Bà Trịnh Thị Thu Hiền, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu cho biết, nhóm điện tử, máy tính, linh kiện và thiết bị là một trong những yếu tố đáng chú ý khiến trị giá nhập khẩu tăng.
Theo bà Hiền, giá một số nguyên liệu phục vụ sản xuất điện tử, bán dẫn trên thị trường thế giới tăng mạnh, có loại chip, SSD tăng 300-500%. Do đó, ngay cả khi lượng nhập khẩu không tăng nhiều, trị giá nhập khẩu vẫn có thể tăng đáng kể.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp có xu hướng tăng dự trữ nguyên liệu trong bối cảnh nhu cầu sản phẩm công nghệ, đặc biệt liên quan đến AI, tăng cao. Một số doanh nghiệp đã nâng thời gian dự trữ từ khoảng 6 tuần lên 12 tuần; có trường hợp giá trị hàng tồn kho tăng từ 100 triệu USD lên 700 triệu USD.
Nhập khẩu tăng cũng phản ánh quá trình mở rộng sản xuất của các doanh nghiệp điện tử, bán dẫn tại Việt Nam. Bà Hiền dẫn chứng Samsung tại Thái Nguyên tăng đầu tư lên 1,5 tỷ USD; Intel dịch chuyển một phần chuỗi cung ứng về Việt Nam; nhà máy BYD tại Phú Thọ mở rộng, nâng cấp đầu tư.
“Những yếu tố về giá nguyên liệu, tích lũy tồn kho và mở rộng sản xuất góp phần làm cho con số nhập khẩu trong thời gian qua tăng cao”, bà Trịnh Thị Thu Hiền nói.
Như vậy, nhập khẩu tăng không chỉ phản ánh nhu cầu trong nước mà còn gắn với hoạt động đầu tư, sản xuất và mở rộng năng lực xuất khẩu.
Về giải pháp cải thiện cán cân thương mại, Cục Xuất nhập khẩu cho biết, Bộ Công Thương đang triển khai các nhóm giải pháp về cơ chế, chính sách, thị trường và hỗ trợ doanh nghiệp, trong đó dài hạn là nâng cao năng lực doanh nghiệp Việt Nam và gia tăng giá trị sản phẩm sản xuất trong nước.
Theo bà Trịnh Thị Thu Hiền, mục tiêu xuất khẩu tăng 15-16% trong năm 2026 cùng tổng kim ngạch xuất nhập khẩu 9 tháng đạt 888 tỷ USD là cơ sở để kỳ vọng cán cân thương mại tiếp tục cải thiện.
“Với con số tổng kim ngạch xuất nhập khẩu 9 tháng là 888 tỷ USD, chúng ta có căn cứ để kỳ vọng con số nhập siêu trong những tháng cuối năm và tổng cả năm 2026 có thể giảm xuống dưới 10 tỷ USD”, bà Hiền cho biết.
Theo Cục Xuất nhập khẩu, trong những tháng cuối năm, duy trì đà tăng xuất khẩu sẽ là yếu tố quan trọng để thu hẹp nhập siêu. Đồng thời, cần nhìn nhận nhập khẩu nguyên liệu, máy móc, linh kiện trong mối quan hệ với mở rộng sản xuất và nâng cao năng lực xuất khẩu của nền kinh tế.
Công nghiệp, thương mại, năng lượng tăng trưởng cao trong 9 tháng
Theo Bộ Công Thương, 9 tháng năm 2026, sản xuất công nghiệp, thương mại và năng lượng tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 12,33%, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 12,93%.
Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt 5.925,7 nghìn tỷ đồng, tăng 13,4%. Xuất khẩu tăng 24,5%, trong khi nhập khẩu tăng 36,7%, chủ yếu là máy móc, thiết bị và nguyên vật liệu phục vụ sản xuất.
Sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu đạt 266,58 tỷ kWh, tăng 9,65%; hệ thống điện vận hành an toàn, đáp ứng nhu cầu sản xuất và đời sống. Nguồn cung xăng dầu được bảo đảm, không để xảy ra đứt gãy trước biến động của giá dầu thế giới.
Thương mại điện tử tiếp tục phát triển, với 68% doanh nghiệp ứng dụng thương mại điện tử. Tuy nhiên, quy mô thị trường B2C mới tăng 19,5%, chưa đạt mục tiêu 20-22%.
Trong 3 tháng cuối năm, Bộ Công Thương xác định triển khai đồng bộ 6 nhóm giải pháp, gồm: Tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy sản xuất công nghiệp; bảo đảm an ninh năng lượng; đẩy mạnh xuất khẩu, đa dạng hóa thị trường; kích cầu tiêu dùng, phát triển thị trường trong nước; tăng tốc thương mại điện tử gắn với quản lý thị trường số; hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính và đồng hành cùng doanh nghiệp.
Bộ Công Thương sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường, chủ động ứng phó với biến động giá năng lượng, rào cản thương mại, tiêu chuẩn xanh và các yếu tố địa chính trị, phấn đấu hoàn thành cao nhất các mục tiêu năm 2026.
