Lá phiếu trừng phạt

Hôm chủ nhật 6/5 vừa qua có thể xem là ngày "trừng phạt" ở châu Âu - ngày mà cử tri biểu thị thái độ dứt khoát của mình - nói "không" với chính sách kinh tế khắc khổ bằng lá phiếu tại các cuộc bầu cử quan trọng ở Pháp, Hy Lạp và Đức. Tại đó, các chính khách chủ trương "thắt lưng buộc bụng" đều nếm mùi thất bại cay đắng mà vẫn chưa chịu thức tỉnh rằng, cần phải làm theo nguyện vọng của dân chúng!

Ở Pháp, kết cục "không có hậu" cho đương kim Tổng thống Nicolas Sarkozy dường như đã được dự báo từ trước cả vòng 1 ngày 22/4. Đương kim Tổng thống Sarkozy ngay trong đêm 6/5 đã chúc mừng người thắng cuộc - François Hollande và thừa nhận thất bại. Thủ tướng Đức Angela Merkel, Thủ tướng Anh David Cameron đều gọi điện chúc mừng ông Hollande.

Trong khi đó, cử tri Hy Lạp đã ra đòn "trừng phạt" bằng cách gạt bỏ bớt nhiều ứng cử viên của 2 đảng chính ủng hộ kế hoạch thắt lưng buộc bụng do châu Âu đặt ra để đổi lấy khoản cứu nợ cho Hy Lạp. Kết quả sơ bộ, đảng New Democracy tuy chiếm tỉ lệ phiếu bầu cao nhất nhưng đã suy yếu đi nhiều, từ 33% năm 2009 nay chỉ còn 20% phiếu bầu.

Thê thảm nhất chính là đảng Xã hội cầm quyền, từ 44% phiếu bầu năm 2009 nay chỉ còn 14%, xếp thứ 3. Kết quả này khiến cho tổng tỉ lệ phiếu bầu của 2 đảng chính ký kết thỏa thuận ủng hộ kế hoạch “thắt lưng buộc bụng” chỉ còn 34%. Cử tri đã quay sang ủng hộ các ứng cử viên thiên tả và những "chọn lựa thay thế" khác, trong đó, đảng Cánh tả cấp tiến (Radical Left) giành được 16% phiếu bầu, xếp thứ nhì cuộc bầu cử, và hàng loạt ứng cử viên của ít nhất 7 đảng nhỏ và ứng cử viên độc lập đạt tỉ lệ phiếu đủ điều kiện để có ghế trong Quốc hội, trong đó có cả đảng cực hữu Golden Dawn.

Lá phiếu trừng phạt ảnh 1
Cử tri Pháp tràn trề niềm vui và hy vọng vào tân Tổng thống.

Ngay tại nước Đức - nơi được xem là "lá cờ đầu", là "soái hạm" của châu Âu trong cuộc chiến chống khủng hoảng nợ công - đảng Dân chủ Thiên Chúa giáo (CDU) của bà Thủ tướng Angela Merkel cũng vừa nhận thêm thất bại thảm hại tại cuộc bầu cử địa phương bang Schleswig-Holstein hôm 6/5, mà nguyên nhân cũng được cho là xuất phát từ các chính sách kinh tế của bà Merkel. Trước đó, Chính phủ Hà Lan của Thủ tướng Mark Rutte đã sụp đổ vì không thỏa thuận được chi tiêu ngân sách thời khủng hoảng.

Ngay sau khi những kết quả bầu cử được công bố, khắp châu Âu vang lên hồi chuông cảnh báo đối với những chính sách đối phó khủng hoảng hiện hành kém hiệu quả của châu lục. Cử tri ở Pháp và Hy Lạp đều thể hiện quan điểm không chấp nhận việc áp dụng chính sách “thắt lưng buộc bụng” quá mạnh tay, quá khắt khe, khiến cho cuộc sống của người dân gặp nhiều khó khăn.

Đặc biệt là ở Hy Lạp, việc áp dụng chính sách cắt giảm chi tiêu theo yêu cầu của Liên minh châu Âu đã biến người dân lao động, những người hưu trí, người hưởng các chính sách xã hội khác thành "vật hy sinh" cho giới chính khách cầm quyền để gượng cứu lấy đất nước Hy Lạp khỏi bị phá sản và nguy cơ bị loại khỏi khu vực đồng euro. Với việc cả 2 đảng lớn đều giảm sút mạnh tỉ lệ đại biểu được bầu và không đạt đa số cần thiết, đảng dẫn đầu là New Democracy sẽ phải vận động các đảng còn lại, nhất là 2 đảng về nhì (Radical Left) và ba (Xã hội), chịu hợp tác để thành lập chính phủ liên hiệp. Trong bối cảnh này, rõ ràng là một chính phủ liên minh mới sẽ không có lợi cho việc áp dụng các chính sách kinh tế khắc khổ, vì trước mắt đảng Radical Left đã tuyên bố sẽ ngăn chặn việc áp dụng các chính sách khắc khổ theo yêu cầu của EU.

