Một tuần lễ sau khi bộ phim “Innocence of Muslims” (tạm dịch là Sự ngây thơ của người Hồi giáo) được phổ biến trên mạng, gây làn sóng biểu tình dữ dội ở các nước Hồi giáo, hôm 19/9 vừa qua, tờ báo châm biếm của Pháp Charlie Hebdo đã phát hành số báo trong đó lại đăng các bức tranh biếm họa về đấng tiên tri Mohammad.
Thật ra, các tranh biếm họa này nhằm chỉ trích những kẻ làm phim báng bổ đạo Hồi và lên án những người Hồi giáo cực đoan, hơn là đả phá đạo Hồi. Nhưng trong số các tranh biếm họa đó, có hai bức vẽ biếm họa về nhà tiên tri Mohammad. Ngoại trưởng Pháp Laurent Fabius tuyên bố: "Phản đối tất cả mọi khiêu khích, nhất là trong giai đoạn nhạy cảm này".
Thủ tướng Pháp Jean-Marc Ayrault cho biết: "Không tán đồng mọi động thái quá trớn" và kêu gọi: "Mỗi người nên tỏ ra có trách nhiệm". Ông Fabius cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, việc đăng các tranh biếm họa về nhà tiên tri Mohammad chẳng khác gì "đổ dầu vào lửa", cho dù tại Pháp, quyền tự do ngôn luận phải được tôn trọng.
Để đề phòng phản ứng về các bức biếm họa của Charlie Hebdo, Bộ Ngoại giao Pháp quyết định vào ngày 21/9, tức là ngày cầu kinh hàng tuần của người Hồi giáo, các đại sứ quán, lãnh sự quán Pháp và các trường học của Pháp sẽ đóng cửa tại khoảng 20 quốc gia Hồi giáo.
Cũng trong ngày 19/9, Đại sứ Pháp ở Jakarta đã thông báo tạm đóng cửa toàn bộ các cơ sở ngoại giao của Pháp ở Indonesia, quốc gia Hồi giáo đông dân nhất thế giới. Các trường học Pháp tại Tunisia cũng đóng cửa kể từ hôm 19-9 cho đến thứ hai tuần sau. Bộ Ngoại giao Pháp cùng ngày cũng kêu gọi công dân Pháp hãy cảnh giác khi đi đến các nước Hồi giáo trong lúc này. Đặc biệt, tại Pakistan, các kiều dân Pháp đã nhận được tin nhắn qua điện thoại di động báo động về những mối đe dọa đối với họ.
Tại Pháp, an ninh cũng đã được tăng cường chung quanh tòa soạn của tờ Charlie Hebdo ở Paris. Ban biên tập Charlie Hebdo cũng vừa thông báo là trang web của tờ báo này đã bị đánh sập.
Về phía chức sắc Hồi giáo tại Pháp, người đứng đầu đền thờ Hồi giáo tại Paris Dalil Boukakeur cho rằng, sự việc có thể làm dữ dội hơn cơn phẫn nộ của người Hồi giáo. Hội đồng tín ngưỡng Hồi giáo tại Pháp (tổ chức đại diện các cộng đồng Hồi giáo ở Pháp) thì kêu gọi người Hồi giáo tại Pháp "không nhượng bộ trước khiêu khích".
Về phần mình, Charlie Hebdo cho rằng, đó là quyền tự do ngôn luận. Giám đốc xuất bản của tờ báo lý luận: "Chúng tôi không phải những người gây ra bạo lực. Tôi không phải là người cầm súng và bom xăng xuống đường để tấn công các tòa đại sứ". Ông nói thêm rằng, "nếu chỉ vì 250 người quá khích biểu tình trước sứ quán Mỹ mà phải hoãn không đăng các bức biếm họa, thì chẳng khác gì chính họ là người làm ra luật ở Pháp".
Tại Pháp, quyền tự do báo chí đã được công nhận và bảo đảm trong Hiến pháp từ năm 1881 - đây là một trong những quyền tối thượng không ai được đụng đến.
Charlie Hebdo là một tờ báo trào phúng cánh tả, vốn có truyền thống không ngại đụng chạm với bất cứ ai. Ở Pháp, Nhà nước, tức là thế quyền, đã tách khỏi các Giáo hội, tức là thần quyền từ năm 1905. Truyền thống châm biếm, đả kích các chức sắc tôn giáo cũng đã có ở Pháp từ hơn một thế kỷ qua.
Nhưng cả Chính phủ Pháp lẫn các chuyên gia và giới truyền thông nước này đều phản đối cách làm của Charlie Hebdo dẫu biết rằng việc làm đó không hề phạm luật của Pháp. Chính phủ của đảng Xã hội cánh tả đã nhắc lại rằng tự do ngôn luận là một "quyền căn bản" của mọi công dân, nhưng họ không đồng tình với những hành động thái quá hoặc khiêu khích. Nhà chính trị học Philippe Braud nói: “Quyền tự do ngôn luận không nên vượt quá giới hạn của xúc phạm tôn giáo. Trong giới báo chí Pháp, không phải ai cũng tán đồng với hành động của tờ Charlie Hebdo. Trong bài xã luận hôm 19/9, tờ Le Monde đã đặt câu hỏi: "Chủ nghĩa cực đoan: Có nên đổ dầu vào lửa?".
Mấu chốt vấn đề là ở chỗ này. Không ai có thể bác bỏ quyền của ban biên tập tờ Charlie Hebdo đăng các bức biếm họa nhà tiên tri Mohammad, nhưng người ta có thể trách họ đã quyết định đăng các bức họa đó trong lúc này, khi mà làn sóng biểu tình phẫn nộ tại các nước Hồi giáo đang dâng cao sau bộ phim báng bổ đạo Hồi của đạo diễn Mỹ. Những kẻ cực đoan, những người không có chút khái niệm gì về tự do ngôn luận sẽ lại càng có cớ để kích động một cuộc thánh chiến chống phương Tây. Rõ ràng dù đăng ảnh biếm họa với lý do gì, thì hậu quả cũng đã nhãn tiền.
Người Hồi giáo biểu tình ở Paris, lại còn hăm tiếp tục biểu tình, an ninh không chỉ được thắt chặt tại Pháp mà còn ở các cơ sở ngoại giao của Pháp trên thế giới. Được biết, một năm trước đây, cũng chính Charlie Hebdo đã đăng hình biếm họa về nhà tiên tri Mohammad gây phản ứng dữ dội cho người Hồi giáo. Hậu quả là sau đó, trụ sở của tờ báo này đã bị đốt, phải dời đến nơi khác để được cảnh sát bảo vệ.
Một câu hỏi khác cũng được đặt ra: liệu đây có phải là chiêu trò để Charlie Hebdo tăng số lượng xuất bản. Câu trả lời được tìm thấy đâu đó trên các diễn đàn ở Pháp với những dẫn chứng rằng tờ báo này đang đi xuống và rằng giờ là thời khó đối với báo viết, nhất là Pháp lại đang trong cơn khủng hoảng kinh tế, tài chính khiến việc đọc báo online miễn phí được ưa chuộng hơn báo giấy. Chả thế mà 75.000 bản của tờ Charlie Hebdo phát hành hôm 19/9 đã được bán sạch chỉ nội trong ngày. Nhưng nhiều người mua xong thì xé ngay để tỏ thái độ phẫn nộ.
Trong một thông tin khác, ngày 20/9, Sở Cảnh sát Paris đã cấm một cuộc biểu tình dự trù vào ngày thứ bảy tuần này trước ngôi đền Hồi giáo Paris để phản đối bộ phim báng bổ đạo Hồi do Mỹ sản xuất
