Nhiều vướng mắc trong xử lý tài sản thi hành án từ các vụ án kinh tế

“Chỉ với 4 tài sản là tòa nhà Windsor Plaza, tòa nhà Times Square, chợ Vải và Dự án BĐS Mũi Đèn Đỏ trong vụ án hình sự liên quan đến Tập đoàn Vạn Thịnh Phát và ngân hàng SCB trong tổng số 726 mã tài sản được Công ty thẩm định giá H định giá, đem so với kết quả thẩm định của Công ty CP giám định và thẩm định tài sản V - một trong 19 công ty thẩm định giá được Bộ Tài chính giới thiệu cho Ngân hàng Nhà nước đã có sự chênh lệch lên tới 193 nghìn tỷ đồng…”. Thông tin trên được TS LS Phan Trung Hoài, Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam nêu ra tại hội thảo “Giải pháp xử lý tài sản trong thi hành án các vụ án kinh tế” do Báo Pháp Luật TP Hồ Chí Minh tổ chức ngày 14/5…

Theo LS Phan Trung Hoài, phương pháp và kết quả định giá tài sản đảm bảo trong một vụ án hình sự ảnh hưởng không chỉ đến số liệu quy buộc người phạm tội chiếm đoạt tài sản, mà còn tác động đến kết quả thi hành án sau khi bản án có hiệu lực pháp luật nhằm khắc phục triệt để hậu quả từ vụ án. Đặc biệt, trong số 440 mã tài sản liên quan đến vụ án này không được Công ty H định giá, bị phía ngân hàng quy giá trị bằng 0, có cả những tài sản giá trị rất lớn như quyền sử dụng đất tọa lạc tại quận 1, quận 5, TP Hồ Chí Minh.

Từ thực tế trên, LS Phan Trung Hoài cho rằng, thẩm định giá có thể dẫn đến sự khác biệt lớn trong quan điểm và xác định giá trị tài sản. Bày tỏ sự đồng thuận cao khi bản án phúc thẩm giai đoạn 1 của vụ án trên đã quyết định giao cho SCB phối hợp với Cơ quan Thi hành án dân sự để tiếp tục quản lý, xử lý đối với 1.120 mã tài sản đang được thế chấp tại SCB để đảm bảo cho 1.243 khoản vay, hợp đồng tín dụng còn nghĩa vụ nợ trong vụ án… LS Phan Trung Hoài cho rằng, với nội dung này trong bản án, việc quản lý, xử lý các tài sản thế chấp để thu hồi nợ của các khoản vay, hợp đồng tín dụng sẽ được thực hiện dưới sự giám sát của VKSND Tối cao, Cơ quan CSĐT Bộ Công an và Cơ quan Thi hành án dân sự. Do đó, quá trình thi hành án, Cơ quan Thi hành án dân sự sẽ phải tiến hành định giá lại toàn bộ các mã tài sản hiện đang đảm bảo cho các khoản vay để đảm bảo giải quyết triệt để việc khắc phục toàn bộ hậu quả vụ án.

Nhiều vướng mắc trong xử lý tài sản thi hành án từ các vụ án kinh tế -0
Khu đất dự án Mũi Đèn Đỏ trong hệ sinh thái của Tập đoàn Vạn Thịnh Phát.

Tuy nhiên, theo LS Phan Trung Hoài, để việc thi hành án được “trơn tru” cần làm rõ thêm về khái niệm định giá tài sản và thẩm định giá tài sản. Đồng thời bổ sung quy định “thẩm định lại giá tài sản” vào Bộ Luật tố tụng dân sự cũng như quy định, hướng dẫn cụ thể việc xác định thời điểm định giá tài sản là thời điểm tài sản bị xâm phạm nhằm đảm bảo sự thống nhất trong quá trình áp dụng và theo hướng có lợi cho người phạm tội. Bởi quy định xác định thời điểm định giá là thời điểm cơ quan tiến hành tố tụng yêu cầu như hiện nay là chưa phù hợp. Trường hợp thời điểm xảy ra vụ án diễn ra cách xa thời điểm định giá sẽ dẫn tới có sự chênh lệch rất lớn trong việc xác định giá trị tài sản bị xâm hại. Ngoài ra, vụ án hình sự hay dân sự có thể được giải quyết trong một thời hạn khá dài, trải qua rất nhiều thủ tục nên việc xác định thời điểm định giá là thời điểm của sơ thẩm lần đầu hay mỗi một giai đoạn sẽ tiến hành định giá cho phù hợp với giá thị trường nơi có tài sản tranh chấp cũng là vấn đề chưa được hướng dẫn cụ thể.

