Hơn 286 nghìn thí sinh “nói không” thi đại học

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa công bố dữ liệu tổng hợp về kỳ thi THPT quốc gia năm 2016. Theo đó, tổng số thí sinh dự thi THPT quốc gia trên toàn quốc là 887.396, giảm 118.258 thí sinh so với năm 2015. Thí sinh dự thi chỉ để xét tốt nghiệp THPT là 286.129, chiếm 32%, tăng 4% so với năm 2015. Thí sinh dự thi để xét tốt nghiệp THPT và xét tuyển sinh vào các trường đại học (ĐH), cao đẳng (CĐ) là 519.497, chiếm 59%.

Thí sinh tự do dự thi chỉ để xét tuyển vào các trường ĐH, CĐ là 81.770, chiếm 9%. Nhìn vào số lượng gần 300 ngàn thí sinh “nói không” với thi ĐH trong năm 2016, các chuyên gia giáo dục cho rằng, đây là dấu hiệu đáng mừng, chứng tỏ đã có sự thay đổi trong nhận thức của phụ huynh và học sinh về việc lựa chọn ngành nghề cho tương lai.

Dẫn đầu 63 tỉnh, thành trên cả nước về số lượng thí sinh dự thi THPT quốc gia năm 2016 chỉ để xét tốt nghiệp là Hà Nội với gần 17 nghìn thí sinh. Nếu so với năm 2015, số thí sinh không thi ĐH, CĐ của Hà Nội tăng hơn 1.000 em.

Các bạn trẻ có nhiều con đường vào đời chứ không riêng thi đại học. Ảnh minh họa: Thiện Hoàng
Các bạn trẻ có nhiều con đường vào đời chứ không riêng thi đại học. Ảnh minh họa: Thiện Hoàng

Nguyên nhân khiến số lượng thí sinh không thi ĐH tại Hà Nội tăng là do công tác phân luồng, hướng nghiệp được các trường THPT trên địa bàn chú trọng; nhận thức của phụ huynh và học sinh về việc chọn ngành nghề trong tương lai cũng đã có những thay đổi theo hướng phù hợp hơn với năng lực của người học cũng như nhu cầu của thị trường lao động.

Điều đáng nói là không chỉ Hà Nội, số liệu thống kê từ nhiều địa phương trên cả nước cũng cho thấy, có tới gần 70% thí sinh đăng ký dự thi chỉ ở các cụm địa phương, có nghĩa là các em không dự thi với mục đích xét tuyển vào các trường ĐH, CĐ.

Tại Hòa Bình, có 5.600 thí sinh chỉ xét tốt nghiệp/8.100 thí sinh dự thi THPT quốc gia, chiếm tỷ lệ gần 70%, tăng 10% so với năm 2015. Còn theo thống kê của Sở GD&ĐT Vĩnh Phúc, năm 2016, toàn tỉnh có 69,1% thí sinh thi THPT quốc gia chỉ để xét tốt nghiệp, tăng 14% so với năm 2015.

Tại tỉnh Lào Cai, có trên 6.000 học sinh đăng ký dự thi THPT quốc gia năm 2016, trong đó có tới 3.199 thí sinh chỉ đăng ký dự thi với mục đích xét tốt nghiệp, chiếm hơn 50%... Đặc biệt, là địa phương có truyền thống hiếu học với phương châm “vào ĐH để thoát nghèo” như tỉnh Nghệ An, năm 2016 cũng có tới 40% học sinh “nói không” với việc xét tuyển ĐH, CĐ.

Nhận định về con số hơn 280 nghìn thí sinh trên cả nước “từ chối” thi ĐH trong năm 2016, PGS.TS Trần Xuân Nhĩ, nguyên Thứ trưởng Bộ GD&ĐT cho rằng: Đây là dấu hiệu đáng mừng cho công tác phân luồng, hướng nghiệp của học sinh.

Tuy nhiên, công tác này cần thúc đẩy hơn nữa theo hướng phân luồng học sinh ngay từ sau bậc THCS, tức là sau khi học xong lớp 9 chứ không nên để đến sau khi tốt nghiệp lớp 12 như hiện nay. Thậm chí, ở một số nước có nền giáo dục tiên tiến như Đức, ngay khi hết tiểu học là đã phân luồng, chia nhánh để học sinh theo hướng vào ĐH, theo hướng vào CĐ kỹ thuật hay học nghề.

