Nga giành lại ảnh hưởng tại Trung Đông

Chuyến thăm Trung Đông hôm 18/1 vừa qua của Tổng thống Nga Medvedev mang một ý nghĩa quan trọng trong chiến lược giành lấy ảnh hưởng tại khu vực.

Trong chuyến thăm Trung Đông lần này, ông Dmitry Medvedev dự kiến đến 3 nước: Jordani, Palestine và Israel. Nhưng cuộc đình công của ngành ngoại giao Israel kéo dài cả tháng nay đã khiến chuyến đi Tel-Aviv của ông Medvedev bị hủy bỏ.

Điểm dừng chân đầu tiên của người đứng đầu nước Nga trong chuyến đi Trung Đông lần này là Amman, thủ đô Jordani. Tại đây, Tổng thống Nga và Quốc vương Jordan Abdulla đã hội đàm về những vấn đề liên quan đến hợp tác giữa hai nước trong các lĩnh vực năng lượng, kinh tế - thương mại và quân sự - kỹ thuật, cũng như các trở ngại ngăn cản cuộc đàm phán giữa Israel và Palestine. Kết thúc cuộc gặp, hai bên đã ký hiệp định về việc Jordan mua máy bay vận tải quân sự Il-76 của Nga và hai nước phối hợp sản xuất súng phóng lựu RPG-32 Khashim.

Tổng thống Nga Medvedev tới Jordani trên đường đến khu Bờ Tây để hội đàm với Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas. Đây là chuyến thăm đầu tiên tới Palestine của Tổng thống Medvedev trong bối cảnh tình hình khu vực đang có những chuyển biến mới. Trưởng phái đoàn thương thuyết Palestine Saeb Erekat nói chuyến viếng thăm của Tổng thống Nga là một chuyến thăm lịch sử và là một dấu hiệu ngoại giao cho thấy người Palestine sẵn sàng có một quốc gia và một nền độc lập.

Những cuộc thảo luận trực tiếp giữa Israel và Palestine về quốc gia cho người Palestine và đường biên giới đã tan vỡ sau khi lệnh ngưng xây dựng các khu định cư của Israel hết hạn vào tháng 9/2010. Người Palestine chống lại việc xây dựng trên phần đất mà họ muốn là một phần của quốc gia tương lai của họ. Mới đây nhất, Mỹ cũng đã tuyên bố từ bỏ nỗ lực khuyên đồng minh Israel gia hạn lệnh ngưng xây dựng trên. Về phương diện nào đó, có thể hiểu Washington như muốn bỏ cuộc và Nga nắm lấy cơ hội này để khẳng định sự hiện diện hơn nữa tại Trung Đông.

Trong cuộc họp với nhà lãnh đạo Palestine Mahmoud Abbas bàn về cuộc thương lượng hòa bình Trung Đông đang bị bế tắc, tình hình khu vực, triển vọng triệu tập một hội nghị quốc tế về Trung Đông tại Moskva và khả năng khôi phục khối đoàn kết Palestine, ông Medvedev nói rằng, Nga ủng hộ "quyền bất khả chuyển nhượng" của người Palestine để thành lập một quốc gia độc lập với Đông Jerusalem là thủ đô.

Tổng thống Medvedev cũng nhắc lại cam kết của Nga trong việc tiếp thêm sinh lực cho các nỗ lực quốc tế nhằm ổn định tình hình và đem lại hòa bình cho khu vực Trung Đông. Nga ủng hộ việc tiếp tục tìm kiếm giải pháp hòa bình cho Trung Đông trong khuôn khổ bộ tứ (gồm Liên Hiệp Quốc, Liên minh châu Âu, Mỹ và Nga).

Trên cơ sở đó, Moskva cho rằng cần nhanh chóng triệu tập cuộc họp cấp ngoại trưởng các nước trong nhóm bộ tứ cùng Palestine và Israel nhằm tăng cường đối thoại và tìm kiếm giải pháp chính trị cho cuộc xung đột Trung Đông. Nga cho rằng việc triệu tập hội nghị quốc tế về Trung Đông tại Moskva là một trong những biện pháp để tăng cường quá trình đối thoại đó.