Ông Nguyễn Văn Hòa, Cục trưởng Cục Thi hành án dân sự TP Hồ Chí Minh cho biết, trong 3 năm gần đây Thi hành án dân sự thành phố đã thu hồi được trên 50.000 tỷ đồng, chiếm 76-96% của cả nước. Tuy nhiên vấn đề xử lý tài sản trong thi hành các vụ án kinh tế hiện nay vẫn còn nhiều vướng mắc. Giai đoạn truy tố, xét xử các vụ án lớn, vụ án phức tạp kéo dài dẫn tới việc các đối tượng tẩu tán tài sản, tài sản là bất động sản xuống cấp, tốn nhiều chi phí bảo quản, lưu giữ. Theo ông Hòa, qua vụ án liên quan đến Tập đoàn Vạn Thịnh Phát đã cho thấy việc phối hợp rất quan trọng. Cơ quan Thi hành án đã phối hợp với Cơ quan CSĐT, VKSND, TAND, luật sư…ngay từ đầu để làm rõ dòng tiền, tính chất tài sản.

Theo ông Hòa, trong quá trình tố tụng, các cơ quan chưa quan tâm đến tính chất tài sản dẫn đên việc Thi hành án xử lý tài sản gặp khó. Chẳng hạn tài sản theo bản án là của người phạm tội nhưng thực chất đứng tên người khác. Đặc biệt là việc xử lý tài sản là các dự án, cơ sở pháp lý không có, quá trình truy tố, xét xử kéo dài khiến giấy phép hết hạn. Như trong vụ án Hứa Thị Phấn, tòa tuyên phát mãi dự án Bệnh viện Phú Mỹ với diện tích 10ha ở Bình Chánh, nhưng thực tế giấy phép triển khai dự án đã hết hạn, về nguyên tắc phải thu hồi nên hiện nay bán đất thì không đúng, dự án thì không được cấp phép, Cơ quan Thi hành án loay hoay không biết xử lý như thế nào nên liên tục phải kiến nghị hủy bản án. Ngoài ra, việc xử lý tài sản hình thành trong tương lai, cổ phần, cổ phiếu… cũng chưa có quy định, hướng dẫn cụ thể.

Ông Ngụy Cao Thắng, Giám đốc Trung tâm đấu giá tài sản TP Hồ Chí Minh nhìn nhận, tài sản do Thi hành án dân sự đưa ra đấu giá là loại tài sản đặc thù, chứa đựng rất nhiều rủi ro, phức tạp. Nêu ra một loạt các rủi ro về pháp lý tài sản đấu giá, ông Thắng cho rằng đó là việc Thi hành án không thu giữ được giấy tờ bản chính Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, sở hữu tài sản dẫn đến khó khăn trong việc cấp giấy chứng nhận cho người trúng đấu giá. Khi mua dự án BĐS bị kê biên đấu giá, người mua vướng về điều kiện chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản. Tiếp theo là rủi ro khi đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản xuất phát từ việc tài sản đưa ra đấu giá có thể đang tồn tại tranh chấp giữa người phải thi hành án với bên thứ ba về quyền sở hữu, quyền sử dụng...

Dẫn đến các rủi ro trên, theo ông Thắng là do quyền của người mua được tài sản đấu giá chưa được bảo vệ triệt để do luật chưa quy định cụ thể trong việc thanh toán tiền thi hành án. Pháp luật về đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự vẫn chưa bảo đảm quyền lợi của người mua được tài sản… Để việc đấu giá tài sản thi hành án được thuận lợi, góp phần thu hồi nhanh tài sản trong các vụ án kinh tế, tham nhũng, ông Ngụy Cao Thắng kiến nghị một loạt nội dụng, trong đó Thi hành án dân sự phải chủ động phối hợp với TAND Tối cao, VKSND Tối cao và các bộ, ngành liên quan đề xuất tháo gỡ các vướng mắc, bất cập hiện này. Thậm chí cần đề xuất cơ chế đặc thù riêng  nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong thi hành án đối với những vụ án kinh tế, tham nhũng.

Bảo Sơn

Các tin khác

Bài 2: “Lời khai” của dòng sông

Bài 2: “Lời khai” của dòng sông

Dòng điện khi được sử dụng để khai thác thủy sản không lựa chọn cá lớn hay cá nhỏ. Những cá thể không bị bắt lên cũng có thể chịu tác động. Đáng lo hơn, cá non, cá bố mẹ, trứng và nhiều sinh vật thủy sinh khác cũng nằm trong vùng ảnh hưởng. Phía sau những mẻ cá được đưa lên bờ là một câu chuyện khó nhìn thấy bằng mắt thường, nguy cơ nguồn lợi tự nhiên mất dần khả năng tái tạo.