Trong quá trình đó, nếu học sinh theo hệ vào ĐH mà không duy trì được kết quả tốt thì bị chuyển xuống hệ dưới, và ngược lại học sinh ở hệ dưới mà có kết quả tốt thì được đưa lên hệ trên. Công tác dự báo nhân lực cũng được các quốc gia này chú trọng, tạo thuận lợi cho cả người học và các cơ sở đào tạo.

“Việt Nam cần học tập kinh nghiệm của các quốc gia có nền giáo dục tiên tiến trong việc phân luồng và dự báo nhân lực. Tuy vậy, dự báo nhân lực là một việc đòi hỏi có sự vào cuộc của tập thể Chính phủ với sự nỗ lực của nhiều bộ, ngành khác nhau chứ một mình ngành GD&ĐT không thể giải quyết được”- PGS.TS Trần Xuân Nhĩ nhấn mạnh.

Thí sinh dự thi THPT quốc gia chỉ để xét tốt nghiệp tăng mạnh so với năm 2015. Ảnh minh họa
Thí sinh dự thi THPT quốc gia chỉ để xét tốt nghiệp tăng mạnh so với năm 2015. Ảnh minh họa

GS. TSKH Phạm Tất Dong, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Khuyến học Việt Nam cũng cho rằng: Việc ngày càng có nhiều học sinh không lựa chọn vào ĐH là xu hướng tốt, chứng tỏ nhận thức về việc chọn nghề, hướng nghiệp của học sinh hiện nay đã bám sát hơn vào năng lực bản thân và cơ cấu ngành nghề thực tế. Trong đó, ĐH không còn là con đường duy nhất và phải “phổ cập” bằng mọi giá...

Tuy nhiên, ông Dong cũng cho rằng, việc phân luồng sau bậc THPT, tức là sau khi tốt nghiệp lớp 12 như hiện nay là quá trễ. “Bộ GD&ĐT nên nghiên cứu, tiếp thu đề xuất của Hiệp hội các trường ĐH, CĐ Việt Nam tiến hành phân luồng học sinh ngay sau khi tốt nghiệp THCS, các em sau khi tốt nghiệp lớp 9 sẽ được chia thành 2 luồng, luồng lên học THPT và luồng đi vào học nghề.

Trong đó, luồng theo học nghề sẽ ra trường sớm hơn, đi làm sớm hơn mà vẫn được học lên cao khi có nhu cầu nên sẽ là sự lựa chọn tốt cho nhiều học sinh có năng lực nhưng không đủ điều kiện để theo học ĐH, tiết kiệm cả cho học sinh và đất nước”.

Huyền Thanh

Các tin khác

Gen Z mang tư duy mới về làng cùng “Sinh viên thế hệ mới 2026”

Gen Z mang tư duy mới về làng cùng “Sinh viên thế hệ mới 2026”

Tại chương trình “Sinh viên Thế hệ mới 2026”, sinh viên không chỉ đưa ra ý tưởng mà phải trực tiếp khảo sát, làm việc với cộng đồng, thử nghiệm và điều chỉnh giải pháp. Với chủ đề “Quê mình có việc, Gen Z Việt có cách”, chương trình đưa các dự án đến gần hơn với những vấn đề thật tại địa phương, đồng thời lần đầu mở rộng sân chơi Online tới sinh viên trên toàn quốc.

Dự kiến siết phương thức xét tuyển đại học năm 2027

Tăng năng lực thực tế để mở rộng cơ hội việc làm cho sinh viên

Trong bối cảnh thị trường lao động thay đổi nhanh dưới tác động của công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI), tấm bằng đại học ngày càng được xem là điểm khởi đầu thay vì yếu tố quyết định khả năng được tuyển dụng. Báo cáo “Nâng tầm nhân lực Việt Nam 2026” cho thấy nhà tuyển dụng kỳ vọng sinh viên mới tốt nghiệp có nền tảng năng lực toàn diện, trong đó kiến thức chuyên môn phải đi cùng kỹ năng và khả năng vận dụng vào thực tế.

