Iraq ngày càng lún sâu vào bạo lực

Hàng loạt vụ đánh bom diễn ra khắp đất nước Iraq trong những ngày đầu tuần gây thương vong hàng trăm người đang khiến dư luận quan tâm lo lắng về tình hình an ninh bất ổn có thể khiến đất nước này quay trở lại thời kỳ bạo lực tràn lan như những năm trước đây, khi quân đội Mỹ còn chiếm đóng.

Loạt tấn công bằng bom có số thương vong cao mới nhất được ghi nhận xảy ra ngày 20/5, với hơn chục vụ tấn công trên khắp đất nước  Iraq. Tổng cộng có 95 người chết, hơn 250 người bị thương. Đây là một trong những ngày có số thương vong cao nhất kể từ khi quân đội Mỹ rút khỏi Iraq vào cuối năm 2011.

Các vụ tấn công chủ yếu xảy ra ở các khu vực tụ tập động người, như chợ, trạm xe buýt,… Nạn nhân là thường dân vô tội. Loạt tấn công đã góp thêm chuỗi bạo lực đẫm máu mới ở Iraq, tạo nên cái gọi là "mùa xuân đẫm máu" tại Iraq. Theo thống kê, kể từ ngày đầu năm mới 2013 đến nay, mỗi ngày ở Iraq đều có ít nhất một vụ tấn công đẫm máu.

Theo Cơ quan Hỗ trợ LHQ ở Iraq (UNAMI), chỉ riêng tháng 4/2013, số người chết trong các vụ tấn công như thế lên đến 712 người, và tháng 4/2013 cũng là tháng đẫm máu nhất ở Iraq kể từ năm 2008. Cho đến nay, chưa ai đứng ra chịu trách nhiệm cho những vụ tấn công đẫm máu gần đây. Mặc dù chưa đạt đến mức độ nghiêm trọng, cường độ và nhịp độ cũng như độ tàn bạo như những năm đen tối 2006-2007, nhưng những vụ tấn công gần đây đã cho thấy dấu hiệu của bạo lực lan rộng và ngày càng nghiêm trọng, khiến cho giới quan sát lo ngại Iraq có nguy cơ quay trở lại thời kỳ đen tối những năm trước đây, khi quân đội Mỹ còn chiếm đóng nhiều nơi trên đất nước này.

Nhìn vào tính chất các vụ tấn công, nhiều người nhận định đây là những vụ tấn công giữa các giáo phái, cụ thể là thành phần Hồi giáo Sunni tấn công trả thù người Shiite. Có ý kiến lo ngại khả năng cuộc nội chiến đẫm máu ở Syria đang kích hoạt cho những xung đột theo hướng đối đầu giữa các phái Hồi giáo Sunni và Shiite tại nhiều quốc gia khác nhau, một nguy cơ đe dọa an ninh toàn khu vực Trung Đông. Xung đột dây chuyền kiểu này đã từng được giới phân tích cảnh báo mỗi khi phương Tây và các đồng minh trong khu vực có ý định tấn công vào các quốc gia có ảnh hưởng mạnh đối với các giáo phái như Syria, Iran, Liban.

Tại Syria, cuộc nội chiến giữa quân đội chính phủ với lực lượng phiến quân đối lập không chỉ là cuộc đối đầu bằng súng đạn trên mặt đất, mà còn là cuộc đấu giữa các thế lực bên ngoài ủng hộ, hậu thuẫn cho 2 bên tham chiến. Arập Xêút, Jordan và Qatar theo dòng Hồi giáo Sunni đã hết mình hậu thuẫn cho phiến quân FSA bao gồm đa số là người Sunni, trong khi Iran và lực lượng Hezbollah theo dòng Hồi giáo Shiite hậu thuẫn cho lực lượng Hồi giáo Alawi (Shiite) bao gồm Chính phủ của Tổng thống Bashar al-Assad.

Ngày 22/5, nội chiến Syria đã lan sang Liban với hàng loạt binh sĩ Hezbollah bị giết chết khi tham chiến trong hàng ngũ quân đội Chính phủ Syria.

Hiện trường một vụ đánh bom trong loạt tấn công đẫm máu gần đây ở nhiều thành phố Iraq.
Hiện trường một vụ đánh bom trong loạt tấn công đẫm máu gần đây ở nhiều thành phố Iraq.

Iraq cũng phần nào chịu ảnh hưởng xung đột giáo phái từ cuộc nội chiến Syria, do một tổ chức khủng bố tự nhận có liên hệ với Al-Qaeda ở Iraq có tên gọi là Nhà nước Hồi giáo Iraq (Islamic State of Iraq - ISI) đã tuyên bố liên minh với tổ chức Hồi giáo cực đoan Jabhat al-Nusra đang tham chiến trong hàng ngũ phiến quân đối lập ở Syria. Tuy nhiên, sự liên quan này chưa đủ bảo đảm nội chiến Syria kích động làm bùng phát xung đột giữa 2 phái Sunni và Shiite ở Iraq.

