Theo kết quả khảo sát 1.200 người do Viện Nghiên cứu Xã hội, Kinh tế và Môi trường Việt Nam thực hiện đầu năm 2015, có một tỷ lệ rất lớn người tiêu dùng có trải nghiệm tiêu dùng không tốt khi gần một nửa (46%) mua phải hàng kém chất lượng/số lượng so với quảng cáo; 40% mua phải hàng có nguồn gốc xuất xứ không rõ ràng, khoảng 1/3 số người tham gia khảo sát đã mua phải thực phẩm hết hạn, ôi hỏng, hàng giả, hàng nhái…
n
 |
| Có hơn 90% người tiêu dùng tại Việt Nam không biết bất kỳ cơ quan, tổ chức bảo vệ người tiêu dùng nào, ảnh Quỳnh Nga. |
27,75% số người tham gia khảo sát cho rằng mình bị đối xử không tốt hoặc rất không tốt. Đáng chú ý, có đến 90% người được hỏi không biết bất kỳ cơ quan, hiệp hội, tổ chức bảo vệ người tiêu dùng nào. Chỉ có khoảng 2-3% người tiêu dùng sử dụng cơ chế khiếu nại vì sợ mất thời gian, do không tin vào những cơ chế khiếu nại, khiếu kiện có sẵn, và do cảm thấy mình đơn độc. Trong đó, có khoảng 70% người tiêu dùng không hài lòng với kết quả khiếu nại.
Bình luận thêm về những con số mà Viện nghiên cứu Xã hội-Kinh tế và Môi trường đưa ra, ông Nguyễn Mạnh Hùng - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Tiêu chuẩn & Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cho rằng: Không chỉ ngại khiếu nại, khiếu kiện mà đại đa số người tiêu dùng Việt Nam còn không quan tâm cả tới trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp khi mua sản phẩm.
Do đó, ông Hùng đề xuất, nhà nước cần đẩy mạnh hơn nữa công tác truyền thông nhằm nâng cao năng lực chủ động của người dân về quyền người tiêu dùng, cơ chế khiếu nại sẵn có. Đồng thời, xây dựng cơ chế tài chính cho các quỹ bảo vệ người tiêu dùng, lấy ngân sách từ tiền phạt các công ty sai phạm khi cung cấp dịch vụ cho khách hàng; đơn giản hoá thủ tục khiếu kiện tập thể có đại diện cho các cộng đồng người tiêu dùng chủ động bảo vệ quyền của mình; Tạo điều kiện cho các hội bảo vệ quyền của người tiêu dùng, các tổ chức xã hội khởi kiện với mục đích lợi ích công cộng. Về phía người tiêu dùng, ông Hùng cho rằng, cần phải tăng tính chủ động hơn nữa trong cách tiếp cận với những thông tin quy định, luật bảo vệ tiêu dùng nhằm có thêm thông tin để tự bảo vệ mình.
Đồng quan điểm trên, bà Thái Hồng Hảo- Chủ nhiệm CLB người tiêu dùng Thăng Long nhấn mạnh thêm: Bên cạnh việc tuyên truyền, nâng cao ý thức về quyền của người tiêu dùng, nhà nước cũng cần hỗ trợ cho các CLB người tiêu dùng những khoá tập huấn nhằm nâng cao nhận thức cho người tiêu dùng. Ngoài ra, Nhà nước cũng cần trao quyền cho các hiệp hội được đại diện cho tập thể người tiêu dùng khởi kiện vì lợi ích công cộng. Đồng thời, các khoản đền bù thiệt hại cho người tiêu dùng không nên nộp vào ngân sách Nhà nước một cách chung chung như hiện nay, mà phải trả lại cho người tiêu dùng một cách thiết thực thông qua các hoạt động bảo vệ người tiêu dùng do các tổ chức đại diện cho họ thực hiện.
