Ngoại trưởng Mỹ thăm Nga: Trọng trách nặng nề

Vào lúc quan hệ giữa Washington và Moskva ngày càng có nhiều chủ đề gây bất đồng trong bối cảnh tình hình thế giới hết sức bất ổn, nhiệm vụ của chuyến thăm Nga ngày 6/5 của Ngoại trưởng Mỹ John Kerry là làm giảm căng thẳng trong quan hệ song phương.

Trước khi trở thành Ngoại trưởng Mỹ hồi tháng 2/2013, Thượng nghị sĩ John Kerry thường xuyên sang Nga. Ông thừa nhận, chuyến công du chính thức lần này là "chậm trễ". Mặt khác, bản thân ông quen biết Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov.

Quan hệ Nga - Mỹ hiện đang tồn tại một chuỗi những vấn đề lớn cần tìm được cách giải quyết, từ bất ổn tại Syria tới vụ đánh bom Boston, hệ thống phòng thủ tên lửa, vấn đề hạt nhân Iran và Triều Tiên, cùng những tranh cãi liên quan tới lệnh cấm người Mỹ nhận trẻ em Nga làm con nuôi và việc đóng cửa các cơ quan viện trợ của Mỹ.

Trong thời gian hơn 2 năm qua, Chính phủ Nga luôn khẳng định rằng, Syria đang có nội chiến và không một quốc gia hay tổ chức quốc tế nào được quyền can dự, kể cả Liên Hiệp Quốc. Dựa theo quan điểm này, Moskva chống đối tất cả những bản nghị quyết lên án hay quy định cấm vận Syria mà Mỹ và các nước đồng minh châu Âu muốn đệ trình trước Hội đồng Bảo an.

Do vậy, trong chuyến đi này, ông Kerry sẽ tìm cách giảm bớt mối quan hệ vốn bền chặt giữa Moskva và Tổng thống Syria Bashar al-Assad bằng cách đề cập tới những lo ngại của Mỹ về việc Syria sử dụng vũ khí hóa học - một "giới hạn đỏ" được cả hai bên công khai thừa nhận. Ngày càng có nhiều thông tin rằng chính quyền của Tổng thống Obama có thể cân nhắc việc trang bị vũ khí cho lực lượng nổi dậy nhằm gây sức ép buộc Moskva phải sử dụng vai trò của mình ép chính quyền Assad dừng ngay những hành động giết chóc.

Chuyên gia nghiên cứu về Nga Fiona Hill, Giám đốc Trung tâm Mỹ và châu Âu thuộc Viện Brookings nói rằng: "Tuy nhiên tôi không tin người Nga sẽ đưa ra bất kỳ dàn xếp nào. Người Nga không quan tâm tới bất cứ những gì đang được thỏa thuận với phe đối lập. Họ cũng không thấy viễn cảnh ổn định hoặc bất kỳ giải pháp nào nổi lên từ việc vũ trang cho phe đối lập Syria ".

Cần lưu ý rằng, Syria là thị trường vũ khí quan trọng của Nga, Moskva lo ngại sự hình thành một chế độ Hồi giáo quá khích mà không ai có thể ngăn cản nổi, một khi Tổng thống Assad ra đi.

Ngoại trưởng Mỹ John Kerry (phải) và người đồng cấp Nga Sergei Lavrov.

Ngoại trưởng Mỹ John Kerry (phải) và người đồng cấp Nga Sergei Lavrov.

Giới phân tích cho rằng chuyến thăm của ông Kerry sẽ hầu như không thu được tiến triển cụ thể nào mặc dù có thể ông Kerry sẽ gặp Tổng thống Putin vào ngày 7/5 - một cuộc tiếp đón hiếm hoi trái với nghi thức ngoại giao của Moskva. Thời điểm diễn ra chuyến thăm hai ngày này cũng rất đáng chú ý, đó là sau khi xảy ra vụ đánh bom tại cuộc thi chạy marathon ở Boston mà hai anh em xuất thân từ Chechnya bị cáo buộc tổ chức. Trong bối cảnh Moskva và Washington đang có những động thái thúc đẩy đáng kể cuộc chiến chống chủ nghĩa khủng bố.

Tại cuộc họp báo mới đây, Tổng thống Obama nói rằng sau thảm kịch tại Boston vào ngày 15/4, khía cạnh này trong hợp tác Mỹ và Nga đang phát triển đặc biệt hiệu quả: "Kể từ khi xảy ra vụ đánh bom Boston, Nga đang phối hợp chặt chẽ với chúng ta. Rõ ràng là rất khó bỏ những thói quen cũ. Giữa tình báo và các cơ quan thực thi pháp luật của chúng ta vẫn tồn tại mối hoài nghi từ thời Chiến tranh lạnh cách đây 10, 20, 30 năm. Nhưng quá trình này liên tục được cải thiện. Tôi đã nói chuyện trực tiếp với Tổng thống Putin. Ông sẵn sàng làm việc với tôi và đảm bảo sự hợp tác đầy đủ của các cơ quan Nga. Và không chỉ trong cuộc điều tra này ( Boston ), mà còn hợp tác trong vấn đề chống khủng bố nói chung". 

