Liên đoàn Arập tham gia giải quyết khủng hoảng tại Syria
Tìm kiếm một giải pháp ổn thỏa cho cuộc khủng hoảng tại Syria đang là ưu tiên hàng đầu của Liên đoàn Arập. Sau khi cựu lãnh đạo Libya Muammar Gaddafi bị giết chết hôm 20/10, tâm điểm chú ý đã được chuyển sang Syria, nơi cuộc biểu tình của hàng chục ngàn người vẫn đang diễn ra với những báo cáo về thương vong hàng ngày và một nguy cơ can thiệp của phương Tây treo lơ lửng.
Tờ Arập News hôm 31/10 dẫn lời Bộ trưởng Ngoại giao Qatar Hamad bin Jassim cho biết, cuộc làm việc tại Qatar kéo dài một tuần lễ bắt đầu từ 26-10 giữa một ủy ban chuyên trách về xử lý tình hình Syria của Tổ chức Liên đoàn Arập (AL) với đại diện chính quyền Syria đã kết thúc. Cuộc làm việc được đại diện AL mô tả là "rõ ràng và chân thành".
Hôm 30/10, AL đã trình lên Chính phủ Syria một bản kế hoạch chi tiết nhằm chấm dứt cuộc xung đột giữa người biểu tình với lực lượng an ninh của Chính phủ Syria . Chi tiết của bản kế hoạch không được tiết lộ, AL đang chờ phản hồi từ Damascus và ra thời hạn 15 ngày để Syria ngừng bắn nhằm phục vụ tiến trình đàm phán.
Trước đó, AL đã lên tiếng với Damascus về những báo cáo về số người chết do bị lực lượng an ninh Syria "đàn áp", và cảnh báo Syria rằng những báo cáo như thế nếu tiếp tục được đưa ra sẽ tạo cơ hội cho một sự can thiệp từ bên ngoài, đặc biệt là phương Tây.
Hiện tại có nhiều ý kiến khác nhau xung quanh đề xuất đàm phán giữa Chính phủ của Tổng thống Bashar al-Assad. Một bên ủng hộ đàm phán cho rằng chỉ có đàm phán là lối thoát tốt nhất cho tình hình hiện nay, còn bên chống thì cho rằng đàm phán khó tiến hành khi những vụ đụng độ giữa người biểu tình và lực lượng an ninh vẫn đang tiếp diễn. Dư luận khách quan thì nhìn nhận, đàm phán ở Syria là cách tốt nhất để giải quyết xung đột hiện nay, nhưng vấn đề là đàm phán sẽ được tổ chức như thế nào và liệu thành phần chống đối ông Assad và các đồng minh từ bên ngoài của họ có muốn đàm phán hay không.
Cuộc biểu tình phản đối chính phủ tại Syria đã kéo dài từ giữa tháng 3/2011 đến nay. Báo cáo do các tổ chức nhân đạo phương Tây và Liên Hiệp Quốc đưa ra con số hơn 3.000 người bị giết chết, chủ yếu do đụng độ với lực lượng an ninh chống bạo động mà các phương tiện truyền thông phương Tây quen gọi là "đàn áp người biểu tình".
Những thông tin xung quanh vấn đề thương vong của người biểu tình tại Syria do báo chí thông tấn phương Tây loan tải từ trước đến nay đều rất khó tin cậy. Đã từng có một số vụ mạo danh, tung tin giả, dựng hiện trường giả bị lật tẩy. Thậm chí những sát thủ bắn tỉa từ trên các tòa nhà cao tầng nhắm vào người biểu tình nhằm mục đích đổ thêm dầu vào lửa và tạo cớ can thiệp từ bên ngoài cũng là chuyện thường ngày.
Thế nhưng, những thông tin đó lại chính là cơ sở để Mỹ và châu Âu sử dụng làm căn cứ áp đặt các chế tài cấm vận đối với các quan chức chính quyền Syria, kêu gọi Tổng thống Bashar Assad từ chức, đồng thời tính chuyện can thiệp vào Syria theo bài bản từng áp dụng tại Libya. Điều nguy hiểm là, bên trong Syria hiện đã hình thành một lực lượng vũ trang chống đối chính phủ hoạt động tại vùng Homs và một số thị trấn, thành phố ở miền Trung và Bắc Syria .
Trong nhiều tuần lễ gần đây, các vụ đụng độ đẫm máu diễn ra tại vùng Homs và các thị trấn miền Trung Syria chủ yếu giữa quân đội chính phủ và thành phần vũ trang đào tẩu tập hợp lại thành một lực lượng có tên gọi là Quân đội Syria tự do (FSA). Chẳng hạn, trong vụ đụng độ vào đêm 29/10 ở 2 thành phố Homs và Idlib làm chết 30 binh sĩ quân đội Chính phủ Syria, hơn 50 người khác bị thương, nhưng thông tin đã bị bóp méo thành những người biểu tình bị bắn chết.
Những thông tin thiếu cơ sở kiểm chứng, chủ yếu do thành phần chống Chính phủ Syria mà phương Tây gọi là "nhà hoạt động" cung cấp đang tạo nên áp lực đối với Chính phủ Syria và tạo cớ cho một sự can thiệp từ bên ngoài, theo ý đồ của thành phần chống đối ông Assad. Hiện đang có thông tin về việc phương Tây đang muốn áp đặt "vùng cấm bay" trên bầu trời Syria, tương tự như ở Iraq hoặc Libya, mở màn cho một sự can thiệp quân sự.
Tuy nhiên, sự can thiệp của phương Tây vào Syria vào lúc này là hoàn toàn không thể. Trước hết, một sự can thiệp dù bằng hình thức nào cũng phải được chấp thuận bởi Hội đồng Bảo an LHQ, mà việc này hiện đang bị ách lại do Nga và Trung Quốc đã dùng lá phiếu phủ quyết hồi đầu tháng 10/2011. Chỉ còn cách hành động đơn phương như từng làm tại Nam Tư cách đây 12 năm. Nhưng phương án này hiện nay cũng khó khả thi.
Trong dịp trả lời phỏng vấn tờ báo Anh Sunday Telegraph hôm 30/10, Tổng thống Assad khẳng định rằng phương Tây không thể can thiệp vào Syria . Ông Assad cho rằng, một trận "động đất" sẽ làm rung chuyển toàn khu vực Trung Đông nếu phương Tây can thiệp vào Syria . Syria bất ổn, ngọn lửa bùng cháy ở Damascus sẽ lan rộng khắp khu vực - đó là lời cảnh báo của Damascus .
Tổng thống Assad cũng khẳng định, Syria hiện nay là một "đường phay" của Trung Đông, nếu "đùa giỡn" có thể gây họa lớn, sẽ có thêm một hoặc "hàng chục Afghanistan" mới. Đó là vì, khác với Libya, Syria có những đồng minh đủ mạnh trong khu vực sẵn sàng "chia lửa" khi cần thiết