Kinh tế tầm thấp tại Việt Nam có thể chạm mốc 500 triệu USD vào năm 2035

Ngày 2/10, Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) phối hợp cùng Báo Tiền Phong tổ chức Diễn đàn "Phát triển kinh tế tầm thấp và thúc đẩy ứng dụng công nghệ vũ trụ tại Việt Nam". Sự kiện đã thu hút sự tham gia của đại diện các bộ, ngành trung ương, các địa phương, chuyên gia khoa học và cộng đồng doanh nghiệp công nghệ lớn.

Chiến lược "bộ ba" kinh tế mới

Phát biểu định hướng tại diễn đàn, ThS. Nguyễn Văn Thuật, Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế số và xã hội số (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho biết, kinh tế không gian tầm thấp là các hoạt động kinh tế diễn ra ở độ cao từ mặt đất đến khoảng 1.000m-3.000m, dựa trên hệ sinh thái thiết bị bay không người lái (UAV/drone) và các dịch vụ phụ trợ. Theo đánh giá của các tổ chức quốc tế, thị trường UAV toàn cầu dự báo sẽ tăng trưởng bùng nổ.

Riêng tại Việt Nam, dù mới ở giai đoạn bắt đầu, ngành này được dự báo đạt tốc độ tăng trưởng khoảng 13%/năm và có thể chạm mốc quy mô 500 triệu USD vào năm 2035. Khái niệm này cũng gắn liền với Kết luận số 18-KL/TW và Nghị quyết 19/NQ-TW của Trung ương Đảng, xác định kinh tế không gian tầm thấp là ngành kinh tế-kỹ thuật quan trọng, nằm trong "bộ ba" không gian kinh tế mới của đất nước cùng với "không gian ngầm" và "không gian vũ trụ".

2aobor2cjpdmhubfngy9jbyylfgjjtercrcwe0gg.jpg
PGS.TS Bùi Thế Duy, Giám đốc ĐHQGHN phát biểu tại diễn đàn.

Đánh giá về tính thực tiễn của lĩnh vực này, PGS.TS Bùi Thế Duy, Giám đốc ĐHQGHN nhấn mạnh, kinh tế tầm thấp không còn là lý thuyết trên giấy. Tích hợp công nghệ UAV cùng các giải pháp thông minh đã và đang tạo ra không gian phát triển mới.

“Tại các vùng nông thôn, sự phát triển thậm chí còn nhanh hơn đô thị. Hầu hết các vườn sầu riêng ở Tây Nguyên hiện nay đều sở hữu UAV và cử người đi đào tạo lái để tưới, phun thuốc hàng tuần. Trong các đợt thiên tai, bão lũ vừa qua, UAV cũng đã phát huy hiệu quả trực tiếp khi tìm kiếm nạn nhân bị cô lập, vận chuyển lương thực và nhu yếu phẩm,” PGS.TS Bùi Thế Duy chia sẻ.

Ba trụ cột không thể tách rời

Mặc dù bức tranh tiềm năng rất rộng mở, các đại biểu tham dự diễn đàn đều thống nhất quan điểm cho rằng, công nghệ chỉ là công cụ, không phải mục tiêu cuối cùng. Nhà báo Phùng Công Sưởng, Tổng Biên tập Báo Tiền Phong đưa ra góc nhìn xuyên suốt: "Một chuyến bay UAV chỉ có giá trị khi giúp giảm thời gian, giảm chi phí hoặc tạo ra dịch vụ tốt hơn. Công nghệ chỉ thật sự có ý nghĩa khi bắt đầu từ bài toán cần giải quyết của thực tiễn, chứ không bắt đầu từ mong muốn có thêm một thiết bị mới". Báo Tiền Phong kỳ vọng diễn đàn là cầu nối thực chất để phản ánh trung thực những điểm nghẽn, giúp các nhà quản lý và doanh nghiệp tìm ra lời giải cho các bài toán kinh tế-xã hội cụ thể.

