Trong công tác có rất nhiều lực lượng và lực lượng nào cũng rất quan trọng. Chúng ta không thể nói là ai quan trọng hơn ai. Thế nhưng lực lượng CSKV, CAPT xã, QLHC là một lực lượng có thể nói từ trước đến nay đều được xác định là lực lượng chiến lược ở các cơ sở. Có rất nhiều thay đổi theo tổ chức bộ máy công an, nhưng riêng lực lượng này không thay đổi. Có thể có một số lần thay đổi tên như CSKV, công an đường phố..., nhưng cuối cùng nhiệm vụ, chức năng và những con người làm thực tế là không thay đổi. Còn chế độ chính sách với lực lượng này thì có một số thay đổi, rất tiếc là những thay đổi ấy dần đi xuống. Thời kỳ đồng chí Trần Quốc Hoàn làm Bộ trưởng Bộ Công an đã xác định CSKV là lực lượng chiến lược, cho nên lúc bấy giờ đồng chí Bộ trưởng đã nói: "Lực lượng CSKV có thể đeo cấp hàm đến Đại tá". Hiện nay có sự thay đổi, nhưng sự thay đổi này có lẽ không tương xứng.
Chúng ta hãy tưởng tượng thế này: Nếu bây giờ trong lực lượng công an chúng ta, hoặc chính quyền phường không có CSKV thì không biết sẽ như thế nào. Tôi muốn đặt vấn đề như thế. Một vụ điều tra án mạng hay là một vụ án nào đó xảy ra ở trên địa bàn thành phố Hà Nội mà không có CSKV thì không hiểu chính quyền phường hoạt động như thế nào? Đã có một số cán bộ, một số nhân viên không đảm đương nổi tất cả công việc nếu không có CSKV. Cho nên tôi muốn nói tầm quan trọng rất lớn như vậy. CSKV từ vị trí sinh ra trong hệ thống bộ máy chính trị của chúng ta. Vì thế cho nên đã là lãnh đạo các cơ quan không thể không quan tâm tới xây dựng lực lượng này cho tốt. Các giai đoạn công việc ban đầu của công an đều phải có mặt của CSKV, CAPT xã. Nếu không có lực lượng này, chúng ta khó quyết.
Mặc dù có thể trong đội ngũ chúng ta có đồng chí làm tốt, có đồng chí làm chưa tốt, nhưng thành quả vô cùng lớn, vô cùng sâu sắc trên tất cả các lĩnh vực ANTT, xã hội. Cho nên chúng ta phải quan tâm đến lực lượng này, không phải chỉ có bằng chữ tín mà phải quan tâm hàng ngày trên tất cả các lĩnh vực, từ bản lĩnh chính trị như thế nào, từ năng lực nghiệp vụ như thế nào, từ tinh thần thái độ phục vụ đối với nhân dân. Nhấn mạnh cái đó để các đồng chí lãnh đạo, chỉ huy các cấp công an chúng ta, từ CAP, CAQ, huyện phải có sự quan tâm toàn diện, đúng mức.
Trong Hội nghị này, tôi có đọc một số báo cáo, có nghe các đồng chí trình bày ở đây, nhưng chưa nói đến điều rất quan trọng là lực lượng CSKV hoạt động trong thời kỳ mới có gì khác trước. Nếu trong một bộ máy quản lý Nhà nước thời chiến, một bộ máy quản lý Nhà nước thời bao cấp với một bộ máy quản lý thời bình, thời kinh tế thị trường, thời mở rộng tự do dân chủ, thời xây dựng Nhà nước pháp quyền thì bộ máy công an chúng ta hoạt động như thế nào, và lực lượng chiến lược là lực lượng CSKV hoạt động có gì khác trước không? Thì chưa được đề cập đến.
Vấn đề chính phải nhận biết được sự khác nhau căn bản để hoàn thành chức năng, nhiệm vụ được giao. Cho đến gần đây, nhân dân kêu rất nhiều vấn đề quản lý hộ khẩu, người ta kêu rầm trời từ Quốc hội cho đến các cơ quan kinh tế và công dân. Mặc dù là bất kể Nhà nước nào, bất kể chế độ nào cũng phải nắm được người dân. Nắm trong huyện, trong tỉnh, trong xã mới rút ra có bao nhiêu hộ dân, có bao nhiêu công dân. Nhưng không thể nào quản lý theo thời chiến được.
Ở đây vấn đề hộ khẩu hoàn toàn không phải người ta bảo là “liệu cơm gắp mắm”; có bao nhiêu hộ khẩu, bao nhiêu nhân khẩu mà người ta phải thay đổi phương pháp quản lý. Một phương pháp quản lý thời chiến không còn phù hợp với phương pháp quản lý thời bình, một phương pháp quản lý thời bao cấp không còn phù hợp với phương pháp quản lý thời kinh tế. Hay là thời kỳ một Nhà nước pháp quyền không cho phép chúng ta quản lý kiểu cũ.
