“Khủng hoảng ngoại giao” quanh sự kiện Palestine gia nhập LHQ

Ngày 23/9 là thời gian nhạy cảm về mặt ngoại giao đối với Mỹ và Liên Hiệp Quốc (LHQ). Đó là ngày mà Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas chính thức yêu cầu Hội đồng Bảo an LHQ công nhận Nhà nước Palestine là thành viên đầy đủ của LHQ. Một cuộc vận động ngoại giao náo nhiệt chưa từng có đã diễn ra chỉ nhằm mục đích ngăn cản Palestine gia nhập tổ chức lớn nhất thế giới này.

"Đây là thời điểm quyết định" - phát biểu của Nabeel Shaath, một cố vấn của Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas. Đúng vậy, Tổng thống Abbas đã quyết tâm theo đuổi việc trở thành thành viên đầy đủ của LHQ, và việc này sẽ tạo ra một cuộc "khủng hoảng ngoại giao" đối với các bên liên quan, đặt ra một thách thức ngoại giao lớn mà nước Mỹ chưa bao giờ gặp phải. Đối với nhóm "bộ tứ" về Trung Đông (gồm Mỹ, LHQ, EU, Nga), việc Palestine đơn phương thành lập nhà nước thành viên của LHQ sẽ đặt dấu chấm hết cho vai trò mờ nhạt của nhóm này trong việc thúc đẩy giải pháp "2 nhà nước" trong đó Palestine được bảo đảm có một nhà nước độc lập với đường biên giới trước năm 1967.

Đó cũng sẽ là một thất bại nghiêm trọng trong chính sách đối ngoại của Tổng thống Mỹ Barack Obama khi mục tiêu giải quyết cuộc xung đột Israel - Palestine thông qua đàm phán hòa bình đã thất bại. Riêng Israel xem việc Palestine đơn phương thành lập nhà nước là một "đại họa" vì nước này sẽ phải đối mặt với một áp lực vô cùng lớn buộc phải giải quyết các vấn đề liên quan đến biên giới lãnh thổ của Palestine, những vùng đất đã chiếm của người Palestine từ sau cuộc chiến 1967 và vấn đề người tị nạn, tù nhân Palestine bị Israel bắt giam bấy lâu nay bằng con đường tuân thủ luật pháp quốc tế và Hiến chương LHQ. Một sự thất bại không thể chấp nhận được đối với Israel.

Tổng thống Mỹ Barack Obama đã bất lực trong việc tạo tiếng nói chung giữa Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas.
Tổng thống Mỹ Barack Obama đã bất lực trong việc tạo tiếng nói chung giữa Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas.

Mỹ vẫn quyết liệt bảo lưu quan điểm ngăn cản Palestine làm thành viên LHQ bằng mọi giá. Phát biểu trước diễn đàn LHQ hôm 21/9, Tổng thống Obama cho rằng "hòa bình không thể có được bằng nghị quyết". Ông Obama cho rằng hòa bình phải thông qua "thương đàm căng thẳng" để giải quyết những vấn đề vướng mắc của các bên liên quan. Nhưng thương đàm theo cái cách đã làm từ trước đến nay, trong đó Israel khăng khăng không nhượng bộ chút nào trong các khoản thương lượng, đặc biệt là vấn đề xây nhà ở khu định cư Do Thái trên đất của người Palestine, đã cho thấy Mỹ bất lực trước Israel khiến người Palestine luôn luôn thấy mình bị chèn ép một cách bất công. Khi mọi nỗ lực đàm phán trực tiếp đã thất bại, chủ yếu do chính sách hậu thuẫn Israel bằng mọi giá của Mỹ, việc người Palestine đơn phương thành lập nhà nước độc lập và gia nhập LHQ cũng là chuyện bình thường. Điều không bình thường chính là việc Mỹ và Israel cố hết sức ngăn cản việc một dân tộc thành lập nhà nước và gia nhập LHQ.

Đến "thời điểm quyết định" này, khi việc gia nhập LHQ của Palestine đã không thể quay trở lại được nữa, hoạt động ngoại giao đang diễn ra sôi động chưa từng có tại LHQ trong suốt nhiều năm nay liên quan đến cuộc xung đột Israel - Palestine. Nhằm tránh cuộc "khủng hoảng ngoại giao", Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy đã chọn phương án mang tính thỏa hiệp là công nhận Palestine tham gia LHQ với tư cách "quan sát viên", như thế có thể tránh được một cuộc bỏ phiếu tại Hội đồng Bảo an mà Mỹ chắc chắn sẽ phủ quyết. ông Sarkozy đưa ra thời hạn một năm để Palestine và Israel có được một hiệp ước, đồng thời đề xuất nâng cấp quy chế dành cho người Palestine trước khi bước vào thỏa thuận ký kết hiệp ước.

Thủ tướng Israel (giữa) và các cộng sự.
Thủ tướng Israel (giữa) và các cộng sự.