Một nhiệm vụ khác của ông Kerry trong chuyến thăm này là chuẩn bị cho cuộc gặp giữa hai Tổng thống Barack Obama và V. Putin tại Bắc Ailen bên lề Hội nghị thượng đỉnh G8 diễn ra vào tháng tới với nội dung lãnh đạo Mỹ sẽ tìm kiếm thỏa thuận cắt giảm thêm vũ khí hạt nhân song phương. Hai nhà lãnh đạo Nga - Mỹ đã gặp nhau tại hội nghị thượng đỉnh G-8 tháng 6 năm ngoái ở Los Cabos, Mexico .

Các chuyên gia mong đợi rằng, cuộc tiếp xúc đầu tiên kể từ sau bầu cử tổng thống ở Nga và Mỹ, Tổng thống Putin và Tổng thống Obama sẽ làm cho phương hướng phát triển quan hệ Nga - Mỹ trở nên rõ ràng hơn. Nhưng cuộc gặp lúc đó diễn ra trong bầu không khí lạnh nhạt.

Bây giờ các chính trị gia đang hy vọng rằng "vòng hai" ở Bắc Ailen sẽ hồi sinh cuộc "tái khởi động" quan hệ Nga Mỹ. Tuy vậy, các chuyên gia Nga đang có nhiều bi quan hơn lạc quan. Chẳng hạn, chuyên gia phân tích cổng thông tin Terra America Boris Mezhuev cho rằng Tổng thống Obama sẽ không nhượng bộ Nga về hệ thống phòng thủ tên lửa ở châu Âu hoặc vấn đề Syria.

"Mối quan hệ giữa hai nước hiện nay đang ở trong giai đoạn "hòa bình lạnh". Khác với một số người khác, tôi không cho rằng "tái khởi động" không mang lại kết quả gì. Một số vấn đề quan trọng như việc tiếp nhận Ukraine và Gruzia vào NATO đã chuyển ra bên lề. Mà chuyện đó có thể dẫn đến một cuộc đối đầu rất mạnh mẽ. Mặt khác, hiện tại chưa thấy triển vọng của các quan hệ. Trước hết là do lập trường của Mỹ".

Đối với Nga, sẽ rất lý tưởng nếu Mỹ từ chối ủng hộ phe đối lập Syria , những người này thắng cuộc sẽ tạo ra vấn đề lớn cho Moskva ở Bắc Kavkaz. Sẽ tốt hơn, nếu Washington từ bỏ kế hoạch triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa ở châu Âu.

Tuy nhiên, Giáo sư Mikhail Troitsky của Học viện Quan hệ quốc tế Moskva cho rằng, vấn đề chính của quan hệ Nga - Mỹ không phải là hệ thống phòng thủ tên lửa và Syria: "Vấn đề là ở chỗ các nhà lãnh đạo Mỹ và Nga mong muốn điều gì từ các quan hệ đó. Họ có thể trở thành con tin của tình hình nội bộ hoặc hùng biện chính trị. Ngoài ra, Mỹ vẫn chưa hình thành một tầm nhìn về nước Nga trong chiến lược thế giới rộng lớn của họ. Điều đó cũng không có lợi cho sự phát triển của quan hệ song phương"

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Đêm 7/5, Israel phóng tên lửa xuống khu vực ngoại ô Beirut, tiêu diệt Ahmed Ali Balout - chỉ huy lực lượng Radwan của Hezbollah. Đây là lần đầu thủ đô Lebanon bị tấn công kể từ lệnh ngừng bắn hơn 3 tuần trước. Đòn tập kích làm rung chuyển nền tảng mong manh của thỏa thuận và phủ bóng lên những nỗ lực ngoại giao giữa Mỹ và Iran.

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Theo Viện nghiên cứu chiến lược quốc tế - HSS (Vương quốc Anh), việc Nhật Bản nới lỏng đáng kể các hạn chế đối với xuất khẩu quốc phòng sẽ tạo ra những cơ hội thương mại và ngoại giao quan trọng. Nhưng, trước hết, họ cần giải quyết các vấn đề về năng lực công nghiệp quốc phòng.

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

Áp lực nội bộ gia tăng buộc NATO xem xét điều chỉnh cơ chế họp cấp cao, trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương xuất hiện nhiều khác biệt về ưu tiên chiến lược. Việc thay đổi nhịp thượng đỉnh đặt ra yêu cầu cân bằng giữa ổn định chính trị và hiệu quả điều phối dài hạn của liên minh.

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mối rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh NATO ở châu Âu ngày càng lớn thêm với việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút 5.000, và có thể nhiều hơn nữa, binh sĩ đóng tại Đức, sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích cách Mỹ xử lý xung đột Iran.

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.