Lá phiếu trừng phạt ảnh 2
Người Hy Lạp đã thể hiện quan điểm chống "thắt lưng buộc bụng" bằng lá phiếu "trừng phạt".

Kết quả bầu cử ở Pháp có tác động mạnh nhất lên chính sách giải quyết khủng hoảng nợ công của châu Âu, vì vai trò chủ chốt của Pháp trong việc hoạch định chính sách châu lục. Xuyên suốt thời gian xảy ra khủng hoảng (tháng 9/2009), người ta thấy cách ứng phó của lãnh đạo châu Âu chủ yếu dựa trên sự hợp tác của bộ đôi Merkel-Sarkozy. Chính bộ đôi này đóng vai trò chủ chốt vạch ra kế hoạch giải cứu Hy Lạp, Ailen, Bồ Đào Nha và trong cuộc vận động ký kết bản hiệp ước siết chặt kiểm soát các khoản chi tiêu công hồi tháng 1/2011. Nhưng Sarkozy hăng hái đi theo đường lối của bà Merkel bao nhiêu thì ông Hollande làm ngược lại bấy nhiêu.

Ngay sau khi kết quả sơ bộ được công bố, Hollande đã tuyên bố ngay rằng, ông sẽ thúc đẩy việc thương thảo lại chính sách “thắt lưng buộc bụng” do bà Merkel và ông Sarkozy đề xuất, đồng thời cũng sẽ thảo luận lại hiệp ước thắt chặt kiểm soát chi tiêu nhằm hạn chế tối đa tỉ lệ thâm hụt ngân sách quốc gia.

Trong khuôn khổ nước Pháp, Hollande cũng cho thấy ông sẽ thay đổi nhiều thứ mà Sarkozy đã áp dụng, và sẽ thực thi những việc thuận theo nguyện vọng của đại đa số công chúng Pháp: hạ tuổi hưu trở về mức 60 tuổi, tăng lương tối thiểu, tạo việc làm cho 60.000 giáo viên. Đồng thời, ông cũng được dân chúng đồng tình khi đưa ra chính sách đánh thuế cao đối với doanh nghiệp lớn và thu thuế 75% đối với những người thu nhập trên 1 triệu euro/năm. Không phải ngẫu nhiên mà người ta gọi ông Hollande là người "mang niềm hy vọng" cho người dân Pháp trong bối cảnh đất nước gặp khó khăn như hiện nay.

Từ trước khi vòng 2 cuộc bầu cử ở Pháp, ông Hollande đã tuyên bố sẽ "định hướng lại châu Âu theo hướng thúc đẩy tăng trưởng, tạo công ăn việc làm và tương lai cuộc sống ổn định". Đây cũng là một xu hướng mới được nhiều người ở châu Âu cổ xúy nhằm thay thế cho chính sách “thắt lưng buộc bụng” hiện đang tỏ ra không mấy hiệu quả, thậm chí phản tác dụng. Giải quyết khủng hoảng nợ công ở châu Âu, cần nhất là việc đưa ra được những chính sách hợp lý, có tác động giải quyết khủng hoảng bền vững mới có thể tạo được sự đồng thuận chung trong dân chúng

Văn Trương (tổng hợp)

Các tin khác

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Đêm 7/5, Israel phóng tên lửa xuống khu vực ngoại ô Beirut, tiêu diệt Ahmed Ali Balout - chỉ huy lực lượng Radwan của Hezbollah. Đây là lần đầu thủ đô Lebanon bị tấn công kể từ lệnh ngừng bắn hơn 3 tuần trước. Đòn tập kích làm rung chuyển nền tảng mong manh của thỏa thuận và phủ bóng lên những nỗ lực ngoại giao giữa Mỹ và Iran.

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Theo Viện nghiên cứu chiến lược quốc tế - HSS (Vương quốc Anh), việc Nhật Bản nới lỏng đáng kể các hạn chế đối với xuất khẩu quốc phòng sẽ tạo ra những cơ hội thương mại và ngoại giao quan trọng. Nhưng, trước hết, họ cần giải quyết các vấn đề về năng lực công nghiệp quốc phòng.

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

Áp lực nội bộ gia tăng buộc NATO xem xét điều chỉnh cơ chế họp cấp cao, trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương xuất hiện nhiều khác biệt về ưu tiên chiến lược. Việc thay đổi nhịp thượng đỉnh đặt ra yêu cầu cân bằng giữa ổn định chính trị và hiệu quả điều phối dài hạn của liên minh.

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mối rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh NATO ở châu Âu ngày càng lớn thêm với việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút 5.000, và có thể nhiều hơn nữa, binh sĩ đóng tại Đức, sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích cách Mỹ xử lý xung đột Iran.

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.