Bài 1: Dòng sông “chết” dưới những mẻ kích điện

Bài 1: Dòng sông “chết” dưới những mẻ kích điện

Sau khi nổ máy cho thuyền chạy sát bờ, ngược dòng sông Hồng, sông Đuống, những người sử dụng kích điện nhanh chóng tiếp cận những vị trí quen thuộc. Chỉ vài thao tác, đầu kích được đưa xuống nước, công tắc được bật. Vài giây sau, trong tiếng xèo xèo, ù ù phát ra từ bộ kích điện, những con cá lớn, nhỏ nhao lên mặt nước. Cá nhỏ nhanh chóng được vớt lên thuyền; gặp cá lớn không thể vớt bằng vợt, người đánh bắt sẵn sàng lao xuống nước để bắt...

Quang cảnh nham nhở bên mép sóng ở Mỹ Thủy.

Thúc tiến độ giải quyết tái định cư và sinh kế cho người dân Mỹ Thủy

Sau phản ánh của Báo Công an nhân dân (CAND) về những khó khăn trong đời sống, sinh kế của người dân vùng bị ảnh hưởng bởi Dự án Khu bến cảng Mỹ Thủy, UBND tỉnh Quảng Trị đã có những chỉ đạo cụ thể, yêu cầu đẩy nhanh phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với các hộ dân; đồng thời nghiên cứu di dời bãi tắm đến vị trí mới, bảo đảm điều kiện sản xuất, kinh doanh cho người dân.

Đà Nẵng: Không để công trình dang dở làm trầm trọng thêm ngập úng

Đà Nẵng: Không để công trình dang dở làm trầm trọng thêm ngập úng

Sau những trận mưa lớn đầu mùa, các “rốn ngập” của Đà Nẵng đã có nơi cho thấy chuyển biến tích cực, song cũng lộ rõ những điểm nghẽn cần xử lý. Qua kiểm tra đột xuất 7 điểm có nguy cơ ngập úng, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng yêu cầu làm rõ trách nhiệm chủ đầu tư, đơn vị thi công, không để công trình dang dở trở thành tác nhân làm trầm trọng thêm ngập úng; đồng thời xây dựng kịch bản ứng phó với mưa cực đoan 100-200mm/giờ, gắn trách nhiệm người đứng đầu tại từng “điểm ngập”.

Chuyển cơ quan điều tra các trường hợp vi phạm đất rừng nghiêm trọng

Chuyển cơ quan điều tra các trường hợp vi phạm đất rừng nghiêm trọng

Sau hơn 3 tháng tăng cường kiểm tra, các cơ quan chức năng của đặc khu Phú Quốc (tỉnh An Giang) đã phát hiện 1.843 trường hợp vi phạm về đất đai, xây dựng, hành lang biển, giao thông và trật tự đô thị. Phú Quốc đã và đang siết kỷ cương, xử lý dứt điểm vi phạm, đồng thời gắn chỉnh trang đô thị với an sinh xã hội, hướng tới xây dựng Phú Quốc xứng tầm phục vụ APEC 2027.

Quyết định chủ trương đầu tư Dự án khu phức hợp Felicity khi doanh nghiệp chưa có đất?

Quyết định chủ trương đầu tư Dự án khu phức hợp Felicity khi doanh nghiệp chưa có đất?

Kết luận thanh tra đối với Dự án khu dân cư phức hợp Felicity do Công ty TNHH TM Blue Diamond làm chủ đầu tư, Thanh tra TP Đồng Nai đã chỉ ra loạt sai phạm liên quan. Trong đó, việc Đồng Nai chỉ định chủ đầu tư làm khu phức hợp và ra quyết định chủ trương đầu tư khi nhà đầu tư chưa có quyền sử dụng đất hợp pháp là không đúng quy định…

Kỳ cuối: Lập dự án mới nghìn tỷ, đề nghị Trung ương hỗ trợ vốn

Kỳ cuối: Lập dự án mới nghìn tỷ, đề nghị Trung ương hỗ trợ vốn

Theo tham mưu của sở, ban, ngành tỉnh Hà Tĩnh: Việc “khai tử” dự án hệ thống kênh tách nước, phân lũ, phòng chống ngập úng các xã phía Nam huyện Kỳ Anh để thay thế dự án đầu tư mới sẽ giảm bớt các thủ tục pháp lý liên quan; đặc biệt là để đề xuất hỗ trợ, tận dụng tối đa nguồn lực Ngân sách Trung ương dành cho địa phương.

