Hội thảo do Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) – cơ quan chủ trì soạn thảo dự thảo Chiến lược tổ chức vào ngày 15/6, tại Hà Nội.
Sắp xếp, tinh gọn hệ thống báo chí mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả
Theo dự thảo, Báo chí cách mạng là phương tiện thông tin, công cụ tuyên truyền, vũ khí tư tưởng quan trọng của Đảng và Nhà nước, diễn đàn của nhân dân, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng, sự quản lý của Nhà nước. Báo chí là lực lượng kiến tạo niềm tin, giữ gìn bản sắc và sự ổn định tinh thần xã hội, cổ vũ khát vọng phát triển, góp phần hiện thực hoá mục tiêu xây dựng đất nước…
Dự thảo xác định đến năm 2030, phát triển 8 cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện, tiến tới xây dựng các tập đoàn báo chí, truyền thông chủ lực quốc gia. Hình thành và phát triển nền tảng số báo chí quốc gia; xây dựng hạ tầng dữ liệu báo chí số cho báo chí; hình thành và phát triển công cụ số để thực hiện giám sát hoạt động báo chí trên không gian mạng. Bảo đảm nguồn tài chính ổn định, tăng cường kinh phí đầu tư phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số cho báo chí.
Hệ thống các cơ quan tạp chí khoa học, nhất là các cơ quan tạp chí khoa học thuộc các lĩnh vực khoa học cơ bản, công nghệ và chuyển đổi số có tầm ảnh hưởng, được xếp thứ hạng cao trong khu vực và trên thế giới. 100% cơ quan báo chí (trừ cơ quan tạp chí khoa học) đưa nội dung lên các nền tảng số…
Quản lý, sử dụng có hiệu quả các kênh nội dung của cơ quan báo chí trên không gian mạng, biến các nền tảng số, mạng xã hội đang phổ biến thành công cụ của báo chí cách mạng, lan tỏa các thông tin tích cực, tạo dòng thông tin chủ lưu, chính thống trên không gian mạng. Dữ liệu báo chí là tài sản chiến lược phục vụ phát triển báo chí số, kinh tế báo chí, quản trị truyền thông và bảo vệ chủ quyền thông tin quốc gia…
Phát biểu đề dẫn tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Phan Tâm chỉ rõ, hiện nay, chúng ta đang sống trong một môi trường truyền thông mà mỗi ngày người dân tiếp nhận một khối lượng thông tin khổng lồ từ rất nhiều nguồn khác nhau. Mỗi khi xuất hiện những luồng thông tin nhiễu loạn, những vấn đề phức tạp hoặc những sự kiện lớn cần được phản ánh khách quan, đầy đủ, xã hội lại càng cần đến vai trò của báo chí chính thống như một điểm tựa của niềm tin.
Trong khi đó, nhiều cơ quan báo chí lại đang phải đối mặt với những áp lực rất lớn về nguồn lực, công nghệ và mô hình phát triển. Làm thế nào để báo chí có đủ nguồn lực, đủ năng lực và đủ điều kiện để tiếp tục tạo ra những giá trị mà xã hội đang cần là vấn đề đặt ra khi soạn thảo Chiến lược phát triển và quản lý hệ thống báo chí đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Sớm ổn định mô hình, kiến tạo môi trường thuận lợi cho báo chí
Tại hội thảo, các đại biểu bày tỏ sự thống nhất về cơ bản với dự thảo Chiến lược. Tuy nhiên, để thuận lợi cho quá trình triển khai sau này, các đại biểu kiến nghị làm rõ hơn một số nhóm nội dung.
Theo Đại tá Nguyễn Thanh Bình, Tổng biên tập Báo CAND, dự thảo đã xác định mục tiêu phát triển xây dựng các tập đoàn báo chí, truyền thông chủ lực quốc gia trên cơ sở 8 cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện. Cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện có nhiều loại hình báo chí, cơ quan trực thuộc. Ban soạn thảo nên làm rõ hơn nội hàm của khái niệm cơ quan báo chí trực thuộc, mối quan hệ giữa cơ quan báo chí chủ lực với các cơ quan báo chí trực thuộc về phạm vi hoạt động, cơ chế quản trị, tổ chức và vận hành của mô hình này, từ đó giúp các bộ, ngành, các địa phương có cách hiểu thống nhất trong xây dựng các đề án, triển khai.
