Dư luận đang lên án gay gắt hành động hôi của (mà có vẻ giống như là cướp của người gặp tai nạn) mà những người cùng tham gia lưu thông lẫn sinh sống tại khu vực vòng xoay Tam Hiệp (thuộc khu phố 1, phường Bình Đa, TP Biên Hòa) đã thực hiện vào trưa ngày 4/12 vừa qua.
Diễn tiến của vụ việc xảy ra như sau: 12 giờ 30 phút ngày 4/12, chiếc xe tải 79N-1348 do tài xế Hồ Kim Hậu (30 tuổi, quê tỉnh Bình Định) chở khoảng 1.500 thùng bia Tiger, đi theo hướng từ TP HCM - TP Phan Thiết, khi vừa ôm cua vòng xoay Tam Hiệp thì một số phương tiện tham gia lưu thông bất ngờ băng ngang đầu xe, để tránh tai nạn, tài xế đánh gấp tay lái để tránh. Do xe đang đi với tốc độ cao lại đột ngột đổi hướng khiến chiếc xe bị lật ngang. Hàng ngàn thùng bia Tiger trên xe đã đổ xuống đường.
Ngay khi tai nạn xảy ra, hàng trăm người đã nhào vào để cướp bia bất chấp sự van xin, mặc kệ cả nước mắt bất lực của tài xế.. 30 phút sau, tài xế cay đắng nói: “Sau khi sự cố xảy ra, mặc dù tôi và lơ xe đã cố gắng thu gom số bia bị đổ ra đường để vớt vát tài sản nhưng hàng trăm người dân đã nhảy vào tranh giành nhau lấy hết số bia lon còn nguyên vẹn. Không những thế, nhiều người còn lợi dụng leo lên cả thùng xe để lấy bia. Trong số những người đến hôi của có nhiều người đã đưa cả xe ba gác ra chở bia”.
Đây không phải là lần đầu tiên xảy ra tình trạng hôi của…
Nhật ký đáng xấu hổ
Một chiều tháng 3, trên Quốc lộ 1 (đoạn gần ngã tư Vũng Tàu, phường An Bình, TP Biên Hòa - Đồng Nai), một xe tải chở dầu nhờn chạy theo hướng Bắc - Nam, khi đến địa điểm trên bất ngờ bị lật nhào. Tai nạn khiến hàng trăm thùng dầu nhờn loại 18 lít trên xe đổ ra đường, hàng trăm thùng bị bể. Bất chấp sự phản đối của tài xế, nhiều người vẫn ào vào cướp dầu.
Đầu tháng 5, trên đường tránh TP Vinh đoạn qua xã Hưng Thịnh, huyện Hưng Nguyên, Nghệ An xảy ra vụ tai nạn lật xe tải chở lợn. Người dân đã lao ra đường tìm cách bắt lợn của xe gặp tai nạn. Không chỉ bắt lợn, họ tìm cách lấy luôn cả những ống tuýp làm kết cấu mái vòm của xe tải.
Giữa tháng 5, chiếc xe bồn nghiêng trên quốc lộ 1A thuộc huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh, khiến xăng chảy lênh láng ra đường. Do sợ xe nổ nên cả trăm cảnh sát dùng xô, can nhựa rút bớt xăng từ bồn ra để đề phòng cháy nổ, người dân sinh sống gần đó nhanh chóng mang thau, chậu, ca, bình đến để nhào vào rút xăng từ xe bồn bất chấp sự can ngăn của lực lượng chức năng, sự chống cự của chủ hàng.
Cuối tháng 7, trên tuyến Quốc lộ 1A đoạn qua xã Đại Trạch (Bố Trạch, Quảng Bình), chiếc xe tải chở hoa quả đang lưu thông hướng Nam - Bắc bất ngờ bị lật. Vụ lật xe khiến toàn bộ thùng hàng chứa hoa quả trên xe bị đổ tràn ra đường. Chứng kiến cảnh này, hàng trăm người dân đã lao vào, tranh giành lấy hoa quả rơi ra từ chiếc xe. Vụ cướp hoa quả đã khiến tuyến Quốc lộ 1A lâm vào tình trạng ùn tắc nghiêm trọng.
