Tuy nhiên, thời gian gần đây, tình trạng lợi dụng việc thực hiện dự án để múc trộm đất đồi vẫn liên tiếp diễn ra khiến người dân bức xúc. Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng vừa có chỉ đạo phải điều tra, xử lý nghiêm…
Đất đồi liên tục… biến mất
Những ngày qua, người dân tổ 6, thôn Phước Hưng, xã Hòa Nhơn, huyện Hòa Vang (Đà Nẵng) bức xúc kéo đến dự án Trung tâm Logistics (Kho bãi Cảng Đà Nẵng) để phản đối việc nhiều xe đào, xe ben đến khu vực vành đai dự án để đào đất vận chuyển đi nơi khác.
Ông Bùi Văn Dục (người dân tổ 6, thôn Phước Hưng) kể, vào sáng ngày 17/4 vừa qua, ông phát hiện đất trong khu vườn đồi nhà mình (đang trồng hoa màu, có xen trồng keo) nằm cạnh dự án Trung tâm Logistics bỗng dưng bị mất. Cụ thể, hiện trường cho thấy đất vườn nhà ông bị phương tiện xe múc thi công dự án vừa kể đã múc sâu vào đồi của ông Dục hơn 10m, chở đi nơi khác. Hiện trường để lại là một hố sâu hoác, nham nhở, trơ vách. “Rất khó hiểu khi phía đơn vị cào múc đất không hề liên hệ, thông báo cho gia đình chúng tôi”, ông Dục bức xúc.
Không phải chỉ hộ ông Dục, có đến tổng cộng 9 hộ dân sở hữu dãy đồi liền sát dự án Trung tâm Logistics như các hộ ông Nguyễn Sương, Nguyên Văn Viên, Bùi Xuân, Bùi Sĩ, Bùi Dũng cũng chung tình trạng tương tự.
Ngày 26/4, bà Dương Thị Thanh và con trai là anh Nguyễn Văn Thi (người dân tổ 6, thôn Phước Hưng) cùng một số bà con trong tổ 6 đã hướng dẫn PV Báo CAND đến tận khu đất đồi của họ bị múc trộm. Theo ghi nhận của chúng tôi tại hiện trường, phương tiện xe đào đất đã múc đất ngoài mốc ranh giới và toàn bộ khối lượng đất này đã được xe ben đến chở nơi khác.
Tại khu đồi Dương Tranh, theo ước tính của người dân đang là chủ sở hữu phần đất ở đây, lượng đất bị đào múc lên tới hàng nghìn mét khối. Người dân cho biết, diện tích đất này chưa hề được áp giá, chưa nhận tiền đền bù giải tỏa. Khi phát hiện sự việc, bà con trong thôn đến phản đối, chặn xe công trình, xua đuổi các phương tiện đang đào, chở đất này; đồng thời phản ánh đến Chủ tịch UBND xã Hòa Nhơn, đề nghị thông báo cho cơ quan Công an theo dõi, ngăn chặn.
Đáng lưu ý là cũng ngay cạnh Dự án Trung tâm Logistics này, cách nay chưa lâu, vào tháng 11/2024, Báo CAND cũng đã có bài viết phản ánh hơn 2.062m2 đất đồi trồng keo lá tràm sắp thu hoạch của nhiều hộ dân của tổ 4, thôn Phước Hưng, xã Hòa Nhơn, huyện Hòa Vang cũng bỗng dưng… biến mất.
Chủ tịch UBND xã Hòa Nhơn Trần Văn Thu ngay sau đó giải thích do địa hình hiểm trở, quá trình cắm mốc lộ giới thi công dự án có sự… nhầm lẫn, chồng lấn nên xảy ra tình trạng xe múc đất, giải phóng mặt bằng “múc nhầm” vào đất rừng sản xuất của người dân địa phương.