Các vụ xung đột đẫm máu ở Iraq mang sắc thái riêng và chủ yếu xuất phát từ những rạn nứt chính trị - tôn giáo nội tại. Chúng là kết quả của nhiều tháng xung đột và bất đồng giữa chính phủ do người Shiite lãnh đạo với thành phần thiểu số Sunni, cũng như những mâu thuẫn tranh chấp về vùng lãnh thổ tự trị giữa chính phủ ở Baghdad với người Kurd ở miền Bắc.

Theo giới quan sát, làn sóng tấn công giáo phái ở Iraq đã bắt đầu bùng phát từ cách đây 6 tháng, khi lực lượng an ninh của Chính phủ Iraq bao gồm chủ yếu người Shiite đã ập vào lục soát nhà riêng và bắt giữ Bộ trưởng Tài chính Rafile al-Issawi theo dòng Sunni. Ngay sau đó, làn sóng phản đối bùng lên trong cộng đồng người Sunni ở các tỉnh Anbar, Ninewa và Salah ad-Din, lan đến thành phố Ramadi, cách Baghdad 110km về phía tây. Tháng 4/2013, lực lượng an ninh (Shiite) lại đụng độ với các tay súng Sunni ở thành phố Hawjia, miền Bắc Iraq, khiến hàng chục người chết, đa số là người Sunni.

Những diễn biến mới ở Iraq cho thấy, ảnh hưởng của Mỹ tại đây đang giảm mạnh, hầu như không còn mấy ảnh hưởng. Tháng 3/2013, Ngoại trưởng John Kerry đến Baghdad để thúc giục nước này chặn đường không cho Iran chuyển vũ khí cho Syria bay ngang qua không phận Iraq, nhưng Thủ tướng Iraq Nouri Maliki tỏ vẻ không mặn mà, vì Chính phủ Iraq và bản thân ông cũng là người Shiite, cùng phe với Iran và Syria.

Trong khi đó, làn sóng bạo lực khiến dư luận đặt câu hỏi "Nước Mỹ đã để lại một Iraq kiểu gì?". Tình hình bạo lực tại Iraq hiện tại chỉ xếp sau nội chiến ở Syria, và đó là điều khiến nhiều người quan tâm băn khoăn nhất. Emme Sky, một chuyên gia người Anh từng tham gia cố vấn cho các tướng liên quân tại Iraq, nhận định việc Mỹ rút quân quá nhanh và vội vã chấm dứt mọi sự liên quan thay vì dần dần chuyển sang quan hệ mới, phi quân sự, thiếu một hiệp ước an ninh mới giữa 2 nước,… đã gây ra tình trạng hụt hẫng an ninh ở Iraq, đồng thời, khiến cho người Mỹ bây giờ có muốn cũng không có cơ hội để can thiệp vãn hồi an ninh giúp Iraq.

Trong tình hình như thế, giới quan sát lại lo lắng dự báo, sau một "mùa xuân đẫm máu" coi chừng Iraq sẽ bước sang một "mùa hè máu lửa", vì chính phủ của Thủ tướng Maliki hiện vẫn chưa có cách nào để chấm dứt tình trạng bạo lực hiện nay

Trương Hùng (tổng hợp)

Các tin khác

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Đêm 7/5, Israel phóng tên lửa xuống khu vực ngoại ô Beirut, tiêu diệt Ahmed Ali Balout - chỉ huy lực lượng Radwan của Hezbollah. Đây là lần đầu thủ đô Lebanon bị tấn công kể từ lệnh ngừng bắn hơn 3 tuần trước. Đòn tập kích làm rung chuyển nền tảng mong manh của thỏa thuận và phủ bóng lên những nỗ lực ngoại giao giữa Mỹ và Iran.

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Theo Viện nghiên cứu chiến lược quốc tế - HSS (Vương quốc Anh), việc Nhật Bản nới lỏng đáng kể các hạn chế đối với xuất khẩu quốc phòng sẽ tạo ra những cơ hội thương mại và ngoại giao quan trọng. Nhưng, trước hết, họ cần giải quyết các vấn đề về năng lực công nghiệp quốc phòng.

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

Áp lực nội bộ gia tăng buộc NATO xem xét điều chỉnh cơ chế họp cấp cao, trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương xuất hiện nhiều khác biệt về ưu tiên chiến lược. Việc thay đổi nhịp thượng đỉnh đặt ra yêu cầu cân bằng giữa ổn định chính trị và hiệu quả điều phối dài hạn của liên minh.

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mối rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh NATO ở châu Âu ngày càng lớn thêm với việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút 5.000, và có thể nhiều hơn nữa, binh sĩ đóng tại Đức, sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích cách Mỹ xử lý xung đột Iran.

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.