CSKV là người cần cho bộ máy công an, chính quyền nhưng phải làm sao để người dân cần chúng ta. Ở các nước phương tây, nhân dân rất kính trọng lực lượng cảnh sát. Bởi người cảnh sát cần cho cuộc sống của họ. Môi trường xã hội tác động, pháp lý, văn hoá an toàn… chúng ta phải làm cho nhân dân nhận thức được sự cần có người CSKV. Khi xảy ra bất cứ vụ hoả hoạn, cấp cứu nào… đều xuất hiện cảnh sát. Cảnh sát gần với người dân trong một nền an ninh an toàn, trật tự. Trong thời kỳ mới này, cảnh sát phải gắn liền vào các hoạt động xã hội của người dân. Lâu nay cứ kêu có nhiều việc cảnh sát phải làm mà không phải thuộc chức năng. Tuy nhiên, người công an phải gắn liền với cuộc sống của nhân dân. Chúng ta phải thâm nhập vào các hoạt động của nhân dân. Không phải ra lệnh hay gây khó dễ cho người dân. Chúng ta đem lại sự an lành cho họ thì chúng ta sẽ đem lại được hình ảnh tốt đẹp trong lòng người dân.
Tôi còn nhớ đồng chí Trần Vỹ, nguyên Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội, nói: “Chủ tịch làm gì, công an làm nấy”. Công tác quản lý hành chính của CSKV và CAPT xã rất quan trọng. Các đơn vị phải sơ kết lại, rút kinh nghiệm trong thời kỳ Nhà nước pháp quyền này, cái gì không phù hợp phải đề xuất với cấp trên tìm giải pháp mới mà có hiệu quả. Không gây phiền hà cho người dân. Rà soát lại, khâu nào trong quản lý hành chính không cần nữa là bỏ, thực hiện phương pháp khác có hiệu quả hơn, tiện lợi cho nhân dân. Đấy mới là quan trọng nhất.
Vấn đề thứ hai tôi đề nghị các đồng chí tiếp tục phải nắm chắc hoạt động của tội phạm, chúng ta là người liên quan trực tiếp với dân thì không thể hành động trái pháp luật, phải giỏi nghiệp vụ, có cơ sở, có những người tốt cộng tác với mình, trải qua những kinh nghiệm nắm con người của mình. Có đồng chí CSKV rất giỏi, không cứ phải là hình sự, quận, thành phố mà CSKV có thể xác định ngay được tội phạm nhờ nắm chắc hoạt động của tội phạm. Lực lượng chiến lược này liên quan đến sự tự học và công tác đào tạo của các cấp để làm sao CSKV phải như điều tra viên giỏi, nhưng không có cấp bằng điều tra viên.
Thứ ba là phải trở thành cán bộ phát động quần chúng, nghĩa là phải hoà mình vào tất cả các tầng lớp xã hội từ trí thức cho đến những người công nhân, người buôn bán nhỏ… và kể cả tội phạm, như thế mới đúng là người CSKV giỏi, cho nên đòi hỏi có kiến thức xã hội. Phải học rất nhiều nếu muốn giỏi. Những người làm công an giỏi là những người có kiến thức xã hội sâu sắc. Người công an giỏi trình độ nghiệp vụ chỉ ở mức độ, mà chính là khả năng hoàn thành tốt nhiệm vụ… Trong thời đại ngay nay phải nắm bắt thông tin. Về mặt chiến lược mà nói, hằng ngày, tất cả các CAP phải có đủ các loại báo hàng ngày. Mỗi một công an phường phải tiết kiệm, góp kinh phí để có đầy đủ các loại báo hàng ngày, nếu lên mạng mà xem được báo Điện tử thì khả năng nắm bắt tình hình, nắm bắt nghiệp vụ của chúng ta thay đổi rất nhiều và hiệu quả công việc của chúng ta tăng lên rất nhiều. Phải có thói quen đọc báo. Thời đại ngày nay ai không làm chủ được thông tin, người ấy không thể nào thắng lợi được. Lãnh đạo cũng không giỏi được, cán bộ cũng không giỏi được khi chúng ta không làm chủ thông tin. Từ khả năng nắm bắt tình hình, nắm bắt thông tin nhanh nhạy sẽ giúp chúng ta thay đổi rất nhiều, hiệu quả công việc tăng lên. Tôi đề nghị Phòng Công tác chính trị phải lên danh sách đầu báo để các đồng chí CAP đọc. Nếu các đồng chí CAP đọc báo sẽ nắm bắt được nhiều thông tin, chúng ta sẽ có khối lượng thông tin rất lớn, cán bộ lãnh đạo muốn giỏi không có cách nào khác là phải có khả năng nắm bắt thông tin và xử lý thông tin.
Cuối cùng tôi muốn nói điều này, chúng ta phải có thái độ, tác phong tử tế với bất kỳ ai, làm bất kể công việc gì. Không tử tế chúng ta sẽ không hoàn thành công việc, người dân sẽ coi thường. Rất đối chọi với tội phạm sẽ không được việc nếu chúng ta không đúng. Vì chúng ta là người được giao quyền lực mà thiếu văn hoá thì đáng xấu hổ lắm, đã như thế thì làm sao được dân yêu, dân tin. Cho nên chúng ta phải có những lời nói, tác phong bằng những việc làm có văn hoá của chính chúng ta đối với nhân dân. Trước hết chúng ta phải là một công dân tốt chứ chưa nói đến một nhà luật pháp, đại diện của chính quyền mà hãy phấn đấu làm công dân tốt trước khi chúng ta nói những điều cao sang hơn. Hôm nay chúng ta mở Hội nghị nhân điển hình tiên tiến chứ không phải rút kinh nghiệm tiêu cực nhưng mà không thể không cảnh báo điều đó. Có như thế thì lực lượng này mới thực sự là lực lượng chiến lược có hiệu quả trong tất cả các lực lượng công an
