Nâng cao chất lượng đào tạo bác sĩ, cử nhân luật: Siết thế nào cho đúng?

Chủ trương siết chặt đào tạo bác sĩ, cử nhân luật theo hướng “chỉ cho phép trường y đào tạo bác sĩ và trường luật đào tạo cử nhân luật” được đưa ra tại nghị trường Quốc hội đã tạo sự chú ý lớn trong giới học thuật với nhiều tranh luận trái chiều.

Nhiều ý kiến cho rằng, mục tiêu của chính sách này là nâng cao chất lượng đào tạo và chuẩn hóa đầu ra nhưng cũng đặt ra nhiều câu hỏi về tính linh hoạt của hệ thống giáo dục đại học trong bối cảnh thế giới đang hướng đến mô hình liên ngành và mở.

Nâng cao chất lượng đào tạo bác sĩ, cử nhân luật: Siết thế nào cho đúng? -0
Cần tăng cường kiểm định chất lượng chặt chẽ đối với các cơ sở đào tạo bác sĩ. Ảnh minh họa

Nhiều ý kiến ủng hộ chủ trương cần siết chặt chất lượng đào tạo đối với ngành y vì vấn đề bảo vệ sức khỏe con người là tối thượng. Việc hành nghề của bác sĩ trực tiếp liên quan đến sức khỏe, tính mạng và chất lượng sống của người dân. Nếu không chú trọng việc đào tạo nghề này, những rủi ro sai sót y khoa sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến xã hội, không chỉ đối với người bệnh trong hiện tại mà còn có nguy cơ ảnh hưởng đến cả thế hệ tương lai.

Theo GS.TS Trần Diệp Tuấn, Chủ tịch Hội đồng Trường Đại học Y dược TP HCM, chủ trương chấn chỉnh hoạt động đào tạo ngành y là phù hợp khi ngành y hiện nay được đào tạo ở nhiều trường, trong đó có những trường chưa đáp ứng đủ các điều kiện chuẩn về đội ngũ giảng viên, cơ sở thực hành. Điều này sẽ tác động đến chất lượng đào tạo y khoa nói chung.

Về lâu dài, ngoài việc siết chặt mở ngành đào tạo bác sĩ, với các trường đang đào tạo bác sĩ, nếu cho phép đào tạo cần được kiểm định chặt chẽ để tiếp tục tuyển sinh. Hiện nay, bộ tiêu chuẩn kiểm định đang áp dụng chung cho tất cả các ngành nhưng với lĩnh vực y khoa cần có chuẩn riêng với sự tham gia của đội ngũ trong lĩnh vực y khoa.

Luật sư, TS Đặng Văn Cường, Trường Đại học Thủy Lợi cũng tán thành chủ trương tăng cường chất lượng giáo dục đại học, đặc biệt, ba lĩnh vực quan trọng là đào tạo bác sĩ, giáo viên và cử nhân luật luôn có tác động trực tiếp đến đời sống xã hội, liên quan đến quyền lợi, sức khỏe và tri thức của người dân nên rất cần được quản lý và giám sát chặt chẽ. Tuy nhiên, theo TS Đặng Văn Cường, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực không đồng nghĩa với việc thu hẹp quy mô đào tạo hay “chỉ cho phép các trường chuyên ngành đào tạo cử nhân luật”.

Thực tế cho thấy, chất lượng được quyết định bởi đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất, chương trình đào tạo, chuẩn đầu ra và hệ thống đánh giá-giám sát chứ không phải bởi tên gọi là “trường luật” hay “khoa luật”.

Quan điểm cho rằng, chỉ các trường chuyên ngành luật mới nên được đào tạo cử nhân luật là đi ngược xu hướng giáo dục đa ngành, liên ngành của thế giới và không phù hợp thực tiễn Việt Nam, nơi nhu cầu học luật và làm việc trong lĩnh vực pháp lý đang rất cao và điều này có thể gây khủng hoảng nguồn nhân lực ngành luật. Do đó, chỉ nên quy định đào tạo nghề luật sư, kiểm sát viên, thẩm phán, điều tra viên tại các cơ sở chuyên ngành, còn đào tạo cử nhân luật, trình độ nền tảng nên tiếp tục duy trì ở nhiều trường để đáp ứng nhu cầu xã hội.

Chia sẻ thêm với PV Báo CAND dưới góc độ chuyên gia độc lập, PGS.TS Đỗ Văn Dũng, nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP HCM cho rằng, chủ trương giới hạn đào tạo ngành y cho các trường y và ngành luật cho các trường luật hiện đang gây nhiều tranh cãi. Về ưu điểm, ngành y và luật đều đòi hỏi chuẩn nghề nghiệp cao, cơ sở vật chất đặc thù và đội ngũ giảng viên có chuyên môn sâu.

