Chính quyền gần dân hơn
Ngày 1/7, ghi nhận tại một số trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã, phường của TP Đà Nẵng, lượng người đến làm thủ tục khá ổn định. Các quầy tiếp nhận hồ sơ hộ tịch, chứng thực, đất đai, xây dựng, chính sách xã hội được bố trí theo từng lĩnh vực. Cán bộ bộ phận một cửa hướng dẫn người dân lấy số thứ tự, nộp hồ sơ, tra cứu kết quả và thực hiện thao tác trên hệ thống dịch vụ công trực tuyến.
Đến làm thủ tục chứng thực giấy tờ, bà Nguyễn Thị Thu Huyền, trú phường Hòa Cường, cho biết trước đây một số việc phải hỏi qua nhiều nơi, có khi phường tiếp nhận rồi chuyển tiếp lên cấp trên. Nay, nhiều thủ tục được hướng dẫn và xử lý ngay tại phường nên người dân đỡ mất thời gian đi lại.
“Điều người dân cần nhất là đến một nơi, được hướng dẫn rõ phải làm gì, thiếu giấy tờ gì và bao lâu có kết quả. So với trước, tôi thấy việc tiếp nhận hồ sơ nền nếp hơn, cán bộ cũng hướng dẫn cụ thể hơn”, bà Hòa phấn khởi nói.
Tại phường Thanh Khê, ông Nguyễn Việt Đông cho biết việc nộp hồ sơ trực tuyến vẫn còn mới với người lớn tuổi. Khi được cán bộ hỗ trợ tạo tài khoản, quét mã và theo dõi tình trạng hồ sơ trên điện thoại, ông thấy thuận tiện hơn vì biết hồ sơ đang xử lý đến đâu.
Điểm thay đổi rõ nhất là vai trò của chính quyền cấp cơ sở. Xã, phường không còn chỉ là nơi tiếp nhận, chuyển hồ sơ mà trở thành cấp trực tiếp giải quyết nhiều thủ tục, kiến nghị của người dân. Một số lĩnh vực như chứng thực, xây dựng, kinh tế, văn hóa, an sinh xã hội được ủy quyền, phân quyền cụ thể hơn, giúp giảm thời gian đi lại, chờ đợi.
Cùng với phân cấp, Đà Nẵng đẩy mạnh chuyển đổi số để chính quyền hai cấp vận hành đồng bộ. Thành phố tích hợp hơn 2.100 dịch vụ công trực tuyến lên Cổng Dịch vụ công quốc gia; duy trì các nền tảng dùng chung trong quản lý văn bản, điều hành, giải quyết thủ tục hành chính.
Tại Hội nghị sơ kết 1 năm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp trên địa bàn thành phố, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang đã nhận định: Việc hợp nhất Đà Nẵng và Quảng Nam, đồng thời triển khai xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1/7/2025 không chỉ mở rộng không gian phát triển mà còn đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ về tư duy quản lý, phương thức điều hành và tổ chức thực thi công vụ.
“Thành phố đang vận hành một mô hình quản trị mới với không gian phát triển trải dài từ đô thị ven biển đến miền núi, biên giới, hải đảo; từ khu vực phát triển năng động đến vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Điều này đòi hỏi năng lực lãnh đạo, quản lý, điều hành rất cao của cả hệ thống chính trị, nhất là cấp cơ sở”, ông Lê Ngọc Quang đánh giá.
Bí thư Thành ủy Lê Ngọc Quang cũng khẳng định chính quyền địa phương 2 cấp tại Đà Nẵng cơ bản vận hành ổn định, thông suốt và bước đầu phát huy hiệu quả. Bộ máy chính quyền được sắp xếp tinh gọn, giảm đầu mối, hạn chế tầng nấc trung gian; cơ chế phân cấp, phân quyền được đẩy mạnh, giúp nâng cao tính chủ động của cơ sở.
Trong bối cảnh vừa thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy, thành phố vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế ổn định; các lĩnh vực văn hóa - xã hội tiếp tục chuyển biến tích cực; quốc phòng - an ninh và trật tự an toàn xã hội được giữ vững.
Theo Bí thư Thành ủy Lê Ngọc Quang, kết quả quan trọng nhất sau một năm thực hiện không chỉ là bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu quả hơn, mà còn là sự chuyển đổi căn bản về tư duy và phương thức quản trị, từ quản lý hành chính truyền thống sang quản trị hiện đại, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của thành phố trong giai đoạn mới.
