Được chờ đợi sẽ trình làng tháng 12/2009, rồi tháng 2/2010, tiếp tục là ngày 1/3/2010 nhưng rốt cuộc việc thông báo học thuyết hạt nhân mới của Mỹ - học thuyết thứ 3 kể từ sau Chiến tranh lạnh - lại bị hoãn một lần nữa do những bất đồng nội bộ chính quyền của Tổng thống Obama. Phát biểu với tờ Le Monde (Pháp) ngày 3/3, một quan chức cấp cao của Nhà Trắng cho biết, dù gì thì học thuyết này cũng phải phản ánh đường lối chính trị không phổ biến vũ khí hạt nhân của Tổng thống Barack Obama và xem xét khả năng cắt giảm đáng kể kho vũ khí hạt nhân của Mỹ.
Được soạn thảo theo yêu cầu của Quốc hội, tài liệu có tên "Rà soát lại chính sách hạt nhân" phải thể hiện những ý đồ của chính quyền Mỹ về chính sách phòng thủ hạt nhân. Học thuyết được chính quyền Bush thông báo năm 2001 đã cho phép quân đội Mỹ triển khai vũ khí hạt nhân đối với một quốc gia sử dụng vũ khí hóa học hoặc sinh học cho dù quốc gia này có vũ khí hạt nhân hay không. Ngoài ra, học thuyết năm 2001 cũng cho phép việc chế tạo "mini-nukes", các loại vũ khí có sức công phá yếu hơn bom hạt nhân nhưng lại có khả năng xuyên thủng các boong ke dưới lòng đất để phá hủy các kho chứa vũ khí nguyên tử của những quốc gia thù địch.
Nhưng chính quyền Obama lại muốn điều ngược lại, tức là giảm vai trò của vũ khí hạt nhân trong chiến lược an ninh quốc gia. Chính sách này theo thông báo sẽ được công bố cuối tháng 3 hoặc chậm nhất là trước ngày 12 và 13/4/2010, thời điểm Tổng thống Obama triệu tập cuộc họp thượng đỉnh để bàn về an ninh hạt nhân. Theo đó, để hạn chế nguy cơ vũ khí hạt nhân rơi vào tay quân khủng bố, ông Obama không chỉ muốn cắt giảm số lượng đầu đạn hạt nhân mà còn muốn điều phối các phương pháp bảo vệ an toàn cho loại vũ khí này.
Theo Joseph Cirincione, một trong những chuyên gia hàng đầu của Mỹ về vấn đề hạt nhân, thì sự trì hoãn việc công bố học thuyết hạt nhân mới của Mỹ là "một tín hiệu đáng mừng". Bởi lẽ theo Cirincione, mùa thu năm 2009, một bản thảo về học thuyết này do Bộ Quốc phòng Mỹ soạn thảo đã khiến giới chuyên gia lo lắng vì nó chẳng khác gì mấy so với chiến lược của chính quyền Bush, và không phản ánh được tinh thần của Tổng thống Obama về vấn đề này.
Vì sao nước Mỹ cần có vũ khí hạt nhân và trong thế kỷ XIX loại vũ khí này nhằm mục đích gì? Theo báo New York Times, việc cắt giảm có thể lên đến hàng nghìn đầu đạn hạt nhân (hiện Mỹ có khoảng 9.400 đầu đạn hạt nhân). Nhưng sự cắt giảm này không đồng nghĩa với khả năng răn đe của Mỹ bị giảm, đó là nhờ vào khoản ngân sách dùng để hiện đại hóa kho vũ khí hiện hữu của Mỹ lên đến 5 tỉ USD trong 5 năm tới. Thông báo trên được Phó tổng thống Joe Biden đưa ra hôm 18/2 đã gây thất vọng cho những người đấu tranh đòi giải giới toàn bộ. Họ nói ông Biden mâu thuẫn với mong muốn của Tổng thống Obama về một thế giới phi hạt nhân.
Nhưng đây không phải là ý kiến riêng của Phó tổng thống Biden mà là sự đồng thuận chung của những người như Bộ trưởng Quốc phòng Robert Gates, lo lắng trước khả năng kho vũ khí hạt nhân của Mỹ bị xóa bỏ. Ông Robert Gates từng yêu cầu một chương trình thay thế các đầu đạn hạt nhân cũ kỹ của Mỹ. Tháng 11/2009, 40 nghị sĩ thuộc đảng Cộng hòa đã viết thư lên Tổng thống Obama ra điều kiện rằng họ sẽ chỉ phê chuẩn Hiệp ước Start mà chính quyền Mỹ đang đàm phán với Nga nếu một chương trình cải tổ sâu rộng kho vũ khí hiện hữu của Mỹ được thực thi.
Trong chiến lược răn đe của mình, chính quyền Obama dự kiến sẽ dựa chủ yếu vào các loại vũ khí quy ước và cũng không mặn mà với nhu cầu phát triển các loại bom chống boong ke như chính quyền Bush từng coi là ưu tiên hàng đầu.
Về cơ bản thì dự thảo "Rà soát lại chính sách hạt nhân" của Mỹ đã được phê chuẩn. Vấn đề chính hiện nay là Tổng thống Obama sẽ tuyên bố như thế nào về vai trò của vũ khí hạt nhân và trong trường hợp nào thì Mỹ sẽ triển khai loại vũ khí này. Hiện giới quân sự Mỹ có vẻ đồng tình với khả năng cắt giảm kho vũ khí và cũng không phản đối với việc phá bỏ các đầu đạn hạt nhân cũ kỹ của nước này. Nhưng những thành viên bảo thủ trong Hội đồng An ninh quốc gia Mỹ lại muốn "thực hiện một cách từ từ".
Giới chuyên gia cho rằng, Tổng thống Obama có thể, thậm chí, sẽ phát biểu rằng nước Mỹ sẽ cấm sử dụng vũ khí hạt nhân, như những gì các tổ chức trong nước yêu cầu. Tuy nhiên, hiện nay ông Obama chưa có quyết định cuối cùng về vấn đề này.
Cuộc tranh luận trong chính quyền Mỹ hiện tập trung vào vấn đề mục tiêu của vũ khí nguyên tử. Bản thảo đầu tiên về học thuyết hạt nhân của Mỹ chỉ rõ mục đích trước hết của vũ khí hạt nhân là dùng để đáp trả hoặc răn đe một cuộc tấn công hạt nhân nhằm vào nước Mỹ hoặc đồng minh. Điều này ẩn ý rằng những mục tiêu khác vẫn tồn tại.
Hiện nay, các nhà quan sát không biết là Tổng thống Obama có dám "phá rào" và tuyên bố rằng mục tiêu duy nhất là đáp trả và răn đe hay không. Và nếu nội bộ chính quyền Mỹ hiện không thống nhất được mục tiêu trên thì quyết định cuối cùng sẽ thuộc về Tổng thống Obama. Hãy chờ xem!