Chia bình quân chỉ còn chưa đầy 1m2 đường cho mỗi ôtô, xe máy. Và thế là chưa cần nói chuyện muôn thủa về vấn nạn tắc đường, riêng chuyện đỗ xe ôtô con trong nội thành đã đủ thứ chuyện mếu máo cho những chủ nhân xế hộp "tội nghiệp".
Để có bài viết ngắn này, tôi tham khảo ý kiến gần 20 người quen đang sở hữu xe hơi về sự "sung sướng" thì có 3/4 số người được hỏi cười méo mó về chuyện ùn tắc và than vãn chuyện khổ sở tìm chỗ đỗ xe trên phố. Một anh bạn kinh tế tương đối khá giả, cách đây hơn 2 năm vợ "ép hạ" chồng phải mua xe tránh mưa tránh nắng bảo vệ sức khỏe. Anh kể từ ngày có xe thì ngoài việc cơ quan anh còn kiêm luôn cả chân lái xe đón đưa vợ và hai con đi làm, đi học. Trước giờ đi làm, đánh xe đưa vợ đi ăn sáng, sớm tinh mơ đường sá vắng tanh vừa tấp vào lề trên phố Hai Bà Trưng, một thanh niên lạ hoắc thò đầu hất hàm hỏi cộc lốc: "Anh đi đâu?". Thế hóa ra là ngoài vợ và thủ trưởng thì giờ đây anh bạn tôi lại phải trình bày thêm với một "ông" trông xe trên trời rơi xuống rằng tôi đi ăn phở và nhẫn nhịn đợi nó xếp cho một chỗ đỗ xe, thu tươi 20.000 đồng, không vé.
Thế mà thu tiền trước và "công khai" mức giá như trên vẫn còn được coi là "lịch sự" chán so với đám lưu manh trên đoạn chắn tàu đường Trần Phú. Khách khứa đến phố ẩm thực Tống Duy Tân ăn đêm đỗ xe gọn gàng bên đường cứ ăn xong ra xe là dăm trai tráng tóc xanh tóc đỏ đứa chặn trước, đứa chặn sau tay lăm lăm hòn gạch nằng nặc đòi tiền "trông xe". Nhìn mặt xem xe ăn tiền, hiền lành dễ bắt nạt, đi xe đẹp chúng thu "ngọt" 40.000 tới 50.000 đồng, quy đổi một cách nhanh chóng đi ôtô và ăn phở đường tàu vỉa hè nổi tiếng tại đây thì chắc chắn có giá đắt gấp rưỡi ngồi máy lạnh tiệm phở 24 năm sao. Dường như tâm lý chung của những người đi xe hơi đều không muốn đôi co vì một số tiền không quá lớn nên thường ấm ức trả tiền cho xong chuyện, chính điều đó vô hình trung biến tình trạng này thành một tệ nạn khá phổ biến.
Hiển nhiên đây là một trò trấn lột công khai, trước đây đã có một số đối tượng tại khu vực phố Trần Phú bị cảnh sát bắt giữ về hành vi cưỡng đoạt này nhưng cứ bẵng đi một thời gian thì đám khác từ đâu đến lại nhen nhóm tụ tập giở trò cũ. Kiểu thu tiền trông xe bất hợp pháp này rất phổ biến tại những khu vực có nhiều cửa hàng ăn uống, quán cà phê như phố Phan Bội Châu, Nam Ngư, Lý Thường Kiệt, Hai Bà Trưng, Giảng Võ...
Một trường hợp người quen khác của tôi có hẹn với khách tại một quán cà phê trên phố Giảng Võ. Tất nhiên chuyện tìm được chỗ đỗ xe hợp pháp tại chợ cà phê vỉa hè này vào buổi sáng là một việc "thiên nan vạn nan". Bãi giữ xe trước cửa khách sạn Hà Nội dường như luôn chật kín cả ngày.
Loay hoay tiến lùi trước bãi giữ xe thì xuất hiện một thanh niên mặc đồng phục rất giống nhân viên Công ty Khai thác điểm đỗ hướng dẫn anh bạn tôi đỗ xe chềnh ềnh đối đầu với thảm cỏ dải phân cách giữa đường, miệng xoen xoét: "Anh cứ đỗ ở đây không sao đâu". Nhìn qua thì có vẻ hợp lý, rất có ý thức đỗ xe gọn gàng nhưng hiển nhiên vẫn là vi phạm Luật Giao thông. Hắn cũng lại "thu tươi" 30.000 đồng không vé rồi ngúng nguẩy mất hút.
Không cần chờ lâu thì Công an phường Giảng Võ cũng xuất hiện và lập biên bản xử phạt 800.000 đồng lỗi dừng đỗ sai quy định chưa kể tước giấy phép lái xe 30 ngày, ông bạn ngây thơ của tôi ú ớ đòi đi tìm kẻ nhận trông và hướng dẫn đỗ xe để bắt đền. Túm được hắn thì hắn chối đây đẩy: "Vé đâu, ai nhận trông cho anh, anh gửi lúc nào?". Một bài học đắng ngắt cho việc gửi xe không đúng chỗ.
Sau khi Nghị định 34/2010/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, tập trung xử lý các trường hợp xe ôtô dừng, đỗ sai quy định, cản trở giao thông thì tình trạng này tại Hà Nội được cơ bản cải thiện. Nhưng do các điểm đỗ, bãi trông giữ xe hợp pháp còn quá ít so với nhu cầu đỗ của số lượng khổng lồ xe hơi, chưa kể mỗi nơi chỉ đủ chỗ cho vài chục xe ôtô nên việc gửi xe trên phố cũng là một vấn đề nan giải cho các chủ xe. Có lẽ vì vậy mà nạn "chặt chém" thu tiền gửi xe ôtô cao gấp nhiều lần so với quy định hay trông giữ kiểu lưu manh như kể trên không phải là hiếm.
Số lượng xe tại Hà Nội đang gia tăng chóng mặt, chỗ để xe lại ít nên đường giao thông, gầm cầu, vỉa hè... không ít nơi đã biến thành những bãi giữ xe cồng kềnh. Phát triển như vậy có lẽ chưa phù hợp và đó cũng là nguyên nhân dẫn đến mọc lên nhiều điểm trông giữ xe vi phạm về mặt bằng, trốn thuế, thu quá giá, bắt chẹt người dân… và đó cũng là cái khó cho người đi ôtô, sợ đi ra đường vì không biết đỗ, gửi xe ở đâu. Tất nhiên khi chưa có giải pháp cụ thể, mỗi người sở hữu xe hơi nên tự trang bị cho mình văn hóa đi ôtô như tính toán kỹ lộ trình và sử dụng khi thực sự cần thiết để góp phần giảm tải cho giao thông đô thị, dừng đỗ đúng quy định và hợp tình hợp lý. Nếu làm được như vậy không những tránh đi những phiền toái cho cá nhân mà còn phần nào giúp cải thiện cho giao thông đô thị vốn đã đang căng như dây đàn