Phân quyền phải đi cùng nguồn lực
Trao đổi với PV Công an nhân dân, ông Lê Minh Tuấn, Chủ tịch UBND xã Bà Nà, cho biết điểm rõ nhất sau một năm thực hiện mô hình mới là khoảng cách xử lý công việc của người dân được rút ngắn. Trước đây, nhiều nội dung phải qua xã, huyện rồi đến thành phố. Nay, khi bỏ cấp huyện và tăng phân cấp, nhiều kiến nghị thuộc thẩm quyền được xã chủ động rà soát, xử lý.
Theo ông Tuấn, có những việc tồn tại nhiều năm, khi đưa về xã đã được kiểm tra hiện trường, phối hợp với các đơn vị liên quan để tháo gỡ trong vài ngày hoặc một tuần. Từ chuyện di dời trụ điện, kiến nghị về đất đai, hạ tầng đến các vướng mắc dân sinh, cán bộ cơ sở có điều kiện tiếp cận trực tiếp hơn với người dân và hiện trường.
Tuy nhiên, khi thẩm quyền tăng, khối lượng công việc ở cấp xã cũng tăng theo. Với địa bàn đô thị hóa nhanh, nhiều dự án, nhiều hồ sơ giải phóng mặt bằng như Bà Nà, áp lực này thể hiện rõ nhất ở bài toán nhân lực.
Từ đầu năm 2026 đến nay, xã Bà Nà có hơn 4.600 hồ sơ liên quan giải tỏa, chiếm khoảng 10% tổng số hồ sơ của toàn thành phố. Trong khi đó, bộ phận phụ trách lĩnh vực này ở Phòng Kinh tế chỉ có ba người, gồm một lãnh đạo và hai chuyên viên. Ngoài bồi thường, giải phóng mặt bằng, phòng còn đảm nhận môi trường, xây dựng, trật tự đô thị, đất đai và nhiều nhiệm vụ thường xuyên khác.
Theo Chủ tịch UBND xã Bà Nà, khó khăn lớn nhất hiện nay là con người. Cùng một mô hình tổ chức, số lượng biên chế tương đương nhau, nhưng khối lượng công việc giữa các địa phương rất khác. Có xã chỉ vài chục hồ sơ giải tỏa, trong khi Bà Nà có hàng nghìn hồ sơ. Mỗi hồ sơ kéo theo kiểm kê, xác minh, đối thoại, xử lý đơn kiến nghị, chính sách bồi thường và nhiều thủ tục phát sinh.
Ông Tuấn cho rằng giải phóng mặt bằng là khâu quan trọng để thành phố phát triển hạ tầng, thu hút đầu tư, tạo nguồn thu và mở rộng không gian đô thị. Nhưng để làm tốt, cơ sở cần đủ người, đủ chuyên môn và cơ chế hỗ trợ phù hợp. Nếu không, dù cán bộ có trách nhiệm, tiến độ vẫn có nguy cơ chậm do quá tải.
Bên cạnh nhân lực, chế độ chính sách cho cán bộ sau sắp xếp cũng cần được quan tâm. Một số cán bộ trước đây giữ vị trí trưởng phòng, khi về xã đảm nhận khối lượng công việc lớn nhưng phụ cấp giảm. Việc điều chỉnh chính sách kịp thời sẽ góp phần giữ động lực cho đội ngũ cơ sở.
Theo ông Nguyễn Hà Bắc, Bí thư Đảng ủy phường Hòa Khánh, UBND phường đã chủ động rà soát chức năng, nhiệm vụ sau khi vận hành mô hình chính quyền hai cấp, xác định rõ thẩm quyền và các nội dung được phân cấp, phân quyền. Đồng thời, phường thực hiện ủy quyền cho người đứng đầu một số cơ quan chuyên môn trong các lĩnh vực như văn hóa, xây dựng, kinh tế, an sinh xã hội, chứng thực…, qua đó tăng tính chủ động và rút ngắn thời gian giải quyết công việc cho người dân, doanh nghiệp.
Nhìn lại một năm vận hành chính quyền hai cấp, mô hình mới đã tạo chuyển động bước đầu trong phân cấp, chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính. Người dân Đà Nẵng được tiếp cận dịch vụ công gần hơn, nhiều kiến nghị dân sinh được xử lý nhanh hơn tại cơ sở.