Kỳ 1: Dự án chống ngập đội vốn hơn 886 tỷ đồng "đứt gánh" sau 16 năm thi công

Kỳ 1: Dự án chống ngập đội vốn hơn 886 tỷ đồng "đứt gánh" sau 16 năm thi công

Dự án hệ thống kênh tách nước, phân lũ, phòng chống ngập úng các xã phía Nam huyện Kỳ Anh (Hà Tĩnh) có tổng mức đầu tư hơn 886 tỷ đồng, sau 16 năm thi công nhưng không thể hoàn thành, đã bị chấm dứt đầu tư. Thay vào đó, một dự án mới có tổng mức gần 1.400 tỷ đồng được phê duyệt khẩn cấp để giải nguy tình trạng ngập úng cục bộ tại Khu kinh tế Vũng Áng.

Vì sao việc đầu tư Khu đô thị An Phú kéo dài tới 26 năm?

Vì sao việc đầu tư Khu đô thị An Phú kéo dài tới 26 năm?

Thanh tra về các dự án có khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài trên địa bàn theo yêu cầu của Thanh tra Chính phủ, Thanh tra TP Hồ Chí Minh nêu rõ, ngay từ năm 2000 UBND thành phố đã phê duyệt Dự án đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật chính Khu đô thị phát triển An Phú (phường Bình Trưng) với tổng diện tích lên đến 87 ha. Nhưng đến nay đã 26 năm, Dự án khu đô thị An Phú vẫn ngắc ngoải…

Không cấp dưỡng nuôi con sau khi ly hôn có thể bị xử lý hình sự?

Không cấp dưỡng nuôi con sau khi ly hôn có thể bị xử lý hình sự?

Hỏi: Tôi và chồng đã ly hôn từ tháng 8/2024, chúng tôi thống nhất, tôi nuôi hai con và hằng tháng chồng cũ chu cấp 10 triệu đồng. Tuy nhiên, anh chỉ chu cấp 3 tháng đầu sau khi ly hôn, sau đó không chu cấp nữa dù thu nhập vẫn ổn định. Xin hỏi, chồng cũ tôi có bị xử phạt không? (Mai Lan, phường Hồng Hà, Hà Nội)

Ẩn họa môi trường từ chôn lấp rác thải trái quy định ở Hà Tĩnh

Ẩn họa môi trường từ chôn lấp rác thải trái quy định ở Hà Tĩnh

Do rác thải tồn đọng, quá tải nên tại một số địa phương, các doanh nghiệp ký kết hợp đồng thu gom, vận chuyển đã có dấu hiệu tự ý chôn lấp rác thải chưa qua xử lý. Tình trạng chôn rác thải không chỉ tiềm ẩn mối nguy về môi trường sinh thái, mà còn vi phạm pháp luật về môi trường, cần được chấn chỉnh, xử lý nghiêm.

Vì sao 140 học sinh tại Nghệ An vẫn chưa thể đến trường sau lễ khai giảng?

Vì sao 140 học sinh tại Nghệ An vẫn chưa thể đến trường sau lễ khai giảng?

Phản đối chủ trương của UBND xã Quỳnh Tam về việc giải thể, chuyển học sinh điểm lẻ Tiến Sơn trường Tiểu học Tân Sơn (nay là trường Tiểu học Quỳnh Tam) về học tại điểm trường chính, phụ huynh của 140 học sinh đang được bố trí học tập tại đây đã phản đối, không cho con em đến trường.

Kè chống sạt lở chưa bàn giao đã hư hỏng

Kè chống sạt lở chưa bàn giao đã hư hỏng

Được kỳ vọng sẽ góp phần ngăn chặn sạt lở, bảo vệ nhà cửa và cuộc sống của người dân mỗi khi mùa mưa đến, thế nhưng nhiều vị trí hư hỏng, sạt lở đã xuất hiện tại Dự án “Xử lý khẩn cấp tình trạng sạt lở đất tại thị trấn Kim Tân và các xã Thành Yên, Thành Trực, huyện Thạch Thành”.

Từ phòng khám không phép đến những lỗ hổng hậu kiểm

Từ phòng khám không phép đến những lỗ hổng hậu kiểm

Quảng Trị hiện có 930 cơ sở khám, chữa bệnh (KCB) đã được cấp phép hoạt động, gồm 297 cơ sở KCB công lập và 633 cơ sở KCB ngoài công lập. Một hệ thống khá lớn đang trực tiếp cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho người dân. Thế nhưng, phía sau con số về những cơ sở đã được cấp phép vẫn còn những vấn đề đáng lưu ý trong việc chấp hành các quy định về hành nghề KCB, từ những cơ sở hoạt động không phép đến những sai sót được phát hiện ngay tại các phòng khám đã được cấp phép.