Trường Giáo dưỡng số 3 - Hành trình giáo dục từ trách nhiệm đến yêu thương

Trường Giáo dưỡng số 3 - Hành trình giáo dục từ trách nhiệm đến yêu thương

Giữa nhịp sống đang hối hả của vùng đất Hòa Vang, TP Đà Nẵng, có một mái trường ngày ngày lặng lẽ đón những học sinh từng mắc sai lầm. Ở đó, kỷ luật là nguyên tắc, trách nhiệm là yêu cầu, nhưng để một đứa trẻ thay đổi, phía sau những quy định nghiêm khắc còn cần đến sự kiên trì, thấu hiểu và yêu thương. Trường Giáo dưỡng số 3 - Cục Cảnh sát quản lý Trại giam, Cơ sở giáo dục bắt buộc, Trường giáo dưỡng (Bộ Công an) đang thực hiện hành trình ấy bằng những việc làm cụ thể, bền bỉ mỗi ngày.

Làm rõ vụ nữ sinh đánh bạn, dí thuốc vào mặt

Làm rõ vụ nữ sinh đánh bạn, dí thuốc vào mặt

Ngày 7/10, thông tin từ Công an xã Quảng Phú, tỉnh Đắk Lắk cho biết, đơn vị đang phối hợp cùng Ban giám hiệu Trường PTTH Lê Hữu Trác (xã Quảng Phú) điều tra, làm rõ vụ việc nữ học sinh đánh nhau, quay video tung lên mạng gây bức xúc dư luận.

UBND tỉnh Nghệ An chỉ đạo xử lý hành vi cản trở hơn 100 học sinh xóm Tiến Sơn đến trường

UBND tỉnh Nghệ An chỉ đạo xử lý hành vi cản trở hơn 100 học sinh xóm Tiến Sơn đến trường

Đến hôm nay, sau hơn một tháng kể từ ngày bắt đầu năm học mới 2026-2027, vẫn còn 126/166 em học sinh tại điểm lẻ Tiến Sơn - Trường Tiểu học Quỳnh Tam, xã Quỳnh Tam (Nghệ An) vẫn chưa được đến trường. Liên quan đến vấn đề này, lực lượng Công an đã mời một số người liên quan lên làm việc...

Chính sách tín dụng học sinh, sinh viên thúc đẩy phát triển nhân lực chất lượng cao

Chính sách tín dụng học sinh, sinh viên thúc đẩy phát triển nhân lực chất lượng cao

Các chương trình cho vay ưu đãi tới đối tượng học sinh, sinh viên được triển khai đang mang lại kết quả tích cực, góp phần hỗ trợ người học, bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục. Trong đó, người học các ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán (ngành STEM) đã tiếp cận nguồn vốn tín dụng ưu đãi phục vụ học tập, nghiên cứu.

Việt Nam thắng lớn tại Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế 2026

Việt Nam thắng lớn tại Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế 2026

Tại Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế lần thứ XIX, năm 2026 lần đầu tiên được tổ chức tại Việt Nam, 10/10 học sinh Việt Nam tham gia đều đoạt huy chương, trong đó có 6 Huy chương Vàng và 4 Huy chương Bạc. Đây cũng là thành tích cao nhất của học sinh Việt Nam từ trước đến nay.

Phụ huynh học sinh ở TP Hồ Chí Minh mệt mỏi vì môn học liên kết

Phụ huynh học sinh ở TP Hồ Chí Minh mệt mỏi vì môn học liên kết

Phụ huynh học sinh bức xúc khi các môn liên kết được xếp xen kẽ với chương trình chính khóa, thậm chí gắn với điều kiện để được học bán trú. Mặc dù được nói là tự nguyện đăng ký, nhưng cách tổ chức này khiến nhiều phụ huynh khó từ chối, phát sinh thêm chi phí và áp lực.

Ban hành hướng dẫn chính sách học bổng đối với 91 ngành đào tạo

Ban hành hướng dẫn chính sách học bổng đối với 91 ngành đào tạo

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa ban hành Thông tư số 80/2026/TT-BGDĐT quy định chi tiết một số nội dung và biện pháp tổ chức thực hiện chính sách học bổng đối với người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược theo Nghị định số 179/2026/NĐ-CP ngày 20/5/2026 của Chính phủ.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tham gia Hội sách Hà Nội 2026

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tham gia Hội sách Hà Nội 2026

Tối 2/10, tại Hà Nội đã diễn ra Lễ khai mạc Hội sách Hà Nội lần thứ XI năm 2026 với chủ đề “Sách mở tri thức – Công nghệ dẫn tương lai”. Hội sách diễn ra từ ngày 1/10 đến ngày 4/10, quy tụ đông đảo các nhà xuất bản, doanh nghiệp phát hành sách trong và ngoài nước.