Việc tập trung đào tạo ở các trường chuyên ngành giúp đảm bảo chất lượng đầu ra, tránh tình trạng “mở ngành ồ ạt” vì mục tiêu tuyển sinh. Bên cạnh đó, chủ trương này cũng góp phần bảo vệ người học và xã hội khi mà sinh viên tốt nghiệp từ các cơ sở không đủ điều kiện thường gặp khó khăn khi hành nghề, gây ảnh hưởng đến uy tín ngành và quyền lợi của người dân, đặc biệt trong lĩnh vực y tế; tăng tính chuyên nghiệp khi có thể giúp chuẩn hóa chương trình, thống nhất tiêu chuẩn quốc gia và dễ dàng kiểm định chất lượng.

Tuy nhiên, cũng theo PGS.TS Đỗ Văn Dũng, hạn chế và rủi ro của chủ trương này là đi ngược xu thế liên ngành bởi trên thế giới, các ngành y, luật, công nghệ, kinh tế ngày càng có xu hướng giao thoa. Ví dụ, luật công nghệ, luật sư robot, y học dữ liệu, bác sĩ robot… đều đòi hỏi đào tạo liên ngành nên việc độc quyền đào tạo sẽ làm giảm khả năng sáng tạo và tích hợp tri thức. Đồng thời, giảm cơ hội học tập của người học và cạnh tranh lành mạnh giữa các cơ sở đào tạo khi nhiều trường đại học đa ngành có năng lực nghiên cứu tốt, cơ sở vật chất đầy đủ nhưng sẽ có thể bị loại khỏi quá trình đào tạo chỉ vì không thuộc “trường chuyên”.

Ngoài ra, chủ trương này cũng thể hiện sự cứng nhắc trong quản lý giáo dục: Thay vì siết chặt quyền đào tạo nên tập trung vào kiểm định chất lượng, chuẩn đầu ra và cơ chế cấp phép linh hoạt dựa trên năng lực thực tế của từng trường.

“Trong bối cảnh hiện nay, việc tổ chức kỳ thi hành nghề quốc gia cho các ngành đặc thù như y, luật, sư phạm là xu thế tất yếu và nên được triển khai. Tại Mỹ và Úc, sinh viên sau khi tốt nghiệp y hoặc luật phải vượt qua kỳ thi hành nghề (USMLE, Bar Exam, AMC, v.v.) để được cấp phép. Điều này giúp tách biệt giữa đào tạo học thuật và kiểm định năng lực hành nghề thực tế. Kỳ thi hành nghề quốc gia nếu được tổ chức với hệ thống giám sát độc lập và quy trình thi minh bạch sẽ mang đến nhiều lợi ích như: Chuẩn hóa năng lực đầu ra trên toàn quốc; tạo động lực cho các trường nâng cao chất lượng đào tạo; đảm bảo người hành nghề đáp ứng tiêu chuẩn đạo đức và chuyên môn”, PGS.TS Đỗ Văn Dũng đề xuất.

GS.TS Nguyễn Đình Đức, Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội cũng nhấn mạnh, nghiêm cẩn và chặt chẽ trong đào tạo ngành y và luật là vô cùng cần thiết bởi đây là 2 ngành rất đặc thù, yêu cầu đội ngũ không chỉ có trình độ mà còn phải có kinh nghiệm và chứng chỉ hành nghề. Trong bối cảnh các cơ sở đào tạo ngành y và luật phát triển quá nóng thời gian qua trong khi chất lượng đào tạo nhiều nơi chưa đáp ứng thì việc siết chặt quản lý, thậm chí sáp nhập, giải thể, quy hoạch lại để nâng cao chất lượng là cần thiết. Tuy nhiên, việc quy định “chỉ trường y mới được đào tạo bác sỹ, chỉ trường luật mới được đào tạo luật” cần hiểu một cách thấu đáo và toàn diện và điều kiện tiên quyết là chất lượng chứ không phải ở tên gọi.

Thực tế cho thấy, các trường tổng hợp, đa ngành vẫn đào tạo bác sĩ và luật sư rất hiệu quả nếu đáp ứng đầy đủ các yêu cầu: Cơ sở thực hành đạt chuẩn, đội ngũ giảng viên chất lượng; chương trình được kiểm định độc lập. Vì vậy, quy định quá “cứng” về một loại hình trường có thể làm hạn chế nguồn lực đào tạo, trong khi mục tiêu cuối cùng là đảm bảo chất lượng.   