Đồng quan điểm, ThS. Nguyễn Văn Thuật phân tích sâu hơn về cấu trúc thị trường. Theo ông, bản thân chiếc máy bay UAV không trực tiếp tạo ra giá trị. Giá trị thực sự nằm ở chuyến bay, dữ liệu thu thập được và khả năng khai thác nguồn dữ liệu đó để giải quyết các vấn đề thực tế.

Ông Thuật cho biết, thị trường bán thiết bị phần cứng chỉ là "phần nổi" (dự báo đạt khoảng 40 tỷ USD toàn cầu vào năm 2030), trong khi "phần chìm" chiếm giá trị lớn hơn nhiều chính là hệ sinh thái dịch vụ, dữ liệu bay và khả năng tích hợp vào các ngành kinh tế truyền thống (dự kiến đạt 488 tỷ USD vào năm 2035).

Từ góc độ quản lý công nghệ, đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ chỉ ra 3 trụ cột song hành không thể tách rời trong phát triển kinh tế tầm thấp gồm khai thác, quản trị, bảo vệ. Việc xuất hiện ngày càng nhiều thiết bị bay cũng đặt ra yêu cầu cấp bách về quản lý an toàn hàng không, đòi hỏi phải phát triển đồng bộ cả công nghệ chống UAV (C-UAS) và hệ thống radar giám sát.

2aobor2cjpdmhubfngy9jbzjqcgjsga2lyp95aew.jpg
Diễn đàn thu hút sự tham gia đông đảo các đại biểu đến dự.

Đại diện Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Điện Biên cho hay, hành lang pháp lý và cơ chế phối hợp liên ngành là vướng mắc lớn nhất. Lĩnh vực này là sự giao thoa giữa hàng không, quốc phòng, an ninh, KH&CN, giao thông, nông nghiệp và y tế. Hiện chưa có quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn đánh giá rủi ro và quy trình phối hợp đồng bộ giữa các bên, khiến địa phương lúng túng trong việc xác định thẩm quyền bay, trách nhiệm quản lý và sở hữu dữ liệu.

Cùng đó, đại diện doanh nghiệp logistics như Vietnam Post phản ánh, việc phải xin cấp phép cho từng chuyến bay hoặc từng ngày bay gây tắc lớn cho nhu cầu ứng dụng thực tế, đặc biệt là khi phục vụ nông dân xử lý sâu bệnh trong 24 giờ hay giao hàng cấp bách. Vì vậy, thách thức kỹ thuật và điều kiện tự nhiên thể hiện rất rõ ở địa hình miền núi phức tạp như Điện Biên, thời tiết thay đổi nhanh, suy giảm sóng viễn thông và địa hình chia cắt đòi hỏi tiêu chuẩn kỹ thuật thiết bị bay khắt khe hơn rất nhiều so với khu vực đồng bằng…

Ngoài ra, bài toán chi phí và mô hình kinh doanh cũng là vấn đề được các đại biểu nhắc đến nhiều. Bởi chi phí đầu tư thiết bị, pin, bảo trì ban đầu rất cao, trong khi tải trọng bay còn hạn chế. Nếu không chứng minh được hiệu quả chi phí so với phương thức truyền thống, UAV sẽ chỉ dừng lại ở mức "trình diễn công nghệ" chứ chưa thể trở thành ngành kinh tế.

Để giải quyết các rào cản trên, các đại biểu tại diễn đàn đã đề xuất một lộ trình phát triển mang tính hệ thống, tập trung vào mô hình liên kết giữa nhà nước-viện/trường-doanh nghiệp. Về phía cơ quan quản lý, Bộ Khoa học và Công nghệ đang tham mưu Chính phủ hoàn thiện khung thể chế. Tuy nhiên, thay vì thụ động "chờ luật hoàn thiện mới làm", Việt Nam đang thúc đẩy cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) tại một số địa phương như Điện Biên, Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Tây Ninh...

