Nga đưa ra kế hoạch hạt nhân cho Iran

Sau vài tuần do dự, cuối cùng thì Iran cũng cho thấy họ đang có thái độ tích cực đối với kế hoạch "từng bước" do Nga đề xuất, còn gọi là "Kế hoạch Lavrov", nhằm giải quyết dứt điểm những vấn đề gút mắc giữa họ với phương Tây liên quan đến chương trình hạt nhân.

Kế hoạch Lavrov là một đề xuất của Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov được đưa ra vào trung tuần tháng 7 vừa qua nhân cuộc gặp và hội đàm với Tổng thống Mỹ Barack Obama và Ngoại trưởng Hillary Clinton tại Washington. Ông Lavrov đưa ra đề xuất và mong muốn Mỹ và phương Tây xem xét, đón nhận một cách nghiêm túc.

Ngày 25/7, Kế hoạch Lavrov được trình lên Bộ Ngoại giao Iran và được đón nhận với thái độ nồng nhiệt. Theo báo chí Iran và nước ngoài, Kế hoạch Lavrov kêu gọi Iran mở rộng hợp tác với Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), trong đó Iran thực hiện những hành động từng bước giải quyết những vướng mắc tồn đọng giữa nước này với IAEA. Tương ứng với từng bước hành động của Iran, phương Tây (P5+1) cũng nới lỏng dần từng phần các biện pháp trừng phạt áp đặt lên Iran.

Nói cách khác, Kế hoạch Lavrov kêu gọi các bên liên quan đến phương Tây và Iran - mỗi bên đều phải có những bước nhượng bộ nhất định để cùng nhau tìm kiếm tiếng nói chung trong việc giải quyết những bất đồng liên quan chương trình hạt nhân của Iran, trong đó phương Tây cần có những nhượng bộ nhất định tương ứng với từng bước Iran đáp ứng các yêu cầu làm rõ về mục tiêu chương trình hạt nhân của mình. Trọng tâm của kế hoạch tập trung vào những đòi hỏi của IAEA đối với Iran, tìm kiếm nối lại đối thoại giữa 2 bên để giải quyết những mối bận tâm mà Mỹ và châu Âu đặt ra.

Tổng thống Iran Mahmoud Ahmadinejad trong một chuyến thăm nhà máy điện hạt nhân Bushehr.
Tổng thống Iran Mahmoud Ahmadinejad trong một chuyến thăm nhà máy điện hạt nhân Bushehr.

Iran đón nhận Kế hoạch Lavrov một cách nồng nhiệt vì ít ra kế hoạch này đã tạo cho họ một tư thế hợp tác 2 chiều, còn hơn là những áp đặt một chiều từ phương Tây. Mục tiêu cuối cùng của kế hoạch này cũng khác với những yêu cầu cứng rắn của phương Tây, khi chỉ đặt ra yêu cầu Iran "làm sáng tỏ" chứ không bắt buộc Iran phải "chấm dứt" chương trình hạt nhân - một yêu cầu cho đến nay luôn bị Iran bác bỏ. Iran luôn khẳng định chương trình hạt nhân của mình nhằm mục đích dân sự, dùng vào việc phát điện và phục vụ y học, nhưng Mỹ và phương Tây không nghĩ thế.

Mỹ - nước đi đầu trong các nước phương Tây chống chương trình hạt nhân Iran - đã tỏ thái độ dứt khoát không chấp nhận Kế hoạch Lavrov và cương quyết bảo lưu phương án áp đặt cứng rắn đối với Iran. Vấn đề ở đây là, quan điểm của 2 nước Nga và Mỹ cho đến thời điểm hiện nay rất khác nhau đối với chương trình hạt nhân của Iran. Washington vẫn quyết tâm theo đuổi chính sách "ngoại giao cưỡng bức", hay "chiến tranh mềm", đối với Iran trong khi Nga chủ trương theo đuổi chính sách ngoại giao mềm dẻo để hai bên cùng đạt được mục tiêu trong việc giải quyết vấn đề.