Tiếp thu phản ánh của báo chí, chính quyền địa phương đã mời đơn vị thi công, các hộ dân có đất đồi, cây trồng bị xâm phạm tiến hành phân giải; và đơn vị thi công cũng đã kiểm đếm, đền bù phần thiệt hại của người dân…
Cũng tại huyện Hòa Vang, cụ thể ở khu vực sát công trường dự án đường cao tốc Túy Loan – Hòa Liên đang thi công, những ngày giữa tháng 4/2025 đã xảy ra trình trạng "ngoạm" đồi, múc trộm đất rồi chở ra khỏi địa phận TP Đà Nẵng. Vị trí múc đất là tại khu vực đồi trồng keo thuộc địa phận xã Hòa Sơn, huyện Hòa Vang (đoạn giao nhau giữa đường ĐH2 và cao tốc Túy Loan - Hòa Liên). Khu vực khai thác cách mặt đường dự án cao tốc chỉ vài mét. PV Báo CAND ghi nhận hàng đoàn xe tải ben chở đất đua nhau múc khoét sâu vào mỏm đồi nham nhở.
Bám theo dấu những chiếc xe ben “ăn đất” (phần lớn mang logo chữ C, BKS 92 thuộc tỉnh Quảng Nam), chúng tôi phát hiện đoàn xe di chuyển theo đường nội bộ để rẽ vào đường ĐH2. Sau khi di chuyển qua nhiều tuyến đường khác nhau của huyện Hòa Vang, điểm cuối cùng của các xe ben chứa đầy đất đồi là một núi đất cao ngang tòa nhà 2 tầng nằm cạnh lò gạch, thuộc xã Điện Tiến, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.
Một cán bộ CSGT, từng thuộc Đội CSGT-TT Công an huyện Hòa Vang trước đây cho biết, vào cuối tháng 11/2024, Công an huyện Hòa Vang từng xử phạt trường hợp tài xế xe ben chở đất đi vào đường cấm. Tìm hiểu sâu về vụ việc này, chúng tôi được biết, tại tuyến đường Vành đai phía Tây (đoạn ở chân đồi keo giáp ranh thôn An Sơn và Trung Nghĩa, xã Hòa Ninh, huyện Hòa Vang), lợi dụng việc san gạt vỉa hè để cải tạo cảnh quan dự án đường vành đai phía Tây đoạn từ quốc lộ 14B đến đường Hồ Chí Minh - giai đoạn 1, nhiều phương tiện xe múc, xe ben đã đến đây để múc trộm đất vận chuyển đi nơi khác không thuộc vị trí điều phối đất của đường Vành đai phía Tây.
Ngay khi tiếp nhận thông thông tin phản ánh về tình trạng này, Ban QLDA Đầu tư xây dựng các công trình giao thông Đà Nẵng (chủ đầu tư dự án đường Vành đai phía Tây) đã yêu cầu nhà thầu thi công và liên danh tư vấn giám sát kiểm tra, rà soát, giải trình và làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan. Và từ yêu cầu này, phía nhà thầu - Công ty CP Trường Sơn 532 đã xem xét xử lý kỷ luật đối với đại diện Xí nghiệp 321 (đơn vị trực tiếp thi công dự án đường vành đai phía Tây) cùng tài xế múc trộm đất công trình đưa ra khỏi dự án...
Trách nhiệm của chính quyền ở đâu?
Ngày 24/4 vừa qua, ông Lê Quang Nam, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng đã ký văn bản gửi Công an TP Đà Nẵng chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND huyện Hòa Vang và các cơ quan đơn vị liên quan tiến hành điều tra, xác minh cụ thể việc khai thác khoáng sản trái xảy ra tại dự án tuyến đường cao tốc Hòa Liên – Túy Loan (Đà Nẵng).
“Công an làm rõ các đối tượng, các tổ chức, cá nhân liên quan đến việc khai thác khoáng sản trái phép nêu trên để xử lý nghiêm theo đúng quy định, đặc biệt là tội vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên theo quy định tại Điều 227 Bộ Luật hình sự năm 2017 nếu có; báo cáo tình hình thực hiện về UBND TP Đà Nẵng trước ngày 5/5”, lãnh đạo UBND thành phố yêu cầu.