Phát biểu trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Abbas sau hội đàm, Tổng thống Medvedev kêu gọi Israel ngừng toàn bộ hoạt động xây khu định cư Do Thái trên các vùng đất chiếm đóng của Palestine ở Bờ Tây và Đông Jerusalem, nhằm tạo điều kiện nối lại các cuộc đàm phán hòa bình đang bị đình trệ. Ông nhấn mạnh sự ra đời Nhà nước Palestine sẽ là chiến thắng của tất cả, trong đó có người Palestine, người Israel và toàn khu vực Trung Đông.

Tổng thống Syria al Assad (phải) và Tổng thống Nga Medvedev.
Tổng thống Syria al Assad (phải) và Tổng thống Nga Medvedev.

Chuyến thăm Trung Đông của Tổng thống Medvedev diễn ra trước cuộc họp của bộ tứ bên lề Hội nghị an ninh ở Munich (Đức) trong tháng tới, với hy vọng thúc đẩy các cuộc đàm phán về hòa bình Trung Đông. Brazil và nhiều quốc gia Mỹ Latinh khác mới đây cũng loan báo họ sẽ công nhận một quốc gia Palestine dựa trên các biên giới được thiết lập trước cuộc chiến Trung Đông năm 1967 khi Israel giành quyền kiểm soát khu vực Đông Jerusalem và các khu vực khác của người Palestine.

Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu chiến lược của Đại học Damascus, Samir Ismail, cho biết: "Sau khi Liên Xô sụp đổ, Moskva rời Trung Đông, cán cân sức mạnh nghiêng về Israel và Mỹ. Việc Nga quay lại sẽ giúp tái lập sự cân bằng, an ninh và ổn định khu vực". Ông cho rằng, chuyến thăm của ông Medvedev là cơ hội để thúc đẩy tiến trình hòa bình Trung Đông đang bế tắc, giảm áp lực từ Israel... Cụ thể, ông Samir kêu gọi Nga ép Israel tái khởi động tiến trình hòa bình bởi chỉ có áp lực của cộng đồng quốc tế, trong đó có Nga, Israel mới chấp nhận những hiệp định công bằng, toàn diện.

Giới quan sát cho rằng việc Nga quay lại "mỏ dầu thế giới" sẽ có lợi cho khu vực và "bảo vệ các nước Trung Đông khỏi âm mưu của Mỹ và Israel". Tuy nhiên, việc này không có nghĩa rằng Chiến tranh lạnh đang quay lại Trung Đông mà chỉ có tác dụng cân bằng, ổn định tình hình trong một thế giới đa cực bởi Nga đang nỗ lực thúc đẩy quan hệ với Mỹ, không muốn chọc tức chú Sam.

Trước đó, vào tháng 5/2010, Tổng thống Dmitry Medvedev cũng đã có chuyến thăm 2 quốc gia Trung Đông là Syria và Thổ Nhĩ Kỳ. Tại đây Nga và 2 quốc gia trên đã nhất trí tăng cường hợp tác kinh tế, quân sự, chính trị...

Quốc Hùng (tổng hợp)

Các tin khác

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Đêm 7/5, Israel phóng tên lửa xuống khu vực ngoại ô Beirut, tiêu diệt Ahmed Ali Balout - chỉ huy lực lượng Radwan của Hezbollah. Đây là lần đầu thủ đô Lebanon bị tấn công kể từ lệnh ngừng bắn hơn 3 tuần trước. Đòn tập kích làm rung chuyển nền tảng mong manh của thỏa thuận và phủ bóng lên những nỗ lực ngoại giao giữa Mỹ và Iran.

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Theo Viện nghiên cứu chiến lược quốc tế - HSS (Vương quốc Anh), việc Nhật Bản nới lỏng đáng kể các hạn chế đối với xuất khẩu quốc phòng sẽ tạo ra những cơ hội thương mại và ngoại giao quan trọng. Nhưng, trước hết, họ cần giải quyết các vấn đề về năng lực công nghiệp quốc phòng.

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

Áp lực nội bộ gia tăng buộc NATO xem xét điều chỉnh cơ chế họp cấp cao, trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương xuất hiện nhiều khác biệt về ưu tiên chiến lược. Việc thay đổi nhịp thượng đỉnh đặt ra yêu cầu cân bằng giữa ổn định chính trị và hiệu quả điều phối dài hạn của liên minh.

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mối rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh NATO ở châu Âu ngày càng lớn thêm với việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút 5.000, và có thể nhiều hơn nữa, binh sĩ đóng tại Đức, sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích cách Mỹ xử lý xung đột Iran.

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.