Nhóm “bộ tứ” cũng tham gia "hiến kế" nhằm gỡ ngòi nổ khủng hoảng. Các đại sứ của nhóm "bộ tứ" dự kiến tung ra tuyên bố chung trong đó yêu cầu Israel phải công nhận đường biên giới trước cuộc chiến năm 1967, lấy đó làm cơ sở cho việc thực thi giải pháp "hai nhà nước", đồng thời người Palestine phải công nhận "tính cách Do Thái" của người Israel. Tuy nhiên, giải pháp này xem ra cũng không ổn, vì tại cuộc họp tay đôi chiều 21/9 bên lề Hội nghị Đại hội đồng LHQ, Tổng thống Palestine Abbas đã nói thẳng với Tổng thống Mỹ Obama rằng đề xuất đó của nhóm "bộ tứ" không thể đưa ông trở lại bàn đàm phán bởi vì "người Palestine chống lại việc thừa nhận tính chất Do Thái của người Israel.

Trong khi đó, các chuyên gia của Liên minh châu Âu (EU) vẫn đang cố gắng xây dựng một kế hoạch thỏa hiệp mới giữa Israel và Palestine. Theo giới quan sát, có thể ông Abbas sẽ chấp nhận "tạm hoãn" yêu cầu công nhận Nhà nước Palestine trong vòng một năm. Tổng thống Pháp còn "lạc quan" hơn khi kêu gọi Palestine và Israel cùng ngồi lại đàm phán vô điều kiện trong vòng một tháng, và sau đó các bên có 6 tháng để giải quyết 2 vấn đề mấu chốt nhất là về biên giới lãnh thổ của Palestine và an ninh cho Israel.

Ngày 22/9, ngay trước thời điểm Tổng thống Palestine Abbas trình đơn thỉnh nguyện lên Hội đồng Bảo an LHQ, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu lại khẩn khoản kêu gọi ông Abbas quay trở lại bàn đàm phán. Theo giới quan sát, có vẻ như ông Netanyahu chỉ làm một động tác "chiếu lệ" để phối hợp với Mỹ trong nỗ lực ngăn cản việc thành lập Nhà nước Palestine. Vì như một cố vấn của Tổng thống Abbas phát biểu, nếu Israel thật sự muốn đàm phán và sẵn sàng cùng Palestine đi đến một giải pháp cuối cùng cho hòa bình thì Israel đã làm từ lâu rồi, không đợi đến khi Palestine đơn phương thành lập nhà nước mới tỏ ra khẩn trương.

Đến nay, mọi nỗ lực ngăn cản Palestine gia nhập LHQ đều đã thất bại. Thời điểm quyết định 23/9 đang đặt ra một vấn đề vô cùng khó xử cho Tổng thống Mỹ Obama. Nguy cơ lớn nhất là nếu Mỹ phủ quyết việc công nhận Nhà nước Palestine, bạo lực sẽ lại bùng phát tại Trung Đông, và khi đó mục tiêu giải quyết cuộc xung đột Israel-Palestine, thúc đẩy tiến trình hòa bình ở khu vực Trung Đông càng trở nên xa vời. Điều đó cũng đồng nghĩa với một thất bại thảm hại trong chính sách đối ngoại của ông Obama

Văn Trương (tổng hợp)

Các tin khác

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Đêm 7/5, Israel phóng tên lửa xuống khu vực ngoại ô Beirut, tiêu diệt Ahmed Ali Balout - chỉ huy lực lượng Radwan của Hezbollah. Đây là lần đầu thủ đô Lebanon bị tấn công kể từ lệnh ngừng bắn hơn 3 tuần trước. Đòn tập kích làm rung chuyển nền tảng mong manh của thỏa thuận và phủ bóng lên những nỗ lực ngoại giao giữa Mỹ và Iran.

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Theo Viện nghiên cứu chiến lược quốc tế - HSS (Vương quốc Anh), việc Nhật Bản nới lỏng đáng kể các hạn chế đối với xuất khẩu quốc phòng sẽ tạo ra những cơ hội thương mại và ngoại giao quan trọng. Nhưng, trước hết, họ cần giải quyết các vấn đề về năng lực công nghiệp quốc phòng.

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

Áp lực nội bộ gia tăng buộc NATO xem xét điều chỉnh cơ chế họp cấp cao, trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương xuất hiện nhiều khác biệt về ưu tiên chiến lược. Việc thay đổi nhịp thượng đỉnh đặt ra yêu cầu cân bằng giữa ổn định chính trị và hiệu quả điều phối dài hạn của liên minh.

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mối rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh NATO ở châu Âu ngày càng lớn thêm với việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút 5.000, và có thể nhiều hơn nữa, binh sĩ đóng tại Đức, sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích cách Mỹ xử lý xung đột Iran.

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.