Liên quan dấu hiện vụ “trộm đất đồi” tái diễn tại xã Hòa Nhơn, ông Phan Văn Tôn, Chủ tịch UBND huyện Hòa Vang cho biết huyện đã chỉ đạo UBND xã Hòa Nhơn kiểm tra thực tế cùng các hộ dân và đã yêu cầu Cảng Đà Nẵng – chủ đầu tư dự án Trung tâm Dịch vụ logistics cắm lại mốc dự án cụ thể tại hiện trường (gồm vệt thi công và vệt hạ tầng kỹ thuật).
“Trước đây bên đơn vị thi công mới cắm vệt thi công, chưa cắm vệt hạ tầng kỹ thuật (rộng thêm khoảng 10m), đây chính là nguyên nhân người dân phản ánh rằng đơn vị thi công đã lấn vào đất chưa đền bù. Sau khi xác định vị trí múc, phần đất mà người dân phản ánh đều nằm trong vệt hạ tầng kỹ thuật đã được cấp thẩm quyền thu hồi. Vấn đề này, UBND xã sẽ mời các bên liên quan để họp và giải thích để người dân được rõ”, ông Tôn nói.
Nhưng vì sao trước khi đơn vị thi công múc đất đồi, người dân không hề được thông báo? Đến khi người dân phát hiện, ngăn chặn và phản ánh đến chính quyền địa phương và Công an xã thì UBND xã mới cử địa chính kiểm tra thực tế cùng các hộ dân và đã yêu cầu Cảng Đà Nẵng cắm lại mốc dự án?, chúng tôi đặt vấn đề. Lãnh đạo UBND huyện Hòa Vang cho biết đang chờ báo cáo chính thức từ UBND xã Hòa Nhơn về sự việc này.
Đối với vụ việc liên quan đoàn xe mang BKS tỉnh Quảng Nam múc trộm đất gần thi công dự án cao tốc Hòa Liên - Túy Loan, theo lãnh đạo UBND huyện Hòa Vang, ngay khi có thông tin phản ánh, lãnh đạo UBND huyện đã trực tiếp kiểm tra, phát hiện 2 vụ việc các đối tượng lợi dụng việc thi công đường cao tốc trên khai thác khoáng sản trái phép ngoài ranh giới dự án. Cụ thể, lúc 9h00 ngày 11/4 (đoạn km 69+913), đoàn xe ben đã múc đất trái phép nằm giáp ranh giới dự án tuyến đường cao tốc vận chuyển đi nơi khác để tiêu thụ.
Tại hiện trường, lực lượng chức năng đã phát hiện 1 xe máy xúc đất màu xanh, nhãn hiệu Kebeco đang đào bới đất để chuẩn bị múc đất đi tiêu thụ. Cũng trong ngày 11/4, lúc 10h20 (đoạn km 70+013 bên trái tuyến), đoàn xe ben này đã múc đất trái phép nằm giáp ranh giới dự án tuyến đường cao tốc vận chuyển đi nơi khác để tiêu thụ...
“Qua theo dõi, phát hiện và ngăn chặn vụ việc khai thác khoáng sản nêu trên, chính quyền địa phương nhận thấy các đối tượng đã lợi dụng việc thi công dự án đường cao tốc Hoà Liên - Tuý Loan khai thác khoáng sản có tính tổ chức và quy mô lớn, tổ chức bố trí người canh gác, theo dõi nhằm qua mắt lực lượng chức năng, khi phát hiện lực lượng kiểm tra các đối tượng thiếu hợp tác gây khó khăn trong quá trình xử lý vụ việc…
Do đó, UBND huyện Hòa Vang đã có báo cáo và phối hợp với Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Đà Nẵng và UBND xã Hoà Sơn tiến hành mời các đối tượng và đưa phương tiện về trụ sở Công an xã Hoà Sơn để tiến hành làm việc. Qua đó, huyện cũng kiến nghị thành phố xử lý nghiêm vụ việc khai thác khoáng sản trái phép để tạo tính răn đe chung và ngăn ngừa các vụ việc tương tự nhằm tránh thất thoát nguồn tài nguyên”, ông Tôn cho biết.
Lộ dấu hiệu buông lỏng quản lý và thiếu trách nhiệm từ vụ múc trộm đất trồng rừng tại Đà Nẵng 
