Nhiều chính sách có tính vượt trội với hộ, cá nhân kinh doanh

Chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn ĐBQH tỉnh Hải Dương) nhất trí với nhiều nội dung trong dự thảo Nghị quyết, đặc biệt là cách tiếp cận cởi mở, thực tiễn, đặt trọng tâm vào việc tháo gỡ rào cản và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

Góp ý vào nguyên tắc quản lý nhà nước đối với khu vực kinh tế tư nhân, đại biểu Nga cho biết nhất trí với chủ trương chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, đặc biệt trong quản lý điều kiện kinh doanh. “Đây là hướng đi phù hợp với thông lệ quốc tế, góp phần giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, khuyến khích khởi nghiệp, sáng tạo và mở rộng sản xuất”, đại biểu nói.

Tuy nhiên, nếu không có cơ chế hậu kiểm đủ mạnh, minh bạch và hiệu quả thì chính sách này rất dễ trở thành kẽ hở để các “công ty ma” lợi dụng. Đại biểu Nga chỉ ra, thực tế, nhiều đối tượng lợi dụng chính sách thông thoáng để lập ra hàng trăm công ty không hoạt động thực tế, mua bán hóa đơn, trốn thuế, rửa tiền, gây thất thu ngân sách và làm méo mó môi trường cạnh tranh.

Có vụ việc cơ quan chức năng đã phát hiện tới hơn 600 doanh nghiệp “ma” xuất trên 1 triệu hóa đơn khống, với giá trị giao dịch lên tới gần 64.000 tỷ đồng. Do đó, đại biểu đoàn Hải Dương đề nghị, để triển khai Nghị quyết, Chính phủ cần quy định cụ thể, bổ sung rõ các yêu cầu cụ thể đối với hệ thống hậu kiểm: liên thông dữ liệu giữa các cơ quan thuế, hải quan, ngân hàng; kiểm tra thực địa; ứng dụng công nghệ số trong giám sát; và có chế tài đủ sức răn đe. Đồng thời, cần quy định rõ các ngành, lĩnh vực buộc phải tiền kiểm, trên cơ sở rủi ro và kinh nghiệm quốc tế, để tránh áp dụng tràn lan hoặc lỏng lẻo.

Sử dụng đất đồng bộ, gắn với chính sách hỗ trợ doanh nghiệp

Đại biểu Lê Thu Hà (Đoàn ĐBQH tỉnh Lào Cai) cho rằng, cần thiết lập chiến lược sử dụng đất đồng bộ nhưng gắn với chính sách hỗ trợ doanh nghiệp. Hỗ trợ những lực lượng mới nhỏ, linh hoạt, sáng tạo nhưng dễ bị tổn thương trong môi trường thể chế thiếu ổn định và khó tiên liệu. Vì vậy, chính sách hỗ trợ đất đai cần dựa trên 3 nguyên tắc cốt lõi là đảm bảo đồng bộ với quy hoạch sử dụng đất theo đúng quy định của luật đất đai, tránh tình trạng để dành đất nhưng không thể sử dụng hoặc mâu thuẫn với quy hoạch hiện hành.

Công khai thông tin đất đai và một phần sản xuất kinh doanh thông qua cơ sở dữ liệu quốc gia có kết nối với hạ tầng số địa phương và hệ thống đăng ký doanh nghiệp. Phân định rõ giữa hỗ trợ có điều kiện và ưu đãi đặc biệt, tránh bị lợi dụng chính sách, nhất là trong xác lập giá thuê đất, định giá tài sản công.

Chính sách hỗ trợ đất đai không chỉ là biện pháp mà là một cấu phần thể chế quan trọng cho quản lý tài nguyên công hiệu quả và minh bạch. Cần xác lập cơ chế điều phối phân cấp và liên thông hiệu quả, phù hợp với năng lực địa phương và tính chất đa ngành của chính sách.

Dự thảo nghị quyết giao quyền chủ động cho UBND cấp tỉnh cho việc xác định tiêu chí, danh mục, mức hỗ trợ cho thuê đất, cho thuê tài sản công. Tuy nhiên, nếu thiếu cơ chế điều phối và công cụ số hoá đồng bộ thì địa phương quyết dễ dẫn đến tình trạng mỗi nơi một kiểu. Do đó, đại biểu kiến nghị, cần thiết lập nền tảng số dùng chung, bảo đảm liên thông dữ liệu giữa các ngành như tài nguyên môi trường, tài chính, đầu tư khoa học công nghệ cập nhật thông tin theo thời gian thực, để hỗ trợ phân bổ và giám sát chính sách, phân định rõ vai trò của trung ương trong việc xây dựng chuẩn dữ liệu, tiêu chí pháp lý nhất là doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp công nghệ cao hiện còn rải rác trong nhiều luật chuyên ngành.

Đảm bảo phân cấp cho địa phương, minh bạch, khả thi.

Làm rõ thêm các góp ý của đại biểu, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, các quy định, chính sách nêu tại dự thảo nghị quyết nhằm thể chế hóa các nội dung của Nghị quyết 68/Bộ Chính trị. Theo đó, nhiều chính sách có tính vượt trội với hộ, cá nhân kinh doanh.

Một số nội dung đang được quy định tại các luật, nghị quyết khác như thanh, kiểm tra, giải quyết phá sản, xử lý vi phạm… Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho hay, dự thảo nghị quyết chỉ đưa ra quy định mang tính nguyên tắc, tuân thủ đúng chủ trương của Nghị quyết 68 và đảm bảo phân cấp cho địa phương, minh bạch, khả thi.

Về chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư hạ tầng, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, dự thảo nghị quyết đã quy định sau 2 năm, nếu khu công nghiệp không có doanh nghiệp thuộc khu vực tư nhân, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp… thuê, chủ đầu tư có thể cho thuê lại với đối tượng doanh nghiệp khác. Thông thường, để khu công nghiệp lấp đầy cần vài năm, nên thời gian 2 năm thường là khoảng thời gian để chủ đầu tư hoàn thiện cơ sở hạ tầng tại khu công nghiệp. Cùng với đó, Nhà nước đã có chính sách hỗ trợ đối tượng được thuê; Nhà nước cũng hỗ trợ ngược lại chủ đầu tư làm hạ tầng khu công nghiệp qua khấu trừ tiền thuê đất. “Như vậy, những rủi ro với doanh nghiệp kinh doanh hạ tầng gần như rất nhỏ, nếu có”, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng đánh giá.

Về quy định thanh, kiểm tra tối đa một lần trong năm với doanh nghiệp, trừ trường hợp có dấu hiệu vi phạm rõ ràng, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng nói, việc này nhằm hướng tới giảm thanh, kiểm tra trực tiếp; chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm và không làm giảm hiệu lực quản lý Nhà nước, không cản trở hoạt động của doanh nghiệp cũng như không hạn chế thanh, kiểm tra. Bởi, trường hợp doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm, các cơ quan vẫn có quyền thanh tra, kiểm tra đột xuất.