Một ngày cuối tháng 8, chiếc ôtô chở 20 tấn thức ăn hỗn hợp bị lật nghiêng xuống bờ ruộng trên quốc lộ 19, đoạn đi qua thị trấn Tuy Phước, Bình Định. Tai nạn làm tài xế bị thương nhẹ, chiếc xe bị hư hỏng nặng phần đầu và toàn bộ hàng hóa trên xe văng tung tóe. Thấy vậy, người dân địa phương nhào ra khiêng những bao thức ăn gia súc về nhà làm của riêng.
Tháng 10, ngay giao lộ Bà Huyện Thanh Quan - Võ Văn Tần (quận 3, TP HCM), anh Vũ Trường Chính (42 tuổi, ngụ Q.Phú Nhuận, Giám đốc Chi nhánh Tổng công ty Xây dựng Miền Nam) bị bọn cướp giật 50 triệu đồng tiền mặt. Trong lúc anh giằng co với tên cướp, tiền bay tung tóe.
Thay vì hỗ trợ giúp anh Chính bắt cướp, đa phần người dân chỉ chăm chăm nhặt tiền của anh và… bỏ chạy. May mắn, khi bọn cướp đào thoát, một người đàn ông đã trả lại cho anh số tiền mà người đàn ông tốt bụng này đã nhặt hộ giúp anh. Gần 20 triệu đồng đã bị người dân lấy mất trong vụ cướp bất thành ấy.
Đỉnh điểm của chuỗi hành động đáng xấu hổ này, là vụ cướp 1.500 thùng bia vào trưa ngày 4/12 tại TP Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai.
Thông tin mà chúng tôi có được thì Cơ quan Công an TP Biên Hòa đã vào cuộc điều tra vụ cướp bia này. Cùng lúc này, rất nhiều luật sư đã đăng đàn cho rằng đây là hành vi phạm vào tội "Công nhiên chiếm đoạt tài sản", được quy định theo điều 137 Bộ luật Hình sự, tùy vào mức độ phạm tội mà có mức hình phạt phù hợp. Nếu tài sản hôi của nhỏ hơn 2 triệu đồng thì bị phạt hành chính từ 1 đến 2 triệu đồng và phải bồi thường tài sản thiệt hại mà hành vi vi phạm gây ra.
Đặc biệt, nếu tài sản hôi của lớn hơn 2 triệu đồng thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Theo đó, người nào công nhiên chiếm đoạt tài sản của người khác từ 500 ngàn đến 50 triệu đồng nhưng tái phạm nhiều lần hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng thì bị xử phạt từ 6 tháng đến 3 năm tù giam.
Ngay sau vụ hôi của 1.500 thùng bia xảy ra, cư dân mạng lan truyền bức ảnh chụp tấm băng-rôn có nội dung: "Là dân Biên Hòa, là người Việt Nam, tôi thấy xấu hổ thay cho những ai đã "cướp vài lon bia" ở đây trưa ngày 4/12". Đây là tấm băng-rôn được cho là do một sinh viên đại học thực hiện và được giăng ngay hiện trường vụ cướp bia với sự giúp sức của người thân. Hình ảnh vụ cướp bia cũng do một người dân quay lại bằng điện thoại di động và cung cấp cho báo chí.--PageBreak--
Niềm tin vào con người
Thực tế đã từng xảy ra rất nhiều vụ hôi của trong các tai nạn trên đường phố. Nhưng, đa phần những vụ hôi của ấy đều có tính chất cá nhân, đơn lẻ... Thế nên, dư luận rất sốc khi hàng loạt vụ hôi của với sự tham gia nhiệt tình của đám đông liên tiếp xảy ra trong thời gian gần đây.
Nhìn những gương mặt hả hê như đang hào hứng vì được tham gia lễ hội trong vụ hôi của của các xe gặp tai nạn trước đó lẫn trong vụ tai nạn của xe chở bia ở TP Biên Hòa vừa rồi, thú thật, tôi có cảm giác bức xúc, phẫn uất và thất vọng không thể tả. Nhưng khi cảm xúc nhất thời đã qua đi, tôi lại có những ý nghĩ khác.