Ban soạn thảo nên nghiên cứu và bổ sung rõ hơn về định hướng xây dựng hệ sinh thái dữ liệu báo chí dùng chung và cơ chế kết nối chia sẻ, khai thác dữ liệu giữa các cơ quan báo chí; cơ chế bảo vệ quản trị và tăng giá trị của dữ liệu của cơ quan báo chí trong môi trường số.
Nhấn mạnh một trong những quan điểm mới trong dự thảo lần này là định hướng chuyển từ tư duy quản lý sang quản trị và điều hướng, Tổng biên tập Báo CAND cho rằng, đây là một cách tiếp cận rất hiện đại và phù hợp với sự phát triển của môi trường truyền thông số.
Tuy nhiên, đồng chí cũng đề nghị ban soạn thảo nên hoàn thiện các cơ chế về đánh giá chất lượng báo chí, các chỉ số phát triển báo chí, các tiêu chí một cách cụ thể hơn trong các mức độ về cải cách, mức độ trưởng thành chuyển đổi số cũng như hệ thống dữ liệu để phục vụ cho công tác quản trị điều hành một cách chính xác.
Đồng quan điểm với Tổng biên tập Báo CAND, Tổng biên tập Báo Dân trí Phạm Tuấn Anh và nhiều đại biểu khác cho rằng, cần có cái nhìn chính xác nhất về việc phát triển hệ sinh thái báo chí số. Trong đó, báo chí đóng vai trò trung tâm trên nền tảng dữ liệu mở. Nên phát triển hạ tầng dữ liệu dùng chung, hệ sinh thái số và hệ thống đo lường hiệu quả báo chí, đánh giá định hướng chính sách phát triển báo chí.
Nên xác định báo chí cũng là một ngành công nghiệp văn hoá, nhìn nhận báo chí là một ngành kinh tế, tạo ra giá trị và trực tiếp đóng góp vào phát triển kinh tế. Khẳng định rõ hơn vai trò của nền tảng của tất cả các cơ quan báo chí đang có, tiếp tục phát triển, sử dụng có hiệu quả các kênh nội dung của cơ quan báo chí trên không gian mạng, biến thành vũ khí chính trị, tránh lãng phí các nền tảng có lượng bạn đọc lớn.
Đề xuất làm rõ hơn về mô hình nền tảng báo chí số quốc gia và mối quan hệ giữa nền tảng báo chí số quốc gia với các nền tảng số hiện có của các cơ quan báo chí để làm sao đảm bảo được nguyên tắc kết nối, chia sẻ, hỗ trợ lẫn nhau, Đại tá Lê Ngọc Long, Phó tổng biên tập Báo Quân đội nhân dân cho rằng, cần có cơ chế phối hợp chia sẻ nền tảng dùng chung và liên kết giữa các cơ quan báo chí để công tác tuyên truyền đạt hiệu quả tốt nhất, gỡ vướng mắc do rào cản về bản quyền. Cần có chiến lược đầu tư phát triển cơ quan báo chí dài hạn, đảm bảo được vai trò chủ lưu của báo chí trên không gian mạng cũng như tăng cường năng lực cạnh tranh của báo chí Việt Nam, nâng cao sức cạnh tranh của báo chí Việt Nam với các nền tảng truyền thông xuyên biên giới….
Một số vấn đề khác cũng được lãnh đạo nhiều cơ quan báo chí lớn khác như Tiền Phong, Thanh Niên, Lao động… là sớm hoàn thiện và ban hành định mức kỹ thuật đối với cơ quan báo chí. Các đại biểu đều cho rằng, cần có sự ổn định về mô hình tổ chức để những người làm báo yên tâm cống hiến và quan tâm đào tạo nhân lực báo chí. Về việc đặt hàng cho cơ quan báo chí, cần có cơ chế thông thoáng, không quá phức tạp về thủ tục hành chính.
Kết luận hội thảo, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Phan Tâm cho biết, những ý kiến của các đại biểu về dự thảo Chiến lược phát triển báo chí đến năm 2030, tầm nhìn 2035 đã chỉ ra những vấn đề cốt lõi cần quan tâm để Chiến lược khi ban hành sẽ phù hợp và sát thực tế với yêu cầu của các cơ quan báo chí.
Đây cũng là những vấn đề lớn mà Ban soạn thảo và Tổ biên tập sẽ tiếp tục nghiên cứu để bổ sung hoàn thiện để bám sát được thực tiễn đời sống báo chí, bám sát các định hướng phát triển của Đảng, Nhà nước đối với cơ quan báo chí, từ đó báo chí phát triển lành mạnh, chuyên nghiệp, hiện đại, nhân văn.