Huyền Thanh

Các tin khác

Dư luận nói gì về dự thảo đổi mới thi vào lớp 10 chuyên?

Dư luận nói gì về dự thảo đổi mới thi vào lớp 10 chuyên?

Nhiều ý kiến cho rằng, trường THPT chuyên không đơn thuần là một mô hình trường học có chất lượng đầu vào cao mà còn là môi trường phát hiện, tuyển chọn, bồi dưỡng nhân tài. Vì vậy, mọi thay đổi về quy chế tổ chức và phương án thi vào lớp 10 THPT chuyên cần được cân nhắc trên nhiều phương diện. 

TP Hồ Chí Minh thiếu hơn 8.000 giáo viên

TP Hồ Chí Minh thiếu hơn 8.000 giáo viên

Ngày 9/11, Đoàn giám sát số 401 của Ban Bí thư Trung ương Đảng do Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Văn Chiến làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc chuyên đề về công tác giáo dục phổ thông đối với Ban Thường vụ Đảng ủy UBND TP Hồ Chí Minh, trong triển khai thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Lãnh đạo NXBGDVN trao tặng sách cho Trường THCS Kim Liên.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tặng hơn 2.100 cuốn sách giáo khoa hỗ trợ Trường THCS Kim Liên sau vụ cháy

Trước những thiệt hại do vụ cháy xảy ra tại khu học tạm của Trường THCS Kim Liên, TP Hà Nội, ngày 9/11, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN) cùng Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Giáo dục Hà Nội (đơn vị thành viên NXBGDVN) đã trao tặng 2.147 cuốn sách giáo khoa và sách bài tập, góp phần giúp học sinh khắc phục khó khăn, sớm ổn định việc học tập.

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

AI Thực chiến 2026 chính thức lên sóng VTV2, mở màn cuộc tranh tài của 100 đội thi xuất sắc được tuyển chọn từ gần 1.000 hồ sơ trong nước và quốc tế. Chương trình dành học bổng trị giá 1 triệu USD cho đội vô địch, góp phần thúc đẩy phát triển nhân tài trí tuệ nhân tạo (AI) và nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao của Việt Nam.

Giảm áp lực tài chính, mở rộng cơ hội học tập cho người học

Giảm áp lực tài chính, mở rộng cơ hội học tập cho người học

Việc thu học phí đại học định kỳ hằng tháng, thay vì mặc định yêu cầu sinh viên đóng gộp theo học kỳ hoặc cả năm không chỉ giúp giảm áp lực tài chính mà còn thể hiện rõ hơn trách nhiệm của các cơ sở giáo dục trong bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục đại học.

Trao quyền cho các trường đại học bổ nhiệm Giáo sư, Phó Giáo sư

Trao quyền cho các trường đại học bổ nhiệm Giáo sư, Phó Giáo sư

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn khẳng định, một tiến bộ vượt bậc trong dự thảo thông tư là sẽ trao quyền bổ nhiệm chức danh GS, PGS quanh năm cho các cơ sở giáo dục đại học. Những quy định mới sẽ tạo sự cạnh tranh và tác động, tạo sự năng động, dịch chuyển trong đội ngũ GS, PGS.

Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng bị phạt 284 triệu đồng

Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng bị phạt 284 triệu đồng

Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) TP Hồ Chí Minh đã quyết định xử phạt Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng TP Hồ Chí Minh tổng cộng 284 triệu đồng do có 14 hành vi vi phạm trong hoạt động giáo dục nghề nghiệp. Trong đó, nhà trường bị đình chỉ hoạt động đào tạo liên thông có thời hạn.

Kết nối 1.550 chuyên gia hỗ trợ học sinh nghiên cứu khoa học

Kết nối 1.550 chuyên gia hỗ trợ học sinh nghiên cứu khoa học

Việc công khai thông tin về cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp quốc gia năm 2027 giúp học sinh sớm định hướng ngành học gắn với lĩnh vực nghiên cứu mình theo đuổi, đồng thời cụ thể hóa chủ trương liên thông giữa kết quả cuộc thi với chính sách học bổng và tuyển sinh đại học. 

Đưa nghệ thuật vào tuyên truyền phòng, chống ma túy

Đưa nghệ thuật vào tuyên truyền phòng, chống ma túy

Trong quý IV/2026, TP Hồ Chí Minh tổ chức chương trình tuyên truyền lưu động phòng, chống ma túy tại các trường học và khu dân cư, kết hợp biểu diễn nghệ thuật, sân khấu hóa và triển lãm tranh nhằm nâng cao nhận thức, kỹ năng phòng ngừa ma túy trong cộng đồng.