Mà nếu tôi nhớ không nhầm, cố thi sĩ Lưu Trọng Lư từng đã nói với đại ý, "Trong lúc tuyệt vọng nhất, tôi vẫn không nguôi niềm tin vào con người".
Lòng tham nhất thời là lòng tham không thể kiềm chế, đó là hành vi không phụ thuộc vào tư duy của bất kỳ cá nhân nào. Chắc chắn, khi giành giật vài lon bia, bao thức ăn gia súc, ít trái cây… của một phương tiện bị tai nạn, người thực hiện hành vi ấy không nghĩ mình đang "trục lợi trên nỗi mất mát của người khác". Họ hành động trong vô thức.
Hơn nữa, họ hành động vì… thấy người ta làm mình cũng làm theo, đó là một hiệu ứng đám đông. Họ chỉ nghĩ đến, lợn nhà mình được một bữa miễn phí, người thân của mình có thêm ít trái cây, một vài lít nhớt hay lít xăng bán được hơn trăm ngàn, tiền của ông kia bay đầy trên vỉa hè nếu mình không nhặt thì cũng có người khác nhặt.
Họ không phải là những người có sẵn ý niệm, “hạnh tai lạc họa”, vui mừng trước tai nạn của người khác. Chẳng qua là vì, họ mang đặc tính quá sâu nặng của một bộ phận người Việt "ham cái lợi nhỏ trước mắt, lơ cái họa lớn về sau". Mà thực tế, trong hoàn cảnh đó, họ không đủ thời gian để nghĩ về chuyện ngày mai. Họ chỉ nghĩ, làm sao để nhặt được càng nhiều đồ từ xe bị tai nạn rơi ra thì càng tốt.
Trở lại vụ hôi của 1.500 két bia tại Đồng Nai. Những người tham gia hôi của này, họ có sử dụng những lon bia vừa hôi của được trong một bữa tiệc vui, trong một lần gặp mặt không(?!). Có thể có và cũng có thể không. Và khi vui chuyện bên cạnh lon bia cướp được, họ sẽ kể lại điều này như một chiến tích rất đáng tự hào. Họ sẽ kể cho bạn mình nghe: "Tao đã nhặt được bao nhiêu lon bia. Thằng bên cạnh còn nhanh tay hơn tao nữa. Giá như không có con mụ béo trước mặt, tao còn nhặt được nhiều hơn".
Họ sẽ kể cho chồng mình nghe: "Em vừa thấy chiếc xe tải lật xuống, em vội vàng chạy lại nhặt bia mang về nhà cất trong tủ lạnh để dành cho mình. Con A, con B, con C… nhặt được nhiều hơn em vài lon. Nhưng thằng X, thằng Y, thằng Z nhặt được ít lắm". Nếu bị hỏi ngược lại là sao lại đi lấy bia của người bị tai nạn, họ sẽ trả lời: "Ai cũng lấy chứ đâu phải riêng tui. Nhiều người lấy mắc mớ gì tui không lấy".
Trong khoảnh khắc thực hiện hành vi theo bản năng ấy, họ không nghĩ được đến nỗi khốn khó mà người tài xế của chiếc xe bị nạn đang phải chịu đựng. Họ vô tư trước nỗi đau của chính đồng loại mình. Thứ họ thấy trước mắt chỉ là bia... Bia tràn ra đường, bia không ai quản lý.
Trước mắt họ, chỉ có bia và những cánh tay đang nhanh chóng vét bia vào túi của mình, những khuôn mặt đang hau háu trước cảnh tượng "đồ chùa bày đầy trước mặt”, họ chẳng nghĩ được gì khác hơn ngoài chuyện, "phải giành được càng nhiều bia càng tốt". Để rồi hôm sau, nhìn thấy khuôn mặt mình trên các phương tiện truyền thông, họ sẽ ray rứt, sẽ hối hận, sẽ phỉ báng hành vi vào ngày hôm qua của chính họ. Hành vi mà họ thực hiện chỉ nhằm thỏa mãn sự ích kỷ của cá nhân.
Riêng tôi, tôi vẫn tin những người tham gia vụ hôi của trưa ấy, họ đã hổ thẹn đến tận cùng. Có bài học kinh nghiệm nào lại không trả giá bằng nỗi xót xa(?!)