Việc thử nghiệm sẽ giúp hình thành dữ liệu thực tế, quy trình vận hành và cơ sở đánh giá chính sách. Về phía các cơ sở nghiên cứu, PGS.TS Trương Ninh Thuận và GS.TS Trần Xuân Tú (ĐHQGHN) khẳng định, ĐHQGHN tập trung định hướng nghiên cứu làm chủ công nghệ lõi và phát triển các giải pháp tích hợp thay vì chế tạo UAV đơn lẻ. ĐHQGHN đã thành lập Viện Công nghệ hàng không vũ trụ và các trung tâm nghiên cứu chuyên sâu, đồng thời đang triển khai các dự án ứng dụng thực tiễn như hệ thống cứu hộ LUSAR (kết hợp UAV và vệ tinh tầm thấp) hay máy bay SHARK-HL phục vụ giám sát hiện trường. Về phía doanh nghiệp, các tập đoàn lớn như VNPT, Vietnam Post, Viettel... đang tích cực chuẩn bị hạ tầng...

.

Phạm Huyền

Các tin khác

Nhiều kỳ vọng từ lễ hội cá tra Đồng Tháp

Nhiều kỳ vọng từ lễ hội cá tra Đồng Tháp

Lễ hội Cá tra lần thứ nhất năm 2026 được kỳ vọng quảng bá thương hiệu, mở rộng thị trường tiêu thụ, nâng tầm giá trị cá tra Đồng Tháp và thúc đẩy phát triển bền vững ngành hàng chủ lực của địa phương.

Khơi thông nguồn lực, mở khóa chuỗi cung ứng toàn cầu cho doanh nghiệp Việt

Khơi thông nguồn lực, mở khóa chuỗi cung ứng toàn cầu cho doanh nghiệp Việt

Ngày 18/11/2026, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP Hồ Chí Minh (ITPC) phối hợp cùng Quỹ Đầu tư tác động Impact Investment Exchange (IIX), Phòng Thương mại Canada tại Việt Nam (CanCham) và các đơn vị tổ chức Diễn đàn Đầu tư tác động với chủ đề “Mở khóa thương mại và chuỗi cung ứng”.

Ngành thực phẩm Việt Nam tăng tốc chinh phục thị trường EU dưới ‘bệ phóng’ EVFTA

Ngành thực phẩm Việt Nam tăng tốc chinh phục thị trường EU dưới ‘bệ phóng’ EVFTA

Sau 6 năm thực thi EVFTA, xuất khẩu hàng hóa Việt Nam sang EU tiếp tục tăng trưởng, mở ra nhiều cơ hội cho ngành lương thực thực phẩm. Tuy nhiên, những yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững đang đặt doanh nghiệp trước áp lực đổi mới toàn diện.

“Luật hoá” để khơi thông quỹ đất dự án, chấm dứt tình trạng lệch pha cung - cầu nhà ở

“Luật hoá” để khơi thông quỹ đất dự án, chấm dứt tình trạng lệch pha cung - cầu nhà ở

Tiếp diễn tình trạng lệch pha cung - cầu những năm qua, từ đầu năm đến nay nguồn cung nhà ở trên địa bàn TP Hồ Chí Minh vẫn tập trung ở phân khúc cao cấp và trung - cao cấp. Trong đó nhà chung cư chiếm 73,6% số căn đủ điều kiện huy động vốn, phân khúc nhà ở trung cấp chỉ chiếm 7,1% và phân khúc nhà ở thương mại bình dân đã “biến mất” nhiều năm vẫn chưa xuất hiện trở lại…

Sắp xếp hơn 10.200 cơ sở nhà, đất công: Kiên quyết chống lãng phí, thất thoát

Sắp xếp hơn 10.200 cơ sở nhà, đất công: Kiên quyết chống lãng phí, thất thoát

Thực hiện chủ trương của Trung ương về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp và nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng tài sản công, UBND TP Hồ Chí Minh đã phê duyệt phương án sắp xếp, xử lý 10.257 cơ sở nhà, đất công. Đây là bước đi quyết liệt nhằm quản lý chặt chẽ, tối ưu hóa nguồn lực và kiên quyết không để xảy ra tình trạng bỏ hoang, thất thoát hay lãng phí tài sản nhà nước.