Tại cuộc gặp Ngoại trưởng Mỹ vào trung tuần tháng 7/2011, Ngoại trưởng Lavrov đã cho thấy thái độ của nước Nga là không ủng hộ chính sách "ngoại giao cưỡng bức" của Mỹ trong vấn đề Iran. Sự khác biệt này có 2 nguyên nhân, thứ nhất Nga và Mỹ có cách nhìn khác nhau đối với "mối đe dọa hạt nhân từ Iran", và nguyên nhân thứ 2 cũng chính là bất đồng giữa Nga và Mỹ trong vấn đề "nhân quyền". Nga không can thiệp vào chuyện nội bộ Iran, không đặt vấn đề "nhân quyền" này nọ trong các cuộc tiếp xúc đối thoại với Tehran để giải quyết những vấn đề liên quan đến chương trình hạt nhân, còn Mỹ thì vừa nói chuyện "hạt nhân", vừa xen vào đó cả chuyện "nhân quyền" nhằm can thiệp sâu vào chính trị nội bộ của Iran, mà mục tiêu cuối cùng không gì khác hơn là lật đổ chế độ hiện tại ở Iran.

Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov trong cuộc họp báo chung với Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton tại Washington hôm 15/7.
Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov trong cuộc họp báo chung với Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton tại Washington hôm 15/7.

Bên cạnh đó, Nga cũng không xem chương trình hạt nhân của Iran là một "mối đe dọa" trong khi đối với Mỹ và rộng hơn là phương Tây. Hơn nữa, giữa Nga và Iran còn có những hợp tác nhất định trên một số lĩnh vực, trong đó nổi bật nhất là hợp tác khai thác dầu khí trong biển Caspien và các dự án trong đó Nga giúp Iran xây dựng các nhà máy điện hạt nhân.

Sau thất bại của kế hoạch "hoán chuyển nhiên liệu" do nhóm P5+1 đề xuất thì đây là kế hoạch đáng để các cường quốc phương Tây quan tâm nhất trong việc tìm kiếm giải pháp cho vấn đề hạt nhân Iran. Và sau hàng loạt nỗ lực nối lại đối thoại giữa Iran với nhóm P5+1 tại Vienna (tháng 12/2010) và tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ (tháng 1/2011) không thành công, vấn đề hạt nhân của Iran đã không được phương Tây chú ý nhiều do bận tâm hàng loạt vấn đề lớn khác, như khủng hoảng nợ châu Âu, cuộc chiến Libya, Taliban ở Pakistan,…

Trong tình hình đó đã rộ lên những tin đồn về việc Israel đang có ý định dùng máy bay không người lái tấn công các mục tiêu hạt nhân của Iran. Điều này gây lo ngại chung trong cộng đồng quốc tế, chứ không chỉ riêng nước Nga, vì nếu một cuộc chiến xảy ra ở Iran, bất ổn có thể sẽ lan rộng khắp vùng Vịnh Persic và đến những khu vực quanh biển Caspien - trung tâm sản xuất khí đốt lớn nhất thế giới. Điều gì sẽ xảy ra nếu nguồn cung cấp dầu mỏ và khí đốt hàng đầu thế giới bị gián đoạn do chiến tranh? Đó là một viễn cảnh mà chắc chắn không ai muốn, kể cả Nga, Mỹ và châu Âu. Vì vậy, cũng có thể xem việc Nga đưa ra giải pháp cho vấn đề hạt nhân Iran là một hành động cần thiết nhằm duy trì ổn định an ninh Iran và cả khu vực Trung Đông

An Châu (tổng hợp)

Các tin khác

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Đêm 7/5, Israel phóng tên lửa xuống khu vực ngoại ô Beirut, tiêu diệt Ahmed Ali Balout - chỉ huy lực lượng Radwan của Hezbollah. Đây là lần đầu thủ đô Lebanon bị tấn công kể từ lệnh ngừng bắn hơn 3 tuần trước. Đòn tập kích làm rung chuyển nền tảng mong manh của thỏa thuận và phủ bóng lên những nỗ lực ngoại giao giữa Mỹ và Iran.

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Theo Viện nghiên cứu chiến lược quốc tế - HSS (Vương quốc Anh), việc Nhật Bản nới lỏng đáng kể các hạn chế đối với xuất khẩu quốc phòng sẽ tạo ra những cơ hội thương mại và ngoại giao quan trọng. Nhưng, trước hết, họ cần giải quyết các vấn đề về năng lực công nghiệp quốc phòng.

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

Áp lực nội bộ gia tăng buộc NATO xem xét điều chỉnh cơ chế họp cấp cao, trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương xuất hiện nhiều khác biệt về ưu tiên chiến lược. Việc thay đổi nhịp thượng đỉnh đặt ra yêu cầu cân bằng giữa ổn định chính trị và hiệu quả điều phối dài hạn của liên minh.

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mối rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh NATO ở châu Âu ngày càng lớn thêm với việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút 5.000, và có thể nhiều hơn nữa, binh sĩ đóng tại Đức, sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích cách Mỹ xử lý xung đột Iran.

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.