Mô hình mới của Hải quan từ ngày mai

Quyết định số 382/QĐ- BTC quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Hải quan. Quyết định có hiệu lực từ ngày 1/3/2025.

Theo đó, Cục Hải quan được tổ chức từ Trung ương đến địa phương theo mô hình 3 cấp. Tại Trung ương, Cục Hải quan có 12 đơn vị (Văn phòng; Ban Pháp chế; Ban Tổ chức cán bộ; Ban Thanh tra - Kiểm tra; Ban Tài vụ - Quản trị; Ban Giám sát quản lý về hải quan; Ban Nghiệp vụ thuế hải quan; Ban Quản lý rủi ro; Ban Công nghệ thông tin và Thống kê hải quan; Chi cục Kiểm định hải quan; Chi cục Điều tra chống buôn lậu; Chi cục Kiểm tra sau thông quan).

Tại địa phương, Chi cục Hải quan được tổ chức theo 20 khu vực. Cụ thể, Chi cục Hải quan khu vực I gồm: Hà Nội, Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Hòa Bình, Yên Bái, trụ sở chính tại Hà Nội; Chi cục Hải quan khu vực II tại TP Hồ Chí Minh.

Chi cục Hải quan khu vực III gồm: Hải Phòng, Thái Bình, trụ sở chính ở Hải Phòng; Chi cục Hải quan khu vực IV gồm: Hưng Yên, Hải Dương, Hà Nam, Nam Định, trụ sở chính ở Hưng Yên; Chi cục Hải quan khu vực V gồm Bắc Ninh, Bắc Giang, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Bắc Kạn, trụ sở chính ở Bắc Ninh.

 Chi cục Hải quan khu vực VI gồm: Lạng Sơn, Cao Bằng, trụ sở chính tại Lạng Sơn; Chi cục Hải quan khu vực VII gồm: Hà Giang, Lào Cai, Điện Biên, Lai Châu, Sơn La, trụ sở chính ở Lào Cai; Chi cục Hải quan khu vực VIII tại Quảng Ninh.

Chi cục Hải quan khu vực IX gồm: Quảng Bình, Quảng Trị, Huế, trụ sở chính ở Quảng Bình; Chi cục Hải quan khu vực X gồm: Thanh Hóa, Ninh Bình, trụ sở chính ở Thanh Hoá.

Chi cục Hải quan khu vực XI gồm Nghệ An, Hà Tĩnh, trụ sở chính ở Hà Tĩnh; Chi cục Hải quan khu vực XII Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, trụ sở chính ở Đà Nẵng; Chi cục Hải quan khu vực XIII gồm, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Định, Phú Yên, trụ sở chính ở Khánh Hòa; Chi cục Hải quan khu vực XIV gồm: Gia Lai, Kon Tum, Đắk Lắk, Đắk Nông, Lâm Đồng, trụ sở chính ở Đắk Lắk.

Chi cục Hải quan khu vực XV gồm: Bình Thuận, Bà Rịa - Vũng Tàu, trụ ở chính ở Bà Rịa - Vũng Tàu; Chi cục Hải quan khu vực XVI gồm: Bình Dương, Bình Phước, Tây Ninh, trụ sở chính ở Bình Dương.

Chi cục Hải quan khu vực XVII gồm: Long An, Bến Tre, Tiền Giang, trụ sở chính ở Long An;  Chi cục Hải quan khu vực XVIII Đồng Nai; Chi cục Hải quan khu vực XIX gồm: Cần Thơ, Cà Mau, Hậu Giang, Vĩnh Long, Trà Vinh, Sóc Trăng, Bạc Liêu, trụ sở chính ở Cần Thơ; Chi cục Hải quan khu vực XX gồm: Đồng Tháp, An Giang, Kiên Giang, trụ sở chính ở Đồng Tháp.

Hải quan cửa khẩu/ngoài cửa khẩu trực thuộc Chi cục Hải quan khu vực. Số lượng Hải quan ở cấp này không quá 165 đơn vị, làm việc theo chế độ chuyên viên. Các đơn vị này có tư cách pháp nhân, con dấu được mở tài khoản tại kho bạc Nhà nước theo quy định.

Cục trưởng Cục Hải quan chịu trách nhiệm tổ chức, sắp xếp để các đơn vị thuộc và trực thuộc Cục Hải quan đi vào hoạt động theo mô hình mới trong thời hạn tối đa 3 tháng kể từ ngày Quyết định này có hiệu lực thi hành.

Với mô hình mới này, Bộ Tài chính cũng quy định nhiệm vụ và quyền hạn của Cục Hải quan. Cụ thể, Cục Hải quan trình Bộ trưởng Bộ Tài chính để trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định: Các dự án Luật, dự án pháp lệnh, dự thảo nghị quyết của Quốc hội; dự thảo nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; dự thảo nghị quyết, nghị định của Chính phủ; dự thảo quyết định, chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về hải quan; Chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình hành động, đề án, dự án quan trọng về hải quan;

Dự toán thu ngân sách nhà nước hàng năm từ hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh lãnh thổ Việt Nam theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước.

Cục Hải quan thực hiện các nhiệm vụ, kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh; phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh; Tổ chức thực hiện pháp luật về thuế và các khoản thu khác theo quy định của pháp luật đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu; Tổ chức thực hiện công tác phân tích để phân loại hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo quy định của pháp luật; kiểm tra về tiêu chuẩn, chất lượng, kiểm dịch, tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo đề nghị của các Bộ, ngành hoặc phân công của Thủ tướng Chính phủ theo quy định của pháp luật. 

Tổ chức thực hiện các biện pháp kỹ thuật nghiệp vụ quản lý rủi ro trong hoạt động nghiệp vụ hải quan; Phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới; phòng, chống ma túy; kiểm soát hải quan để thực thi bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ; phòng, chống hàng giả trong lĩnh vực hải quan trong phạm vi địa bàn hoạt động hải quan; thực hiện phối hợp phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới ngoài phạm vi địa bàn hoạt động hải quan; điều tra, khởi tố đối với các vụ việc vi phạm theo quy định của pháp luật.

Tổ chức thực hiện kiểm tra sau thông quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu; Tổ chức thực hiện chế độ ưu tiên đối với doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về hải quan; Quản lý hải quan đối với hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu giao dịch qua thương mại điện tử theo quy định của pháp luật và các cam kết quốc tế, điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên…