Bát nháo là pháo ăn xe
Một người phụ nữ quanh năm bươn chải buôn bán ngay giữa cái đất Hà thành, một chồng hai con gia đình yên ấm hạnh phúc bỗng dưng một ngày phát hiện ra mình có "khả năng đặc biệt"? Nào là "gọi hồn, nói chuyện với người âm" để tìm mộ. Nào là khả năng "tâm sự" với các loài chim chóc, muông thú, với rùa hồ Gươm. Rồi thì quả này, chắc mười mươi những "chủ lô, chủ đề" hoạt động phi pháp bấy lâu nay, chẳng cần truy quét thì cũng sẽ sập tiệm tới nơi bởi khả năng dự đoán, biết trước kết quả sổ xố của người phụ nữ ấy…
Thế là ầm ĩ lên. Cũng khảo nghiệm. Cũng kiểm tra. Người nhẹ dạ cả tin thì bập vào ngay. Người bình tĩnh hơn thì quan sát, chờ kết quả. Một số nhà nghiên cứu cũng định nhảy vào… Nhưng rồi có phải đâu. Chỉ là hoang tưởng!
Dấu hiệu của sự bịp bợm lại càng rõ nét hơn đối với trường hợp 9 bộ hài cốt được một người tự xưng là "có khả năng ngoại cảm" đi tìm tại xã Gio Mai, Quảng Trị cuối tháng 7 vừa rồi. Ngay trong quá trình cất bốc hài cốt, những người tham gia khai quật đã phát hiện nhiều nghi vấn. Cụ thể, nơi được "nhà ngoại cảm" chỉ định theo hình chữ nhật với chiều ngang 0,6 m, dài 1,8 m thì đất tơi xốp, đào được bằng tay. Trong khi đó, đất xung quanh thì rất cứng, phải dùng cuốc, xẻng mới có thể vỡ được.
Đặc biệt, khi đào sâu 60 cm thì phát hiện một số lá cây tràm còn xanh, nhiều rễ cây xung quanh bị chặt đứt từ trước. Đào sâu thêm thì phát hiện 3 bình bi đông đã bị méo nhưng chất bình còn mới, không có nắp, trên ba thân bình khắc tên ba liệt sĩ. Dấu khắc còn sắc và mới. Riêng phần xương được tìm thấy không có các dấu hiệu tại vị lâu năm theo quy luật tự nhiên. Tên tuổi và đơn vị của một vài trong số các bộ hài cốt được xác định cho thấy sự phi lý về cả địa điểm cũng như thời điểm.
Người địa phương chứng kiến khai quật khẳng định rằng lớp đất đen ở dưới hố không phải là lớp đất nguyên thủy ở vùng này, khả năng là mới được đem từ nơi khác đến. Nhiều dấu hiệu khác nữa cho thấy, đặc điểm vị trí của các bộ hài cốt đều không phù hợp với những biến đổi thổ nhưỡng tại khu vực…
Được biết, mỗi một bộ hài cốt nói trên, người đàn ông tự xưng là "ngoại cảm tìm mộ" này nhận được số tiền bồi dưỡng lên tới gần 180 triệu đồng. Vị chi với 9 ngôi mộ, những người dàn dựng nên chuyện này bỏ túi cả 1 tỉ đồng. Đây sẽ là mức thu nhập cực "khủng" mà không ít ngành, nghề lao động chân chính trong xã hội thèm muốn.
Kim tiền bẻ lái tâm linh
Cho đến nay, khi nói về những trường hợp không được chấp nhận, các nhà nghiên cứu của ta thường dùng những cụm từ như "còn phải khảo nghiệm thêm", hay "trước đây đã có, nhưng nay đã mất dần khả năng" hoặc quá lắm thì cũng chỉ là "chưa thấy khả năng".
Có lẽ cũng bởi tiềm năng con người gần như là một lĩnh vực mở hoàn toàn. Chưa ai biết và cũng chưa ai dám chắc được khả năng tiềm tàng của con người ta đến đâu. Trong số chúng ta, ai chẳng có lúc đột nhiên cảm thấy một trong những giác quan của mình vượt trội, hoặc một giấc chiêm bao hiệu nghiệm? Thế nhưng để hệ thống được những tình cờ ấy thì lại không thể. Bởi thế xây dựng một bộ chuẩn tắc trong trường hợp này cũng không khả thi. Và đây có lẽ chính là kẽ hở cho những người muốn lợi dụng yếu tố tâm linh để trục lợi.
Ngày nọ, có hai vợ chồng già dắt nhau lên phòng làm việc của Thiếu tướng Nguyễn Chu Phác, ngồi khóc. Thiếu tướng Chu Phác hiện là Chủ nhiệm bộ môn Cận tâm lý, thuộc Viện Nghiên cứu và Ứng dụng tiềm năng Con người. Người chồng bị mù, đã bao nhiêu năm nay đi tìm người em liệt sĩ. Được người quen mách bảo, hai vợ chồng đã 3 lần đến xin gặp một nữ ngoại cảm rất nổi tiếng mong được giúp đỡ tìm hài cốt của người em trai còn đang nằm lại nơi chiến trường xa. Nhà ngoại cảm này lại vốn rất được biết đến bởi vừa như có khả năng rất cao, vừa được đánh giá là khá nhiệt tình trong công tác đền ơn đáp nghĩa…
Đến lần thứ 3 không được, họ mới lờ mờ hiểu ra rằng, vì hai vợ chồng mù, nghèo không có tiền, nên "người ta" mới không tiếp mình. Sau khi được giới thiệu của Thiếu tướng Chu Phác, hai vợ chồng ấy đã tìm được chỗ dựa tinh thần ở một nhà ngoại cảm khác. Gọi là chỗ dựa tinh thần thôi bởi vì họ chưa có điều kiện đi tìm, và cũng chưa chắc đã tìm là thấy, nếu chỉ dựa vào ngoại cảm.
Về những người được cho là có khả năng ngoại cảm, hoạt động trong lĩnh vực tâm linh nhưng lại với chủ đích kiếm thật nhiều tiền không phải là hiếm. Lâu nay người ta vẫn kháo nhau về một nhà ngoại cảm ở địa bàn tỉnh ngay giáp ranh với Hà Nội. Nghe dân vùng ấy bảo, trước khi "chuyển nghề", nhà ngoại cảm này xuất thân làm đủ nghề: lái xe, sửa xe, buôn xe ôtô…
Câu chuyện rằng sau khi được một người thân trong gia đình, cũng là liệt sĩ, hỗ trợ tâm linh (?), người này bỗng có khả năng ngoại cảm, và đã tìm được tương đối nhiều hài cốt. Cùng với khả năng ngoại cảm phát lộ, nhà ngoại cảm này thiết lập cho những người thân khác trong gia đình một tổ hợp vận tải và lưu trú ở khu vực miền Trung và Trung Nam Bộ, xưa nay vốn là "điểm nóng" đi tìm mộ liệt sĩ.
Các gia đình đến nhờ cậy nhà ngoại cảm này đều được "giới thiệu" sử dụng các loại dịch vụ vận tải và lưu trú của tổ hợp theo cách nếu không làm như thế, sẽ khó lòng mà đón được liệt sĩ nhà mình về! Nghe đâu, cũng vì lý do này mà khả năng của nhà ngoại cảm ấy càng ngày càng bị đánh giá là suy giảm hơn trước rất nhiều?
Không nên mù quáng
Cũng phải khẳng định rằng, tìm kiếm và quy tập mộ liệt sĩ, dù bằng bất cứ phương pháp nào, nếu cho kết quả đúng đều đáng trân trọng. Gặp gỡ các nhân chứng, ráp nối và giải mã thông tin hay biện pháp tâm linh đều là những khả năng nên được tính đến trong công tác quy tập, tìm kiếm mộ liệt sĩ. Tùy từng điều kiện, hoàn cảnh cụ thể mà áp dụng phương pháp tìm kiếm nào cho hiệu quả hoặc tất cả các biện pháp nếu có thể. Thử ADN sẽ cho kết quả chính xác, song lại chỉ là biện pháp kiểm chứng chứ không thể coi là phương pháp tìm kiếm.
Đi tìm mộ, khó khăn nhất, kết quả kém nhất là tìm các thông tin liệt sĩ đang nằm trong những ngôi mộ chưa xác định tên. Thiếu tướng Chu Phác cho hay đã từng huy động tất cả các nhà ngoại cảm là cộng tác viên của Bộ môn Cận tâm lý tiến hành 3 năm liên tục trên 9 nghĩa trang từ Điện Biên Phủ đến các nghĩa trang ở Hà Nội, Ninh Bình, Thanh Hóa, Quảng Trị và hai nghĩa trang lớn là nghĩa trang Đường 9, nghĩa trang Trường Sơn. Kết quả chỉ đạt 6% đến 14% là cao nhất. Như vậy có nghĩa là từ 86% đến 94% là sai hoặc không tìm được. Đây thực tế cũng là điểm gây tranh cãi, là mấu chốt đặt vấn đề của nhiều người khi đưa ra những yêu cầu, thách thức kiểm chứng đối với nhà ngoại cảm.
Đã từng có lời thách thức của một chuyên gia tâm lý, rằng hãy vào một nghĩa trang đã biết hết tên, sau đó cho phủ vải che toàn bộ các bia mộ. Chỉ cần nhà ngoại cảm nào nói đúng được 30% tên tuổi của các bia mộ ấy, chuyên gia tâm lý sẽ giải nghệ!? Cố nhiên, những thách đố ấy là nhằm vào khả năng của các nhà ngoại cảm, chứ đâu có ai lại dám đem tên tuổi của các liệt sĩ, người đã khuất ra làm trò đùa đâu.
| Theo Thiếu tướng Chu Phác trong lời tựa dẫn của cuốn sách "Sự thật tưởng như huyền thoại", khi lựa chọn phương pháp tâm linh ngoại cảm, nếu có điều kiện, gia đình thân nhân nên tìm đến những địa chỉ tin cậy, và phải có kiểm tra chéo. Tức là cùng một liệt sĩ, phải có ít nhất 2 - 3 nhà ngoại cảm độc lập cùng được huy động, sau đó khớp thông tin rồi mới nên tiến hành tìm kiếm. Nhưng đó cũng chỉ là phương pháp. Còn có 3 tiêu chí để xác định mộ có đúng không. Đó là phải xét nghiệm ADN như đã nói ở trên, hoặc nhà ngoại cảm phải xác định được các vật chôn theo hoặc xác định đúng đặc điểm có tính chất riêng biệt của hài cốt (ví dụ: mất chân, mất tay…). |
Chiến tranh đã lùi xa. Nhưng đối với nhiều gia đình, nỗi đau vẫn còn đấy. Cũng bởi lẽ ấy mà nhu cầu tìm kiếm hài cốt liệt sĩ còn mất tích luôn đau đáu. Và có lẽ công tác đền ơn đáp nghĩa cũng đang được đẩy mạnh hơn bao giờ hết. Mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định thành lập Ban Chỉ đạo cấp Nhà nước về xác định hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin (Ban Chỉ đạo 150) do Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân làm trưởng ban. Ban Chỉ đạo 150 có nhiệm vụ chỉ đạo, phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương trong việc điều tra, thu thập, cung cấp thông tin về liệt sĩ, hài cốt liệt sĩ, mộ liệt sĩ, nghĩa trang liệt sĩ, thân nhân liệt sĩ.
Còn theo Đề án tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ từ nay đến năm 2020 và những năm tiếp theo cũng vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, mục tiêu đặt ra đến năm 2015 sẽ tìm kiếm, quy tập được khoảng 10 nghìn hài cốt liệt sĩ. Đến năm 2020 tìm kiếm, quy tập được 60% hài cốt liệt sĩ còn lại có thông tin. Từ năm 2021 trở đi tìm kiếm, quy tập số hài cốt còn lại.
Trong các nội dung của đề án, ngoài nội dung tổ chức diễn đàn, trao đổi, chia sẻ và cung cấp thông tin về liệt sĩ còn có nội dung động viên và phát huy các tổ chức, đoàn thể, các lực lượng, nhân dân và kiều bào ở nước ngoài tích cực tham gia cung cấp thông tin, phối hợp tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ dưới sự định hướng và quản lý thống nhất của chính quyền địa phương và Ban Chỉ đạo các cấp, kịp thời động viên, khen thưởng các tổ chức, cá nhân tiêu biểu trong và ngoài nước có thành tích tham gia công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.
Như vậy, trong các trường hợp tìm kiếm, thân nhân các gia đình liệt sĩ sẽ có điều kiện hơn trong việc tiếp xúc với các tài liệu, giải mã phiên hiệu đơn vị trong chiến tranh để có thông tin phối hợp chính xác, đạt hiệu quả cao thay vì chỉ có một vài kênh tìm kiếm đơn lẻ như trước. Tránh được tình trạng đặt niềm tin mù quáng vào những hành vi trục lợi vô nhân đạo của một vài cá nhân như đã từng xảy ra