Khi KKT Chân Mây - Lăng Cô mới hình thành, UBND tỉnh Thừa Thiên-Huế đã "trải thảm đỏ" kêu gọi các doanh nghiệp đến đầu tư. Ngoài thực hiện một số chính sách ưu đãi, UBND tỉnh chỉ đạo Ban quản lý KKT Chân Mây - Lăng Cô đầu tư các khu TĐC để kịp thời di dời những hộ dân bị ảnh hưởng khi dự án triển khai. Việc làm này sẽ giúp người dân an tâm khi nhường đất cho dự án.
Vì vậy, 4 khu TĐC nằm trong KKT Chân Mây - Lăng Cô lần lượt được đầu tư xây dựng gồm: Lộc Vĩnh, Lộc Tiến, Lộc Thủy, thị trấn Lăng Cô (huyện Phú Lộc) với kinh phí hàng trăm tỷ đồng. Mỗi khu TĐC được quy hoạch, xây dựng một cách đồng bộ từ san nền đến đường giao thông, vỉa hè, điện, điện chiếu sáng, cây xanh, nước sạch... Theo quy định, nơi ở khu TĐC phải tốt hơn nơi ở cũ và thực tế các khu TĐC này đều đáp ứng các tiêu chí đặt ra.
Có mặt tại khu TĐC Lăng Cô thuộc thị trấn Lăng Cô - nằm gần tuyến QL1A vào một ngày giữa tháng 7/2022, hơn 600 lô đất đã được phân nền, cắm cọc nhưng lại bỏ hoang. Qua tìm hiểu, được biết khu TĐC này triển khai xây dựng vào năm 2008, với diện tích quy hoạch khoảng 30ha, tổng kinh phí đầu tư hạ tầng giai đoạn 1 khoảng 50 tỷ đồng. Hệ thống hạ tầng được xây dựng khang trang với hệ thống điện, đường, nước... hoàn chỉnh. Tuy nhiên, những dân cư dọn đến đây sinh sống chỉ đếm trên đầu ngón tay.
Ông Trần Đình Vui, Chủ tịch UBND thị trấn Lăng Cô nói rằng, khu TĐC Lăng Cô được xây dựng với mục đích để bố trí TĐC cho các hộ dân bị ảnh hưởng bởi các dự án triển khai trên địa bàn. Qua nắm tình hình, một số hộ dân sau khi được cấp đất TĐC Lăng Cô nhưng vì nhiều lý do, họ đã chuyển nhượng lại cho người khác. Ngoài ra, do một số dự án không triển khai đã bị thu hồi hoặc chậm triển khai nên kéo theo các khu TĐC chưa lấp đầy.
Điển hình, dự án khu cao ốc phức hợp ở đầm Lập An được UBND tỉnh phê duyệt với diện tích hơn 100ha, dự kiến hơn 150 hộ dân bị ảnh hưởng, phải di dời. Tuy nhiên, dự án không triển khai và hiện đã bị thu hồi. Bên cạnh đó, một số dự án khác được cấp đất tại khu "đất vàng" dọc ven biển thị trấn Lăng Cô vẫn không triển khai hoặc chậm triển khai, kéo theo khu TĐC "treo" nhiều năm qua, gây lãng phí ngân sách Nhà nước.
Cùng "cảnh ngộ", khu TĐC Lộc Vĩnh thuộc xã Lộc Vĩnh (Phú Lộc) được đầu tư năm 2008 với diện tích khoảng 30ha. Kinh phí đầu tư xây dựng hơn 40 tỷ đồng. Khu TĐC Lộc Vĩnh tọa lạc tại vị trí đắc địa trên trục đường ra cảng biển Chân Mây, được đầu tư xây dựng hệ thống điện, điện chiếu sáng, đường bê tông nhựa, thoát nước… rất khang trang. Sau hơn 10 năm hoàn thành, hiện khu TĐC chỉ có khoảng 20% hộ dân sinh sống. Còn lại diện tích khu TĐC đã được phân lô vẫn bỏ hoang. Theo ghi nhận, một số hạng mục của khu TĐC đã có dấu hiệu hư hỏng, xuống cấp như: vỉa hè, hệ thống thoát nước, điện…
Qua trao đổi, ông Lê Công Minh, Chủ tịch UBND xã Lộc Vĩnh cho biết, khu TĐC Lộc Vĩnh có tổng cộng là 690 lô để bố trí cho các hộ dân bị ảnh hưởng bởi các dự án trên địa bàn xã. Sau hơn 10 năm khu TĐC hoàn thành và đưa vào sử dụng, tính đến tháng 7/2022, hiện khu TĐC Lộc Vĩnh đã cấp cho 194 hộ dân. Hiện, có một số dự án chậm triển khai nên tại khu TĐC vẫn còn nhiều lô đất bỏ trống.
Tương tự, khu TĐC xã Lộc Tiến, Lộc Thủy (huyện Phú Lộc) cũng được đầu tư nhiều năm nay, đến nay chỉ chiếm khoảng 15% hộ dân đến ở, còn lại đang bị bỏ hoang. Nhiều khu TĐC sử dụng không hết công suất, không có người ở khiến hàng trăm lô đất bỏ hoang trở thành bãi chăn thả trâu, bò... phá hỏng hạ tầng. Trong khi đó, một nghịch lý đáng nói dù nhiều năm nay, các khu TĐC đang có hàng nghìn lô đất chưa có người ở thì nhiều gia đình trên địa bàn một số xã, thị trấn có nhu cầu xin tách hộ, mua đất TĐC để làm nhà nhưng không được đồng ý. Tại nhiều cuộc tiếp xúc cử tri, người dân nhiều lần đề xuất, có nguyện vọng được giải quyết mua đất tại khu TĐC để có chỗ ở ổn định nhưng chưa được giải quyết.
Lãnh đạo xã Lộc Vĩnh chia sẻ, Lộc Vĩnh được quy hoạch là 1 trong 4 xã, thị trấn thuộc KKT Chân Mây - Lăng Cô. Gần 20 năm nay, xã Lộc Vĩnh không được quy hoạch sử dụng đất ở. Nhiều gia đình có đất nông nghiệp xin được chuyển đổi qua đất ở cũng không được phép. Hiện nay, người dân trên địa bàn xã không thể tách thửa được, không có đất ở để xây dựng nhà; trong khi đó nhu cầu của người dân ngày càng lớn.
Vì vậy, chính quyền xã mong muốn, cấp trên và chủ đầu tư xem xét bố trí đất TĐC cho những hộ có nhu cầu đất ở; nếu không được bố trí thì sẽ xảy ra tình trạng xây dựng trái phép kéo dài, ảnh hưởng đến tình hình ANTT tại địa phương và kéo theo nhiều hệ lụy khác. Bên cạnh người dân xã Lộc Vĩnh, nhiều hộ dân ở các xã, thị trấn trong KKT Chân Mây - Lăng Cô không có đất ở cũng mong muốn được Nhà nước bán đất TĐC cho họ xây nhà nhằm sớm được an cư.
Loạn tình trạng “xí phần” đất ở Khu kinh tế Dung Quất 
Xây dựng khu kinh tế, người dân phải được hưởng lợi 
