Lá phiếu trách nhiệm

Ngày 15/3/2026 - ngày hội của non sông - Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 đang đến gần. Hơn 70 triệu cử tri tham gia cuộc bầu cử lần này đồng nghĩa với hơn 70 triệu chủ thể quyền lực cùng tham gia kiến tạo bộ máy quyền lực nhà nước.

Từ lời căn dặn của Người …

Còn nhớ trong bài “Ý nghĩa của Tổng tuyển cử” đăng trên Báo Cứu quốc số 130 ra ngày 31/12/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng viết: “Tổng tuyển cử là một dịp cho toàn thể quốc dân tự do lựa chọn những người có tài, có đức, để gánh vác công việc nước nhà. Trong cuộc Tổng tuyển cử, hễ là những người muốn lo việc nước thì đều có quyền ra ứng cử; hễ là công dân thì đều có quyền đi bầu cử. Không chia gái trai, giàu nghèo, tôn giáo, nòi giống, giai cấp, đảng phái, hễ là công dân Việt Nam thì đều có hai quyền đó. Vì lẽ đó, cho nên Tổng tuyển cử tức là tự do, bình đẳng; tức là dân chủ, đoàn kết”.

Cách đây đúng 80 năm, trong cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (6/1/1946), Người đã khẳng định: “Lá phiếu của người cử tri tuy khuôn khổ nó bé nhỏ, nhưng giá trị của nó thì vô cùng to lớn. Nhân dân ta đã trải qua biết bao gian khổ, hy sinh biết bao xương máu trong cuộc cách mạng đánh đổ thực dân và phong kiến mới giành được”.

Lời dạy của Người đến nay vẫn vẹn nguyên giá trị, như một “kim chỉ nam” cho mỗi cử tri trước ngưỡng cửa các điểm bỏ phiếu. Lá phiếu ấy không chỉ là tờ giấy in tên các ứng cử viên, nó là sự gửi gắm niềm tin, là “viên gạch” xây dựng nên nền móng của một Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa “của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân”.

Cuộc bầu cử lần này diễn ra trong bối cảnh đặc biệt. Chúng ta vừa đi qua những cột mốc quan trọng của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, đang ở giai đoạn tăng tốc để hiện thực hóa khát vọng đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045. Vì vậy, lá phiếu ngày 15/3/2026 mang một sức nặng đặc biệt – sức nặng của sự lựa chọn những cá nhân có đủ “Tâm – Tầm – Tài” để chèo lái con thuyền đất nước giữa những biến động phức tạp của tình hình địa chính trị thế giới và sự bùng nổ của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

…Đến lá phiếu trách nhiệm của cử tri

Từ miền núi đến đồng bằng, từ đô thị đến hải đảo xa xôi, mỗi người dân, mỗi cử tri đều bình đẳng trong quyền quyết định ai sẽ thay mặt mình tham gia Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp. Không có sự khác biệt về nghề nghiệp, vị trí xã hội hay điều kiện kinh tế trước mỗi lá phiếu bầu, mọi công dân đều mang giá trị ngang nhau của quyền làm chủ đất nước.

Lá phiếu trách nhiệm trước hết bắt đầu từ việc cử tri dành thời gian để nghiên cứu, thấu hiểu. Trong một kỷ nguyên số hóa, khi thông tin bùng nổ, việc nhận diện chân dung người đại biểu nhân dân đòi hỏi sự minh mẫn và trách nhiệm cao độ.

Theo dữ liệu dự báo từ Hội đồng Bầu cử Quốc gia, cơ cấu đại biểu khóa XVI sẽ tiếp tục được đổi mới mạnh mẽ theo hướng tăng tỷ lệ đại biểu chuyên trách, đại biểu trẻ và các chuyên gia trong lĩnh vực công nghệ, kinh tế số. Đây là phản ứng linh hoạt của hệ thống chính trị trước yêu cầu thực tiễn. Tuy nhiên, sự lựa chọn cuối cùng nằm ở cử tri.

Cử tri không thể bỏ phiếu theo cảm tính, hay “bầu cho xong chuyện”. Một lá phiếu trách nhiệm là lá phiếu được đúc kết từ quá trình soi xét kỹ lưỡng hồ sơ, chương trình hành động của các ứng viên. Đó phải là những người dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đổi mới sáng tạo và đặc biệt là dám đương đầu với những khó khăn, thách thức để bảo vệ lợi ích chung của nhân dân.

Như Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nhấn mạnh: “Những người trúng cử, sẽ phải ra sức giữ vững nền độc lập của Tổ quốc, ra sức mưu sự hạnh phúc cho đồng bào. Phải luôn luôn nhớ và thực hành câu: Vì lợi nước, quyền lợi nhà; vì lợi chung, quên lợi riêng. Phải làm cho xứng đáng với đồng bào, cho xứng đáng với Tổ quốc”.

Chúng ta cần những đại biểu không chỉ biết “hứa” trong các cuộc tiếp xúc cử tri, mà phải là những người có năng lực phản biện chính sách, có tầm nhìn xa trông rộng để biến những nghị quyết của Đảng thành những dự án, những công trình cụ thể làm thay đổi bộ mặt đời sống kinh tế - xã hội tại địa phương và cả nước.

Thế nhưng, lá phiếu trách nhiệm còn thể hiện ở việc giám sát sau bầu cử. Trách nhiệm của cử tri không kết thúc sau khi bỏ phiếu vào hòm. Nó kéo dài xuyên suốt nhiệm kỳ thông qua việc theo dõi, giám sát hoạt động của các đại biểu. Một bộ máy công quyền liêm chính, hiệu lực chỉ có thể tồn tại khi có những cử tri trách nhiệm, luôn đồng hành và nhắc nhở người đại diện cho mình.

Nhiệm kỳ 2026-2031 được dự báo sẽ là thời kỳ “cất cánh” của kinh tế số và kinh tế xanh tại Việt Nam. Quốc hội khóa XVI sẽ phải xử lý những bài toán lớn về biến đổi khí hậu, an ninh năng lượng và đặc biệt là việc hoàn thiện hệ thống pháp luật trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng. Cho đến cả những bài toán dân sinh, an sinh xã hội cho cử tri, nhân dân…

Vì thế, ngày 15/3/2026 tới đây không chỉ là một mốc thời gian trên tờ lịch, đó là ngày mà “ý Đảng” và “lòng Dân” cùng gặp gỡ ở một điểm chạm thiêng liêng: Đó là niềm tin vào sự trường tồn và phát triển của dân tộc, của đất nước.

Hãy để mỗi lá phiếu là một lời khẳng định về ý chí tự lực, tự cường. Hãy để mỗi điểm bỏ phiếu là một đóa hoa trong vườn hoa dân chủ rực rỡ. Vì một Việt Nam hùng cường, hãy thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình với tất cả sự trân trọng và trách nhiệm cao cả nhất!