Giá vàng tiếp tục giảm

Giá vàng tiếp tục giảm

Giá vàng liên tục giảm sâu trong bối cảnh đồng USD mạnh lên, và nhà đầu tư kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) tiếp tục tăng lãi suất.

Viettel hỗ trợ chuyển đổi số doanh nghiệp quy mô 370 tỷ đồng tại TP Hồ Chí Minh

Viettel hỗ trợ chuyển đổi số doanh nghiệp quy mô 370 tỷ đồng tại TP Hồ Chí Minh

Ngày 17/11, Viettel Telecom công bố hệ sinh thái giải pháp số dành cho doanh nghiệp tại Diễn đàn “Kết nối giải pháp chuyển đổi số doanh nghiệp Việt”. Đồng thời, triển khai chương trình hỗ trợ chuyển đổi số cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh tại TP Hồ Chí Minh với tổng giá trị lên tới 370 tỷ đồng.

Hải quan: Cải cách thủ tục hành chính, thúc đẩy tăng trưởng

Hải quan: Cải cách thủ tục hành chính, thúc đẩy tăng trưởng

Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, giảm thời gian thông quan và chủ động tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp đang là những nhiệm vụ trọng tâm của ngành Hải quan. Từ đổi mới thể chế đến những cách làm cụ thể tại các chi cục hải quan khu vực, mục tiêu xuyên suốt là tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, giảm chi phí sản xuất, kinh doanh, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2026-2030.

Tăng tốc chuyển đổi số y tế

Tăng tốc chuyển đổi số y tế

Bộ Y tế đang đẩy mạnh chuyển đổi số y tế, giảm thủ tục hành chính, xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử, tiến tới bệnh viện thông minh.

VIB cho vay mua ô tô lãi suất từ 8,9%, tối đa 5 tỷ đồng

VIB cho vay mua ô tô lãi suất từ 8,9%, tối đa 5 tỷ đồng

Mức lãi suất ưu đãi 8,9%/năm cố định trong 6 tháng áp dụng cho tất cả các dòng xe. Đặc biệt, VIB cam kết lãi suất thả nổi không vượt quá 15%/năm sau thời gian cố định, giúp khách hàng tối ưu tài chính và chủ động hơn trong kế hoạch sở hữu ô tô, từ nhu cầu đi lại cá nhân, gia đình đến kinh doanh vận tải.

TP Hồ Chí Minh tạo cơ hội tốt cho những người khởi nghiệp

TP Hồ Chí Minh tạo cơ hội tốt cho những người khởi nghiệp

Không chỉ hỗ trợ vốn, TP Hồ Chí Minh đang hướng đến xây dựng một hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo đồng bộ, từ hạ tầng nghiên cứu, phòng thí nghiệm, trung tâm ươm tạo đến chuyên gia, sở hữu trí tuệ và thương mại hóa sản phẩm.

Đề nghị xử lý thông tin sai lệch "tôm hùm chết diện rộng"

Đề nghị xử lý thông tin sai lệch "tôm hùm chết diện rộng"

So với tổng lồng bè và tôm hùm người dân phường Xuân Đài, tỉnh Đắk Lắk đang thả nuôi ở vịnh Xuân Đài, thì số lượng tôm hùm chết rải rác ở địa phương này chiếm tỷ lệ rất thấp. Thế nhưng một số tài khoản Facebook đăng tải trên mạng xã hội những thông tin sai lệch, gây nhiễu loạn thông tin, ảnh hưởng xấu đến hoạt động nuôi tôm.

BSR kiến tạo tương lai bằng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

BSR kiến tạo tương lai bằng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Với hơn 2.300 sáng kiến cải tiến, giá trị làm lợi gần 2.000 tỷ đồng và hàng chục sản phẩm mới được thương mại hóa, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang đóng góp trực tiếp vào hiệu quả sản xuất kinh doanh của Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR), đơn vị thành viên PETROVIETNAM. Trên nền tảng đó, doanh nghiệp tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), phát triển năng lượng xanh, hướng tới năng lực cạnh tranh toàn cầu trong lĩnh vực năng lượng và hóa dầu.