh năm 1989), Lê Thế Bẩy (sinh năm 1985) cùng trú tại thôn Tiền Châu, xã Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa và Khuất Tiến Minh (sinh năm 1998, trú tại TDP Đông Ngạc 2, phường Đông Ngạc, TP Hà Nội.
Bước đầu, cơ quan Công an làm rõ: Từ năm 2025 đến nay, các đối tượng đã thực hiện hành vi làm giả hàng nghìn bộ con dấu, tài liệu của khoảng 110 tổ chức (gồm 53 trường Đại học, Học viện, Cao đẳng, Trung cấp; 15 Sở Giáo dục và Đào tạo; 30 trường THPT, THCS; 2 Cục, Viện trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo; 4 Trung tâm ngoại ngữ, tin học và 6 UBND phường, xã) với số tiền thu lợi bất chính hàng tỷ đồng.
Căn cứ tài liệu, chứng cứ, ngày 30/4/2026, Cơ quan CSĐT đã ra quyết định khởi tố vụ án và khởi tố 3 bị can trên về tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức. Hiện, cơ quan điều tra vẫn đang tiếp tục mở rộng điều tra vụ án.
Luật sư Vũ Quang Vượng - Giám đốc Công ty Luật TNHH Quang Vượng (Đoàn LSTP Hà Nội) cho rằng, thời gian qua tình trạng các loại bằng cấp, chứng chỉ giả được rao bán công khai trên các trang web, mạng xã hội. Có thể thấy rằng, các bằng cấp, chứng chỉ, giấy chứng nhận… là những văn bản ghi nhận trình độ của mỗi con người. Việc cán bộ sử dụng bằng cấp giả là vấn đề rất đáng lo ngại ở nhiều cơ quan, doanh nghiệp.
Trong cuộc sống thời kỳ công nghệ số phát triển như vũ bão, các nền tảng mạng xã hội cũng rất phát triển. Việc đối tượng làm giả tài liệu, con dấu và đối tượng sử dụng giả tài liệu con dấu giả không cần phải tiếp xúc trực tiếp chỉ cần đặt hàng qua mạng là có thể giao dịch được với nhau. Các hành vi quảng cáo, giới thiệu, kết nối, làm giả chủ yếu thông qua mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử.
Với đặc điểm giao tiếp qua mạng internet, các tài khoản trên các nền tảng xã hội có thể ẩn danh nên các đối tượng dễ dàng thực hiện hành vi phạm tội. Bên cạnh đó, việc quản lý hành chính của nhiều cơ quan tổ chức còn lỏng lẻo, sự phối hợp giữa các cơ quan nhà nước chức năng trong việc kiểm tra, rà soát hoạt động quản lý hành chính còn hạn chế nên những giấy tờ tài liệu giả rất dễ được phát hành sử dụng.
Đối với người làm giả tài liệu, con dấu của cơ quan tổ chức, trong đó có bằng cấp chứng chỉ giả mà không phải là người có chức vụ quyền hạn thì sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội “Làm giả tài liệu, con dấu của cơ quan tổ chức” theo Điều 341 Bộ luật Hình sự năm 2015 hình phạt có thể tới 7 năm tù.
Còn đối với người sử dụng bằng cấp, chứng chỉ giả nếu bị phát hiện thì chủ yếu mới dùng lại ở hình thức Xử phạt hành chính hành vi mua bằng, sử dụng bằng giả. Căn cứ khoản 3, khoản 5 Điều 16 Nghị định 138/2013/NĐ-CP của Chính phủ quy định về việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục.
“Để ngăn chặn có hiệu quả tình trạng làm các loại văn bằng, chứng chỉ giả, bên cạnh việc xử lý hình sự đối tượng làm giả, các cơ quan thực thi pháp luật cần thiết phải xử lý nghiêm những người sử dụng văn bằng, chứng chỉ, tài liệu do làm giả mà có. Bên cạnh đó, các cơ quan quản lý thông tin truyền thông; lực lượng Cảnh sát phòng chống tội phạm công nghệ cao cần có biện pháp dẹp bỏ những website quảng cáo làm văn bằng, chứng chỉ giả hoặc những hành vi quảng cáo trái pháp luật đang đăng công khai trên mạng internet”, Luật sư Vũ Quang Vượng nhấn mạnh.
